menu denk mee beslis mee maak mee

De leegte voorbij

 

Dit is de weblog behorende bij het project 'De leegte voorbij'.

de leegte voorbij

EERVOLLE VERMELDING VERBINDING VERBROKEN

Theatervoorstelling ‘Verbinding Verbroken’ van het NAHuis Tilburg en het Factorium heeft een eervolle vermelding gekregen van de jury van het Fonds van Cultuurparticipatie bij de prijsuitreiking van de Gouden C 2015 op 23 juni in de Jaarbeurs Utrecht met de quote:

"In al zijn bescheidenheid een project met grote impact op de deelnemers én op de emancipatie van mensen met NAH.”

Eigenlijk de tweede prijs, vindt theatergroep ‘Hoofdzaak’. Het theaterproject ‘Verbinding Verbroken’ was een van de vijf genomineerde projecten uit 360 mededingers.                                                                                                  
In een kort gesprekje na afloop met twee juryleden kregen de spelers het advies voor groter en breder publiek te gaan spelen, voor mensen die nooit in aanraking geweest zijn en niet bekend zijn met NAH. Daarnaast kregen zij de suggestie te zoeken naar technische middelen bij de voorstelling, in de vorm van virtual reality, om de mensen in de zaal aan den lijve te laten ervaren wat de beleving is van mensen met NAH. Mooie suggesties om over na te denken en een nieuwe uitdaging.
De komende tijd is de voorstelling te zien in Koningsvoorde op 12 oktober en CultuurCentrumZundert op vrijdag 14 oktober. Daarnaast is er het voornemen op het ministerie van VWS in den Haag, de gemeenteraad Tilburg, de Archipel Eindhoven en het ROC Tilburg op te treden. 

Dit was mijn laatste verslag. Ik dank mijn coaches van JMHM voor hun adviezen en de medewerkers van het FCP voor hun informatie en begeleiding. Geinspireerd door de suggesties van de jury gaan wij vol energie door met ons project. Misschien tot een volgende keer.  
Edna de Bree  

 

De leegte voorbij

Vrijdagavond 27 mei was de tweede voorstelling in Elckerlyc Hilvarenbeek. De zaal was opnieuw uitverkocht en we werden na afloop ook weer zeer geprezen. Een tweede voorstelling is anders dan de premiere. Volgens de regisseur is de tweede voorstelling de moeilijkste, omdat je denkt dat het allemaal wel gaat lukken en het risico bestaat dat je je gaat haasten. Zelf was ze niet achter de coulissen dit keer, dus we moesten het nu helemaal zelf doen. Het ging prima, we hielpen elkaar zoveel mogelijk en het ging allemaal wat gemakkelijker dan de eerste keer. Er was een andere energie dan bij de premiere, waar we meer op scherp stonden. Ieder voorstelling zal waarschijnlijk zijn eigen sfeer hebben. De zaal was ook anders dan bij de premiere. Het publiek liet zich meer horen, er werd gelachen en geapplaudisseerd na sommige scènes. Dat stimuleert enorm. En weer denk ik: ze moesten eens zien wat er allemaal achter de schermen gebeurt: Waar is het bakje yogurt gebleven? Waar is het fototoestel? Moet jij niet aan de andere kant opkomen? Ssssst, niet zo hard praten joh etc. Na afloop vertelden sommige mensen dat ze veel herkend hadden en onder de indruk waren. Anderen vonden vooral de beangstigende ervaringen van enkele spelers bij het wakker worden uit hun coma aangrijpend: het zal je maar gebeuren dat je opeens je benen en armen niet meer kan bewegen en niet meer kan praten, of dat je wel mensen om je heen ziet die je kent, maar wie zijn het ook alweer? 

Voorafgaand aan de voorstelling was er een cameravrouw van het Fonds voor Cultuurparticipatie die filmopnames maakte van de doorloop en drie mensen interviewde in verband met de nominatie voor de Gouden C-prijs. Daar gaan we 23 juni met zijn allen naar toe. Spannend! Natuurlijk willen we graag winnen,  maar dat we genomineerd zijn is al een prestatie.Tot die dag zien we elkaar niet meer. Een van de spelers vroeg tijdens het eten: wat gaan we nou volgende week doen? Elkaar missen was het antwoord. Lang zal dat niet duren, want na de vakantie gaan we weer repeteren voor onze derde voorstelling in Cultureel Centrum Zundert op vrijdag 14 oktober. En de filmmaakster is druk bezig met het maken van een documentaire van 'the making of', die we natuurlijk eerst met zijn allen in het NAHuis gaan bekijken.     

  

De leegte voorbij

Op 19 mei hebben Sjak Janssen en ik de derde en laatste gastles gegeven op het ROC Tilburg. Dit keer waren het studenten tussen de 18 en 22 jaar die drie dagen in de week stage lopen in een zorg- of welzijnsinstelling en twee dagen onderwijs krijgen. De docent had ons gewaarschuwd dat het moeilijker zou worden hun aandacht vast te houden, maar dat viel erg mee. Ze waren zeer geinteresseerd en stelden veel vragen. Een van de studenten heeft een exemplaar van het boek 'de leegte voorbij' van Sjak gekocht. De docent heeft onze voorstelling gezien en wil heel graag dat we de voorstelling een keer in hun theater voor alle studenten gaan spelen. Hij staat op ons lijstje, want dit is een prima doelgroep, maar we hebben inmiddels veel vragen gekregen voor een optreden.    

De leegte voorbij

Op 4 mei hebben we een evaluatiebijeenkomst gehad. Voor iedereen was het een onvergetelijke ervaring. Sommige spelers hebben de voorstelling als in een roes beleefd en weten na afloop niet meer wat ze precies gezegd of gedaan hebben. Pas na een paar dagen waren we allemaal weer geland. Er waren veel mooie speelmomenten, vooral omdat iedereen zo echt was, helemaal zichzelf was. We hebben veel steun van elkaar gehad in de coulissen bij de volgorde van de scènes en we waren blij dat de regisseur in de coulissen was om aanwijzingen te geven. Iedereen is na afloop onder complimentjes bedolven. Vooral familieleden van de spelers waren erg onder de indruk. Sommigen begrepen nu beter wat het betekent om met NAH te leven. Niet alle direct betrokkenen kunnen er even gemakkelijk over praten. Een van de spelers vertelde dat haar dochter niet gekomen was omdat ze bang was voor de confrontatie. De speelster begreep nu dat haar dochter nog niet geaccepteerd heeft dat haar moeder NAH heeft. Als ze gekomen was zou ze er niet meer omheen gekund hebben, maar zou ze ook gezien hebben dat haar moeder een buitengewone prestatie geleverd had. Misschien komt haar dochter naar de tweede voorstelling.

Over de discussie direct na afloop van de voorstelling waren de meningen verdeeld. Sommigen vonden het te oppervlakkig en te kort. Anderen vonden het te geforceerd en vroegen zich af of de zaal wel behoefte heeft aan een discussie over NAH na een voorstelling waar je emotioneel door geraakt bent. Dan wil je liever alles even laten bezinken. Achteraf vonden we de intensieve doorloop voorafgaand aan de voorstelling en de korte tijd tussen de doorloop en de voorstelling te vermoeiend. De volgende keer willen we meer rust nemen tussendoor. 

Zelf heb ik me voorgenomen om de volgende keer direct na de voorstelling met de spelers mee te gaan naar de kleedkamer om de euforie mee te beleven. Ik liet mij ophouden door mensen van allerlei instellingen die mij vroegen om een keer te komen spelen. Heel fijn natuurlijk, maar ik wilde op dat moment bij de andere spelers zijn. De volgende keer laat ik me dat niet meer onthouden!        

De leegte voorbij

De grootste verrassing was de aankondiging dat we genomineerd zijn voor de Gouden C-prijs van het Fonds voor Cultuurparticipatie, samen met vier andere genomineerden. Op 23 juni gaan we met z'n allen naar de jaarbeurs in Utrecht waar de winnaar bekend gemaakt zal worden op een feestelijke bijeenkomst. Spannend! In de aanloop naar de uitreiking worden de vijf genomineerden uitgelicht op de online magazine van het Fonds. De organisatoren willen de komende tijd samen met ons gaan kijken hoe we ons theaterproject het beste in de schijnwerpers kunnen zetten. Nou graag, zeggen wij dan.

Behalve deze activiteiten, moeten we ons voorbereiden op de tweede voorstelling in Elckerlyc Hilvarenbeek op 27 mei. Ik heb veel mensen moeten verwijzen naar die voorstelling omdat de premiere een week voor 22 april uitverkocht was. Er moet opnieuw aan PR gedaan worden, uitnodigingen verstuurd, sleutelfiguren binnen het NAH-terrein aangesproken en er staat nog een derde gastles bij het ROC op het programma.  

Terugdenkend aan de voorstelling ben ik er persoonlijk trots op dat de visie van het NAHuis, die ik hoog in het vaandel heb staan, namelijk dat we aansluiten bij de wensen van de spelers, zo succesvol is gebleken. Het was een lang gekoesterde wens van een van de spelers, Sjak Janssen, om een theatervoorstelling te maken over NAH en dankzij de medewerking van het NAHUis is zijn droom werkelijkheid geworden.

 

De leegte voorbij

Mission Completed!                                                                                                                                                                                                                      Onze voorstelling 'Verbinding Verbroken' was een doorslaand succes! Het publiek was ontroerd- sommigen tot tranen toe bewogen -vooral door de persoonlijke verhalen van de spelers. Ook was er veel waardering voor de afwisseling van emotioneel aangrijpende met vrolijke, humorvolle scènes en voor de film en muziek, zodat het geen zware voorstelling werd. Af en toe ging er een siddering door de zaal vertelde iemand. We zijn overladen met complimentjes. Ik heb van minstens drie instellingen het verzoek gekregen om te komen optreden. We zitten nu met het luxeprobleem dat we moeten selecteren waar en voor wie we willen optreden. Dat zullen natuurlijk doelgroepen zijn die nog niet bekend zijn met NAH. Het mooiste compliment dat ik hoorde was dat we zo goed duidelijk hadden gemaakt wat het betekent om met NAH te leven. Dat was ons doel en dat hebben we bereikt.            Voorafgaand aan de voorstelling hebben we de hele middag gewerkt aan een technische doorloop - misschien wel té hard, want iedereen was afgepeigerd en toen moesten we nog spelen.Het ging dan ook niet helemaal vlekkeloos, maar gelukkig merkte het publiek daar niets van. Achter de coulissen speelden zich taferelen af die een tweede voorstelling waard is: de regisseur rende af en toe achter de coulissen langs op zoek naar een verdwaalde speler en even later rende ze weer langs de coulissen terug, de betreffende speler achter zich aan trekkend naar de andere kant. Ze stond in de coulissen met grote armbewegingen naar iemand te zwaaien dat zij moest opkomen of afwerende bewegingen te maken omdat iemand juist op het podium moest blijven. Maar ik geef het je te doen: 12 scènes achter elkaar spelen, waarbij je de volgorde moet onthouden, aan welke kant je moet afgaan of moet opkomen, wat je aan moet doen of uit moet trekken, wat je mee moet nemen als je opkomt, van een stoel, een bezem tot een kopje yoghurt. Voor iemand zonder NAH is dat al een hels karwei en dus is deze fantastische voorstelling, want dat was het echt, een buitengewone prestatie te noemen.                                                                 Nu zou je verwachten dat de spelers zich na afloop op de borst zouden kloppen, maar in plaats daarvan bedankten ze elkaar de volgende dag in een uitgebreide mailwisseling voor de prachtige voorstelling. Over teamgeest gesproken!                                                                                                                   Bij de discussie direct na afloop van de voorstelling was één van de vragen: Is NAH levenslang? Ja, zeiden de spelers rustig, dat houd je je hele leven. De zaal was er even stil van en daarna barstte er een oorverdovend applaus los.        

De leegte voorbij

Ik heb inmiddels 203 kaartjes gereserveerd. Tel daarbij de sponsors, donateurs en bestuursleden van het NAHuis op en het feit dat de eerste rij wordt vrijgemaakt voor de rolstoelers en de zaal is vol. Er kunnen 250 mensen in de zaal. Ik moet dus helaas de mensen die nu nog reserveren naar Elckerlyc verwijzen. Er komt veel op me af: hoe voorkomen we opstoppingen en lange rijen bij de kassa. Gelukkig heeft Ad de Wolf praktische oplossingen.

De regisseur, Rietje Beijer, heeft een origineel idee voor de discussie met het publiek na afloop van de voorstelling. Ze zet een grabbelton neer in de foyer van het Factorium, waarin alle mensen die een kaartje gereserveerd hebben een vraag kunnen deponeren over NAH: dat wat u altijd al had willen weten over NAH maar nooit hebt durven vragen. De regisseur en de spelers hebben zelf ook vragen bedacht, waarvan zij vinden dat deze aan de orde moeten komen:

1. Hoe weet je dat iemand NAH heeft? 2. Waarom vormen mensen met NAH een vergeten groep? 3. Zijn huisartsen voldoende op de hoogte van de klachten die bij NAH horen om hen goed te kunnen verwijzen? 4. Hebben mensen met NAH altijd een verstandelijke beperking? 5. Is NAH te genezen?                      De discussie mag niet langer dan 10 minuten duren, want we willen na afloop natuurlijk allemaal de complimenten van onze fans in ontvangst nemen en het glas heffen op ons succes.

De filmmaakster, Myrthe Blankers, is al druk bezig met het maken van de documentaire van 'the making of''. Als deze klaar is gaan we die eerst met z'n allen bekijken in het NAHuis met onze familieleden en naastbetrokkenen. Ik kijk er nu al naar uit.

 

 

   

De leegte voorbij

Een dag na de repetitie in het Factorium stuurde Peter een mailtje naar alle spelers om te vertellen dat hij erg had opgezien tegen het spelen in zo'n grote zaal, maar dat hij zich nu een gelukkig mens voelde. Zijn leven had er een nieuwe dimensie bij gekregen door deze ervaring. Hij had nooit gedacht dat hij ooit zoiets zou meemaken. Daarna mailde Gido ons om ons te bedanken dat hij als jongste van de groep -hij is 24 jaar - mee mocht doen. Ze werden natuurlijk onmiddellijk bedolven onder onze waarderende reacties. We zijn erg blij met elkaar.

Waar we ook blij om zijn is de genezing van de speelster die in het ziekenhuis heeft gelegen. Ze wil zelfs misschien live saxofoon gaan spelen tijdens de voorstelling. Ze mag niet het kleinste foutje maken van zichzelf en niet het geringste bibbergeluidje laten horen. Van ons wel, maar dat helpt niet natuurlijk.

Een journalist van het Brabants Dagblad, Stephan Jongerius, komt naar een gedeelte van de generale repetitie in het Factorium kijken op 20 april. Hij gaat ook twee spelers interviewen, een man en een vrouw: Sjak Janssen en Anja Vugts. Anja is in de repetitieperiode behoorlijk assertief geworden. Ze krijgt er steeds meer plezier in om de rol van bitch te moeten spelen. De filmmaakster heeft een mooie foto van de spelersgroep gemaakt die bij het artikel geplaatst wordt.     

De leegte voorbij

Nu er een tweede voorstelling is vastgesteld in Elckerlyc Hilvarenbeek moeten er op nieuw fleyers en posters gedrukt worden. Terug naar onze drukker dus, maar dit keer kunnen we betalen! We hebben opnieuw enkele donaties binnengekregen. De drukker rekent desalniettemin de helft van de prijs. Ik ben steeds weer ontroerd door die goedwillende mensen die ons graag willen ondersteunen.

Op 6 april hebben we voor het eerst gerepeteerd in de grote zaal van het Factorium. De spelers waren erg onder de indruk, maar al gauw werden er gekke bekken getrokken naar elkaar achter de coulissen. Gido sprong als een jonge hond over het podium. Bij de aanvang van de repetitie bleek een van de spelers opnieuw - voor de derde keer - in het ziekenhuis opgenomen te zijn. De behandelend specialist zou haar uiterste best doen want ze had gehoord van de voorstelling en wilde graag komen. Uiteraard krijgt zij een vrijkaartje. We hebben hard gewerkt om alle scènes achter elkaar te zetten en hadden daar wel vier uur voor nodig. Uiteindelijk moet de voorstelling 1 uur gaan duren. Dat wordt nog een klus. Het vervoer van de materialen gaf ook de nodige problemen. Een van de spelers heeft gelukkig een grote auto waarin het rode bankje, een essentieel onderdeel van de voorstelling, net past. Hij is erg handig en had wieltjes onder het bankje gemaakt om gesjouw op het podium te voorkomen. Om het bankje te kunnen vervoeren moesten de leuningen eraf, maar de wieltjes vormden nu een belemmering. Uiteindelijk lukte het allemaal, maar het bankje hebben we in het Factorium laten staan. Hopelijk staat het er nog op 22 april.    

De leegte voorbij

Op vrijdag 1 april hebben Ad de Wolf, Sjak Janssen en ik een tweede gastles gegeven aan studenten van het ROC. Dit keer waren het derdejaars studenten van de School voor Gezondheidkunde. Zij hebben al werkervaring opgedaan en sommigen wisten al het een en ander van NAH af. Het NAHuis kenden ze niet, maar onze visie om aan te sluiten bij de wensen van de bezoekers en niet een vaststaand programma aan te bieden, sprak hen aan. De NAH-theatervoorstelling is daaruit voortgekomen. Het filmpje en het verhaal van Sjak Janssen maakten opnieuw de meeste indruk. Hij heeft aan twee studenten zijn boek 'De leegte voorbij' kunnen verkopen. Na afloop vroeg een van de studenten hoe hij met zijn frustraties omging, bijvoorbeeld over het feit dat hij niet meer de baan kan krijgen die hij graag zou willen. Sjak vertelde dat hij de woede en het verdriet achter zich heeft gelaten en nu vooral bezig is met zijn mogelijkheden. De theatervoorstelling is daar een voorbeeld van.

Op 19 mei geven we nog een derde gastles op verzoek van Hans van Hooft van de School voor Welzijn. Dan zijn het studenten in de leeftijd van 18 tot 22 jaar. Het zou wel eens lastiger kunnen worden om hen geboeid te houden. Een uitdaging dus!   

Pagina's