menu denk mee beslis mee maak mee

Jammerlijck Klaachlied

 

De komende weken houd ik een blog bij rond de voorstelling, de achtergrond en de vorderingen van het project.

Vandaag ( nog meerr) achtergrond bij het verhaal. Veel leesplezier!

Trouwens, we maken ook een blog-versie met beeld. De site vind je hieronder!

Tegen de achtergrond van geprojecteerde filmbeelden wordt het verhaal van de Nederlandse Opstand tegen de Spanjaarden van twee kanten belicht door acteurs: aan de ene kant staat de Spaanse stadhouder van Friesland en Groningen, Caspar de Robles, gespeeld door Jan Arendz, aan de andere kant de Workumse burgemeester Frederik van Inthiema, gespeeld door Thijs Feenstra. Verhaal en beelden zijn uitgangspunt voor een 9-delige muzieksuite, speciaal gecomponeerd voor dit project door jazzsaxofonist en componist Frans Vermeerssen.

In de voorstelling spelen het Frysk Fanfare Orkest, het Workumse koor Sjongsum, het jazzkwartet Talking Cows en een groep Spaanse muzikanten.
De muziek is eigentijds met verwijzingen naar muziek uit de tijd van de 80-jarige oorlog.
Het koor zingt vijf liederen op telkens twee coupletten van het originele “Jammerlijck Klaachlied”, een spotdicht uit het 16de eeuwse Geuzenliedboek, over opkomst en ondergang van Caspar de Robles. Het koor wordt daarbij begeleid door een Spaans strijkorkest.

Caspar de Robles is in de geschiedenis van de Spaanse overheersing van Friesland ‘de man met de twee gezichten’ (het beeld van De Stenen Man op de zeedijk in Harlingen). Zijn verdienste was dat hij zorgde voor versterking van de dijken in een tijd dat er in Friesland flink ruzie werd gemaakt over de onderhoudskosten ervan; aan de andere kant verdedigde hij zijn Spaanse katholieke koning Filips II – die zijn zoogbroeder was, zijn moeder gaf zowel hem als Filips de borst - door dik en dun. De aanvallen van de geuzen in Friesland sloeg hij hardhandig neer; kaarten van de strijd met de geuzen zijn bewaard gebleven in de zogenaamde De Roblesatlassen: gevechten die plaatsvonden in Dokkum, Berlikum, Dronrijp, Stavoren, Galamadammen en Makkum.

De kaarten zijn verwerkt in de geprojecteerde beelden van het evenement en tevens zijn enkele kaarten in de maand mei tentoongesteld in de Sint Gertrudiskerk.

Frederik van Inthiema, geboren in Koudum, studeerde rechten in Leuven, was advocaat en korte tijd burgemeester van Workum. Hij sloot zich aan bij het verbond der edelen en later bij de beruchte watergeus Lumey.

In Friesland zijn weinig monumenten, objecten of informatieborden die herinneren aan de strijd tegen de Spanjaarden (en tegen het katholieke geloof) tijdens de Tachtigjarige Oorlog. Dit project biedt een kans om daar iets aan te doen. Om de geschiedenis van Hendrik Spruyt te memoreren – naar voorbeeld van bovenstaande afbeelding - zal een tegeltableau gemaakt worden door Pottenbakkerij Koch Pottery uit Workum. Een tekst eronder geeft zijn verhaal weer. Het tableau wordt geplaatst in de kademuur naast de oude zeesluis.

Dat het bord in tegeltjes wordt uitgevoerd is ook op te vatten als een verwijzing naar de tegenstander van toen, een verwijzing naar de traditionele ‘cuadros de azulejos’, die op talrijke plaatsen in Spanje het straatbeeld sieren.

Het tableau is ook een mooie tegenhanger van het monument van De Stenen Man in Harlingen. Zoals dat monument de te prijzen daden voor het dijkherstel memoreert, zo gedenkt dit tegeltableau de wrede vervolging van andersgelovigen.