menu denk mee beslis mee maak mee

Zuid aan Zee 2018

Vakantieweek voor kinderen in een armoedesituatie

Kunstbedrijf Arnhem
10 augustus 2018 tot 17 augustus 2018

€12.000

Dit projectidee is in ontwikkeling. Geef je tips! Denk mee Beslis mee Maak mee

Ga direct naar de reacties

Zuid aan Zee 2018

Vakantieweek voor kinderen in een armoedesituatie

afbeelding van Vincent William

Ingediend door:

Vincent William

Ik zoek meedenkers over deze vraag: 
Hoe betrekken we buurtbewoners en bezoekers van Stadsboerderij de Korenmaat nog meer bij Zuid aan Zee?

Wat ga je doen?: 

Aanleiding
In 2016 zijn we met de vakantieweek Zuid aan Zee gestart, onderdeel van het landelijk concept ‘Kinderen aan Zee’. Zuid aan Zee is een vakantieweek voor kinderen die niet op vakantie kunnen vanwege een moeilijke financiële situatie thuis. Vanwege de waargenomen impact en de positieve reacties die we hebben gekregen hebben we in 2017 een doorstart gemaakt, met een ander thema en een nieuwe locatie. Met 83% van de kinderen uit de beoogde armoede doelgroep is in 2017 de doelstelling van minimaal 70% ruimschoots behaald en opnieuw waren we erg onder de indruk van de sfeer die we wisten neer te zetten en de impact die het op de kinderen had. De focus en energie waar kinderen tijdens Zuid aan Zee mee werkten kon je in de gehele week voelen. Zowel de projectleiders, partners, ouders, vrijwilligers en mentoren waren diep geraakt. We kregen veel liefde en dankbaarheid terug, soms met ontroerende verhalen. Daar komt nog eens bij dat we extra trots zijn, want Zuid aan Zee kwam afgelopen jaar als winnaar uit de bus bij de Jeugd Cultuur Award 2017! Waarom is hieronder te lezen in het juryrapport:

"Zuid aan Zee verdient de eerste prijs omdat het een onweerstaanbare uitstraling heeft. Het slaagt er in om kinderen een soort ultieme ruimte voor hun eigen ontwikkeling te bieden - echt creërend leren - met inzet van alle mogelijke kunstdisciplines en een stevige mix met techniek en technologie. Van lassen tot 3D printers en Virtual Reality. Daarbij worden 50 kinderen bereikt die het thuis niet breed hebben – waaronder 20 van het AZC - , meestal niet op vakantie kunnen, en anders ook niet zo snel in zo’n uitdagende leeromgeving terecht komen. Het daagt kinderen bovendien uit om zich op jonge leeftijd al te verhouden tot maatschappelijke uitdagingen die ze als nieuwe generatie het hoofd zullen moeten bieden. Het project brengt niet alleen kinderen samen maar ook een nieuwe generatie Arnhemse creatieve ondernemers en vrijwilligers die als team van mentoren in een ‘presure cooker’ van elkaar en van de kinderen leren en deze ervaring in de rest van het jaar verder kunnen brengen.”

- Jan Jans, Jurylid Jeugd Cultuur Award

In de afgelopen maanden kregen we al geregeld de vraag wanneer Zuid aan Zee 2018 gaat plaatsvinden. Ook kregen we de vraag van ouders wiens kinderen te oud zijn geworden voor Zuid aan Zee, of er een manier was waarop hun kind toch weer mee kon doen. Daarnaast waren er honderden kinderen die vorig jaar de boerderij bezochten, die het event van een afstand bekeken en dolgraag wilden meedoen. Helaas moesten we hen toen teleurstellen omdat we al vol zaten, maar vanwege de nieuwe behoefte uit de jongerendoelgroep willen we dit jaar twee edities doen: de reguliere editie voor kinderen van 9 t/m 12 en de XL-editie voor kinderen van 12 t/m 15 uit het voortgezet onderwijs.
Ook brachten we onlangs een bezoek aan het asielzoekerscentrum in de wijk en de kinderen die vorig jaar hebben deelgenomen stormden meteen op ons af met de vraag of ze weer mee kunnen naar Zuid aan Zee. Voordat we het wisten stonden ook hun vriendjes en vriendinnetjes voor onze neus, een inventarisatielijst voor nieuwe deelnames vanuit het AZC bleek niet nodig. Er is duidelijk voldoende animo voor zowel de reguliere als de XL-editie.

Maatschappelijke vraag
In opdracht van het Jeugdfonds Cultuur Nederland heeft onderzoeksbureau BMC Advies onderzoek gedaan naar kunst-, cultuur- en sportdeelname van kinderen in armoede. Het rapport Mind the Gap, dat op 24 november 2015 gepubliceerd werd, laat zien dat bij deze groep de drempels hoog zijn voor deelname aan culturele activiteiten. Zo blijkt dat veel ouders niet op de hoogte zijn van de positieve effecten die kunst en cultuur hebben op leerprestaties, concentratievermogen, motoriek en emotionele intelligentie. Ook vinden ouders kunst en cultuurlessen iets voor rijkelui, niet passend bij hun kinderen. Als ouders echter wel op de hoogte zijn van de positieve effecten, is de belangstelling voor lessen gewekt. 

Met Zuid aan Zee willen proberen we een artistiek antwoord te geven op de vraag: Hoe kunnen we de drempel voor kunst- en culturele activiteiten verlagen voor kinderen in armoede en ouders inzichtelijk maken wat de positieve effecten zijn (impact) van deelname aan deze activiteiten?

Artistiek antwoord
Wat gaan we doen?
Kinderen die niet op vakantie kunnen vanwege de financiële situatie van hun ouders bieden we een vakantieweek. Met de vakantieweek willen we ze een inspirerende en leerzame ervaring meegeven. De voornaamste doelen van Zuid aan Zee zijn talent ontdekken en talentontwikkeling. Opgroeien in armoede heeft namelijk effect op de culturele ontwikkeling en het welbevinden van een kind. Met Zuid aan Zee willen we kinderen laten experimenteren, ontwerpend laten leren en innovatieve plannen laten bedenken voor de toekomst en besef creëren over wat dit voor hen, hun omgeving en de stad betekent. Na dit project gaan de kinderen niet alleen naar huis met een stimulerende ervaring, maar komen ze in een talententraject waarin ze nog meer gestimuleerd worden om door te gaan met de cultuurdiscipline waarin zij hun passie hebben ontdekt. Zo zijn er naar aanleiding van vorig jaar al een aantal kinderen ondergebracht bij culturele instellingen in de buurt in samenwerking met Gelrepas en Jeugdfonds Cultuur.

Hoe gaan we dit doen?
Zuid Aan Zee werkt volgens de cyclus van Het Creatief Proces. Hierbij worden kunst, techniek, welzijn en onderwijs op een geïntegreerde wijze aangeboden. Kinderen worden uitgedaagd om op onderzoek uit te gaan, zich kunstzinnig te uiten en de regie te nemen over hun eigen creatieve proces. De kracht van dit proces is dat er wordt uitgegaan van de wensen, passie en leerbehoefte van het kind. Het kind bepaald zijn of haar rol is binnen het geheel, kiest wat het wil maken en neemt hierin verantwoordelijkheid. Het kind ontwikkelt competenties, vaardigheden en een creatieve houding die wordt gestimuleerd door mentoren, coaches en andere kinderen, waaronder kinderen waarmee zij normaliter misschien niet zo snel zullen samenwerken. Dit proces helpt kinderen om ook na Zuid aan Zee in het dagelijkse leven en in de toekomst een actieve en zelfstandige positie in de snel veranderende samenleving in te nemen.

Vanwege de grote behoefte organiseren we dit jaar dus twee edities. Een reguliere editie en de XL-editie. Deze twee edities zijn onlosmakelijk aan elkaar verbonden. De XL-editie vindt plaats in het weekend van 10 t/m 12 augustus en de reguliere editie de daaropvolgende week van 13 t/m 17 augustus. Het thema dit jaar is ‘een kijkje in de toekomst’. We nodigen jongeren en kinderen uit om in co-creatie een ‘portaal’ naar de toekomst te ontwerpen, in de vorm van een levensgrote kijkdoos. De jongeren van de XL-editie ontwerpen het decor voor het portaal, de kinderen van de reguliere editie richten het portaal in door gebruik te make van verschillende disciplines, denk aan: beeldende voorwerpen, muziek, theater of dans. Bezoekers kunnen - op de vrijdagavond van de reguliere editie -komen kijken en zo letterlijk een kijkje in de toekomst nemen.

XL-editie
We willen de jongeren van de XL-editie dus uitdagen om het grootste gedeelte van de vormgeving van Zuid aan Zee 2018 op zich te nemen en daarmee de randvoorwaarden te verzorgen die nodig zijn om de kinderen van de reguliere editie mee te krijgen in de belevingswereld van het thema. In samenwerking met de coaches en mentoren ontwerpen ze vijf kijkdozen. Per kijkdoos bedenken ze een vraagstuk dat zich in de toekomst kan afspelen in hun eigen wijk. Denk aan een vraag als: “hoe ziet het winkelcentrum in onze wijk er in de toekomst uit?”. Na het ontwerpen, bouwen de jongeren hun kijkdoos dat weekend in het levensgroot en aan de hand van deze vraagstukken krijgt elke kijkdoos een thema en ander uiterlijk. Zo betrekken we het creatieve denkproces van de deelnemers op hun eigen leefomgeving. De culturele disciplines zijn hierin slechts tools om die ideeën vorm te geven.

Reguliere editie
Zodra de kinderen de locatie opkomen staan er vijf levensgrote kijkdozen klaar in ieder een eigen thema. De kinderen worden onderverdeeld in subgroepen en gaan met elkaar, de coaches en de mentoren in gesprek over de vraagstukken die zijn bedacht door de jongeren. De antwoorden die zij hierop bedenken laten ze zien door de kijkdozen in te richten.

Experiment
Zuid aan Zee XL wordt dus een pilot waarin ruimte is voor experiment, dit maakt dat ook de reguliere editie experimenteel van aard zal zijn. We werken niet met een voorbedacht concept waarbij de eindresultaten vastliggen, in tegendeel: we gaan uit van de deelnemers. Hierbij inspireren de jongeren de kinderen en de kinderen inspireren elkaar. De begeleiders hebben een coachende rol, de kinderen worden gestimuleerd om eigen ideeën te verzinnen voor sociale vraagstukken en zelf met oplossingen te komen. Hierdoor wordt het creatief en oplossingsgericht vermogen getraind en leren de kinderen hoe ze van idee tot uitwerking komen. De resultaten op de laatste dag van de week zijn de kijkdozen, maar hoe ze worden ingericht blijkt pas in de week zelf. We sluiten af met een presentatiemoment waar ook de jongeren worden uitgenodigd om te kijken wat de kinderen met hun vraagstukken en kijkdozen hebben gedaan. Hoe de presentatie eruit komt te zien is de vraag. Wordt het een theaterstuk, of misschien wel een film of een expo? Dankzij de verschillende disciplines waar de deelnemers mee te maken krijgen ligt alles nog open.

Samenwerking
Dit project is een samenwerking tussen de organisaties Kunstbedrijf Arnhem en KunstLAB Arnhem, zij versterken elkaar in de programmalijnen. Vanuit Kunstbedrijf is het project een aanvulling op de programmalijn combinatiefunctie vrije tijd: Hoe verleid je kinderen om actief te worden in hun vrije tijd met kunst, cultuur en social design? En hoe zorg je voor een uitdagend aanbod van vrijetijdsactiviteiten voor kinderen, jongeren en hun sociale omgeving? Vanuit KunstLAB is het project een aanvulling op het programma ‘ontwerpen voor de toekomst’, waarin deelnemers nadenken over maatschappelijke vraagstukken in wijken, oplossingen bedenken en producten ontwerpen voor de toekomst. In praktische zin beschikt Kunstbedrijf Arnhem over een cultuurmakelaar met kennis over de wijk, netwerk in de wijk (cultuuraanbieders, potentiële deelnemers, etc.) en korte lijnen met lokale fondsen. KunstLAB heeft expertise in het ontwikkelen van modules voor ontwerpend leren voor de toekomst en een groot netwerk van vakdocenten.
Tevens zijn er uitwisselingsmomenten met de begeleiders van andere steden die meedoen onder de landelijke noemer Kinderen Aan Zee, dit zijn waardevolle momenten waarin we ideeën uitwisselen , elkaar inspireren en helpen.
Om kinderen te bereiken werken wij samen met basis- en middelbare scholen in Arnhem Zuid, het asielzoekerscentrum in de wijk, de Voedselbank, Gelrepas en Jeugdfonds Cultuur.
Op locatie werken we met verschillende vakdocenten die gespecialiseerd zijn in een culturele discipline waardoor we de kinderen een divers cultureel aanbod kunnen bieden. Zij kunnen aan de slag op de volgende werkplaatsen: idee (ontwerpen), hout (bouwen), metaal (lassen), theater, 2D atelier (zeefdrukken, schilderen, stempelen), 3D atelier (VR, 3D printer, robotica), woord en muziek (rap, poëzie) en dans.

Impact
Impact op de deelnemers
Zuid aan Zee heeft grote impact gehad op de deelnemende kinderen en heeft in sommige gevallen zelfs voor verandering gezorgd in gezinssituaties. We kunnen hier van alles over schrijven, maar beter is om onderstaande quote te laten lezen van de ouders van Jimmy.

‘’Wij hebben 5 kinderen die elk op hun eigen wijze problemen en stoornissen hebben en wij als ouders daar erg veel tijd en energie mee kwijt zijn. Hierdoor is er weinig tijd en geld om in dit geval Jimmy te helpen met het zelfstandig worden. Maar ook Jimmy ervaart zijn eigen problemen. Hij is een kind die erg teruggetrokken is en het liefst op zichzelf is. Hij heeft moeite met sociale contacten en hulp vragen. Het liefst wil hij buitenshuis, dat ik als moeder, overal bij ben. Zijn intelligentie ligt vrij hoog en hij heeft andere interesses dan leeftijdsgenoten.
Voor hem is Zuid aan Zee absoluut heel goed geweest. Hij moest deelnemen aan iets met meerdere kinderen dus op sociaal gebied een moeilijke stap. Ook heeft hij deze dagen op eigen benen leren staan. Dit was een lastig punt voor hem. Wat hem er vooral doorheen heeft getrokken is de manier waarop gewerkt is bij jullie en de verschillende aspecten van zijn interesses. Hij heeft meer zelfvertrouwen gekregen en kan sindsdien ook alleen naar school lopen, alleen naar voetbal, fietsen etc. Dat hadden wij nooit verwacht.
Ook heeft hij meer gesprekken met leeftijdsgenoten. Niet dat hij ineens veel afspreekt of zelf iemand uitnodigt, maar als hij gevraagd word om buiten te voetballen dan neemt hij deze stap.
Ook praat/kletst hij meer, niet onze oren van het hoofd maar toch al een hele stap. Wij zijn heel blij met deze vooruitgang.’’

Impact in de wijk
We willen dit jaar de impact in de wijk vergroten door een talentontwikkelingstraject op te zetten in samenwerking met cultuuraanbieders die zijn gevestigd in de wijken waar de kinderen wonen, door het aantrekkelijk te maken voor de deelnemers om door te stromen. Denk aan bijvoorbeeld kortingsacties in samenwerking met Gelrepas en Jeugdfonds Cultuur. De proefmodellen van de kijkdozen krijgen een mooie plek in de wijk, bijvoorbeeld een winkelcentrum of buurthuis, en vormen zo samen een kleine expositie. Daarnaast willen we de levensgrote kijkdozen tijdelijk op de boerderij laten staan als expositie waar buurtbewoners kunnen kijken naar hoe de Arnhemse wijken door kinderen zijn vormgegeven in de toekomst.

Bereik
Wij gaan dit jaar voor 65 deelnemers, waaronder 15 jongeren en 50 kinderen. Het team bestaat uit 8 mentoren, 7 coaches en 10 vrijwilligers. Wij willen 100 ouders bereiken en daarnaast nog tussen de 800 – 1000 bezoekers. Door inzet van lokale media (wijk- en regiokranten) en verschillende wervingsmomenten in de wijk waar Zuid aan Zee plaatsvind (de buitenspeeldag in samenwerking met Rijnstad, de holliday kick off in samenwerking met Jeugdland, Ome Joops tour en de Voedselbank) brengen wij duizenden mensen op de hoogte van het project. Ten slotte bereikten wij via de aftermovie vorig jaar 900 mensen, dit jaar verwachten wij dat dit er nog meer zullen zijn.

In hoeverre verschilt deze editie van vorig jaar?
Dit jaar werken we met een bredere doelgroep door uit te breiden met een XL-editie die verbonden is met de reguliere editie. Daarnaast werken we met een ander thema en concept, dat dit jaar ook deels wordt ontwikkeld door de deelnemers zelf. Ook komen de kinderen in aanraking met andere disciplines dan vorig jaar, maar laten we tegelijkertijd niets weg: druktechnieken en dans worden toegevoegd. De brug tussen cultuurparticipatie en leefomgeving wordt dit jaar versterkt door deelnemers na te laten denken over de eigen leefomgeving, deze opnieuw te ontwerpen en te bouwen. Daarnaast wordt de toegang tot cultuurparticipatie in de vrijetijdsector gemakkelijker gemaakt voor deelnemers. Dit doen we door verschillende mentoren in te zetten, waaronder mentoren die zelf in de wijk al cursussen aanbieden. Door de vertrouwensband die kinderen opbouwen met de mentoren kunnen zij daarna nog gemakkelijker aansluiting vinden bij de kunst- en cultuuraanbieders waar de begeleiders al actief zijn. Ook zijn er al afspraken gemaakt met Jeugdfonds Cultuur over vergoedingen om kinderen die door willen gaan met een discipline onder te brengen bij cultuuraanbieders. Dit is niet alleen bevorderlijk voor de creatieve ontwikkeling, maar biedt ook nieuwe mogelijkheden voor integratie. Dit jaar gaan we de doorstroom nog actiever aanjagen. Daarnaast gaan we dit jaar meer werken met coaches die ervaring hebben vanuit welzijn en vrijwilligers vanuit het AZC die kunnen vertalen waar nodig. Dit hebben we vorig jaar echt gemist en op deze manier bundelen we krachten en vullen we elkaar aan. Ook sluiten we deze editie af met een tijdelijke expo om wijkbewoners meer te betrekken.

In hoeverre onderscheidt Zuid aan Zee zich van andere kinderen aan zee edities?
Meerdere Kinderen Aan Zee-edities organiseren een XL-editie, maar bij ons is dit een integraal onderdeel van de conceptontwikkeling voor de reguliere editie. We hebben de jongeren van de XL-editie nodig om de reguliere editie mogelijk te maken. We hebben een bijzondere locatie. De meeste Aan Zee-edities spelen zich voor een groot deel binnen af. Zuid aan Zee vindt buiten plaats op een biologisch boerenbedrijf; een rijke omgeving dat veel vrijheid biedt, waar volop groen, dieren en planten aanwezig zijn. Er is een grote moestuin waar deelnemers kunnen oogsten en zij helpen ook mee met het koken. Dit alles biedt veel mogelijkheden in het leerproces en geeft inzicht in waar je eten vandaan komt. Daarnaast werken we met hoogopgeleide vakdocenten die ook werkzaam zijn in de omgeving en bieden diversiteit in kunst en cultuurdisciplines met de focus op oude ambachten (timmeren, lassen, druktechnieken) en nieuwe ambachten (3D printen, VR, robotica). Ten slotte onderscheiden we ons door een tijdelijke expo neer te zetten waar de buurt bij betrokken wordt.

 


afbeelding van Joop van van Liere

Dag Vincent,

Als coach bij het fonds mag ik meedenken in de ontwikkeling van jullie plan binnen de kaders die het fonds stelt. Kort gezegd komt dat neer op: kunst in de vrije tijd, experiment, samenwerking en impact. Meer in detail:
"'Wij vinden een project experimenteel wanneer jij door samen te werken met andere partijen: nieuwe kunstvormen of werkwijzen gebruikt; er nieuwe disciplines ontstaan; bijzondere deelnemersgroepen bereikt; nieuwe media creatief inzet; of jij op jouw manier inspeelt op de veranderende mogelijkheden.

Zuid aan Zee is een indrukwekkend project qua impact, aantrekkingskracht en bereik. Ook de herhaalbaarheid en het verder uitbouwen op basis van wat werkt vind ik ijzersterk. Mag ik vragen welk gewicht jullie aan het experiment geven in relatie tot het geheel? Welke experimenten zijn er of nog denkbaar om de verdere ontwikkeling te dienen?

Zou je op enigerlei wijze het criterium experiment/vernieuwing misschien invulling kunnen geven bij het op nieuwe manieren betrekken van buurtbewoners en bezoekers van Stadsboerderij de Korenmaat bij Zuid aan Zee?

afbeelding van Alexander Klapwijk

Beste Vincent, 

Welkom bij Jij Maakt Het Mee. De komende weken denk ik als adviseur van het fonds met je mee over je project en op welke onderdelen het eventueel aangescherpt kan worden om tot een kansrijke aanvraag te komen. 
Hou er bij je aanvraag rekening mee dat we reeds lokale Kinderen aan zee initiatieven gesteund hebben, dus dat we wel zullen verwachten dat je aangeeft in hoeverre jullie editie zich daarvan onderscheid en dus vernieuwend is. Ook het onderscheid ten opzichte van de eerste editie zal naar voren moeten komen. Daarnaast is ook de XL editie inmiddels niet nieuw meer. Focus je aanvraag daarom op de vernieuwende elementen in jullie editie. Vergeet ook niet om een begroting te uploaden via het tabblad bewerken ->  Denk Mee (meer projectinformatie).