menu denk mee beslis mee maak mee

Satyagraha

Cultureel divers muziektheater

Stichting Kwekers in de kunst
1 juli 2017 tot 31 oktober 2017
dans, film, muziek, muziektheater
jongeren, ouderen, volwassenen, wijkbewoners
onze website / check facebook
€15.000

Dit project heeft subsidie ontvangen en is afgerond. Denk mee Beslis mee Maak mee

Bekijk de weblog van dit project

Kickoff!

Door Boudewijn Ruigrok op wo 20 sep

Maandag 11 september was de officiële kickoff van het community project Satyagraha van Korzo, Zangam en Kwekers in de kunst. Hoewel er achter de...

lees verder op de weblog

Ga direct naar de reacties

Satyagraha

Cultureel divers muziektheater

afbeelding van Boudewijn Ruigrok

Ingediend door:

Boudewijn Ruigrok

Ik zoek meedenkers over deze vraag: 
Hoe bereiken we een zo groot mogelijke betrokkenheid zonder verlies van kwaliteit?

Wat ga je doen?: 

De opera Satyagraha, geschreven door de innovatieve componist Philip Glass, die dit jaar 80 jaar wordt, wordt uitgevoerd door een mix van amateurs en professionals met Indiase, hindoestaanse en Nederlandse achtergronden. Korzo danstheater, Kwekers in de kunst en het Indiase Zangam-koor slaan de handen ineen om deze bijzondere opera over het leven van Ghandi en zijn filosofie van geweldloosheid op de planken te brengen, maar dan in de vorm van een dansvoorstelling met live muziek. Een crossover-project waarin het beste samenkomt van amateurs en professionals, van Oosterse en Westerse cultuur en van verschillende disciplines van de podiumkunsten. De voorstelling zullen plaats gaan vinden in het najaar van 2017 in het kader van het India Dansfestival in theater De Nieuwe Regentes in Den Haag. Naast de voorstelling zijn er ook enkele randactiviteiten: een debat over moderne geweldloosheid en de mogelijkheid om aan tafel te gaan met de makers van dit project.

 

OPENING 2016 : Satyagraha | Akte 2

Hoe ga je te werk?: 

Inspiratie

De wereldberoemde componist Philip Glass viert dit jaar zijn tachtigste verjaardag. Dat maakt dat er dit jaar veel aandacht is voor zijn muziekstukken. Korzo en Kwekers in de kunst willen dit jaar naar het hoogtepunt werken van het in 2016 gestartte project rond Glass. Glass heeft zich altijd laten inspireren door de rijke cultuur en het eeuwenoude gedachtegoed van India. De filosofie van geweldloosheid, beschreven door Gandhi in zijn boek Satyagraha, is onderwerp van Glass’ gelijknamige opera. Destijds is de opera in opdracht van de gemeente Rotterdam geschreven, en nu inspireert het ons weer om het project wat u voor u heeft liggen te initiëren. Philip Glass heeft persoonlijk toestemming gegeven voor deze bewerking van zijn stuk.

We vinden het belangrijk om Gandhi ́s filosofie en Glass krachtige muzikale vertaling uit blijven te dragen. Zeker nu: de wereld wordt overspoeld met conflicten, terrorisme, oorlogen en geweld. Ook binnen Nederland lijken spanningen tussen religies, bevolkingsgroepen en denkwijzen steeds hoger op te lopen. We zijn ervan overtuigd dat dit cultureel diverse project, een project met een ziel, een groot publiek aanspreekt en amateurs en professionals, dansers en zangers en oosterse en westerse cultuur verbindt.

Inleiding

In 2012 nam Korzo het initiatief om speciaal voor het project Ragas in Symphonie van de Indiaas/Amerikaanse componist Kanniks Kannikeswaran een koor op te richten van Nederlanders met een Hindoestaanse/Indiaase achtergrond. Koorzang kent men in de traditionele Indiase muziek niet, dus er bestond ook nog geen Indiaas koor. Zo ontstond Zangam. Voor Ragas in Symphonie was naast een ‘oosters koor’ ook een ‘westers koor’ nodig. Daar werd Theaterkoor Dario Fo voor benaderd en in 2014 ging dit werk, begeleid door het Residentie Orkest, in de Anton Phillipszaal in Den Haag in première in Nederland. De muziek werd gevisualiseerd door moderne westerse dansers en Indiase klassieke dansers van Korzo. Het was een bijzondere, diverse avond.

Om de culturele en artistieke uitwisseling te verdiepen werd er gezocht naar een vervolgproject. Al snel kwam de opera Satyagraha van Philip Glass ter tafel: een prachtige mix van oosterse en westerse muziek dat verhaalt over de filosofie van geweldloosheid van Gandhi, een thema dat goed aansluit op de spanningen in de wereld op dit moment. Glass’ muziek is niet eenvoudig, zeker niet voor het relatief onervaren Zangam koor. Om een dergelijk moeilijk modern werk, deels met amateurzangers uit te voeren, werd besloten om de eerste akte van de opera in een kleine setting uit te voeren. Zangam werd getraind op klassieke zangtechniek door repetitoren van Theaterkoor Dario Fo en de dirigente van Zangam trainde het Westerse koor in het zingen van sanskriet. Ook bij dit project waren dansers uit zowel de moderne westerse dans als de klassieke Indiase dans betrokken, die samen eenzelfde wisselwerking hadden als de zangers. De twee uitvoeringen van deze eerste akte van Satyagraha, dat in oktober 2015 werden gespeeld als opening van het India Dansfestival in Korzo, waren binnen een mum van tijd uitverkocht en de reacties van het publiek, waaronder regisseur Hans Nieuwenhuis, die de Amerikaanse première van deze opera regisseerde, waren buitengewoon lovend. In oktober 2016 ging akte twee in premiere. Ditmaal waren er drie voorstellingen. Na deze drie voorstellingen kwam de vraag van het dansfestival CaDance om akte één en twee samen te spelen. Afgelopen 8 en 9 februari hebben deze voorstellingen plaatsgevonden in Theater aan het Spui. Door deze extra voorstellingen is het publieksbereik voor Satyagraha meer dan verdubbeld ten opzichte van de aanvraag.

Zowel het artistieke resultaat van akte één en twee van Satyagraha alsmede het publieksbereik en de culturele uitwisseling tussen de Hindoestaanse, Indiase en Hollandse gemeenschap heeft ons doen besluiten om de trilogie af te maken en eind oktober 2017 de hele opera uit te voeren. Bijzondere bijkomstigheid is dat Philip Glass dit jaar zijn tachtig jarige verjaardag viert. Wij gaan ons uiterste best doen om hem naar Den Haag te halen om Satyagraha als eregast bij te wonen.

Doelen

− Intensieve talentontwikkeling van amateurzangers en -dansers;

− Versmelting van oosterse en westerse cultuur;

− Uitwisseling en versterking van amateurs en professionals;

− Uitwisseling en versterking van muziek en dans;

− Opnieuw uitdragen van de inspirerende filosofie van geweldloosheid;

− Nieuw artistiek concept voor de opera Satyagraha van Philip Glass;

− Toeleiding van nieuw publiek naar moderne dans;

− Internationale samenwerking;

− Ontmoetingen vanuit verschillende culturen en doelgroepen.

Tijdpad

  • Research, fondsenwerving en crowdfunding mei 2017
  • Ontwikkeling voorstelling en marketing mei t/m september 2017
  • Repetities en marketing juni t/m juli, september t/m oktober 2017
  • Voorstellingen en randprogrammering oktober 2017

De amateurzangers zullen in de eerste fase, vanaf juli, per koor apart repeteren. De zangers van Zangam zullen zich in wekelijkse repetities vooral focussen op de klassieke techniek. Naast hun vaste dirigent, Samhita Mundkur, zullen de coaches van Theaterkoor Dario Fo, Boudewijn Ruigrok en Rick Schoonbeek, hun expertise in westerse technieken inzetten. De zangers van Theaterkoor Dario Fo zullen zich in wekelijkse repetities vooral focussen op het Sanskriet, de taal waarin de opera is geschreven. Naast hun vaste dirigenten, zal Samhita Mundkur van Zangam haar expertise in Indiase muzieke en Sanskriet inzetten. Deze fase duurt tot en met juli.

In de twee fase, na de zomervakantie, vanaf september, worden de twee koren samengevoegd. Er wordt gezamenlijk gewerkt, onder leiding van de dirigenten, aan koorklank, ritmiek, intentie. De amateurs worden meegenomen in de conceptontwikkeling van de uitvoering van deze Satyagraha. Onder leiding van de choreograaf van akte 3, Shailesh Bahoran, wordt er gewerkt aan houding en elementen uit de choreografie waar het koor onderdeel van zal worden. 

In de laatste fase, in oktober, worden de amateurzangers en -dansers (uit eerdere aktes) samengebracht met de professionele dansers en muzikanten. Er wordt onder leiding van de dirigenten, de choreograaf van akte 3, de repetitor/choreograaf van de eerdere aktes en de regisseur gewerkt om het hele stuk samen te brengen. 

Met wie werk je samen?: 

Samenwerking

Om de Satyagraha te doen slagen is het noodzakelijk dat de verschillende partijen in dit project samenwerken. Ieder werkt vanuit eigen expertise en kan waar nodig elkaar complementeren en versterken, zodat nieuwe synergie kan ontstaan. De partners zijn:

  • Korzo

Korzo staat bekend als een avontuurlijk podium voor jonge, getalenteerde artiesten in het oude stadshart van Den Haag. Korzo is daarbij ook een van de belangrijkste moderne dansproducenten in Nederland. Altijd in combinatie met de namen van jonge of toonaangevende choreografen en verbonden aan initiatieven die de Nederlandse dans van een nieuwe impuls voorzien.

  • Stichting Kwekers in de kunst

Kwekers in de kunst brengt muziektheaterproducties op wisselende locaties in de regio en daarbuiten. De werkwijze, waarin we voorstellingen maken met en voor de mensen uit de streek/stad, kan het beste worden samengevat onder de term community art. Kwekers in de kunst realiseerde community art en muziektheaterproducties in Den Haag zoals de vissersopera Harde handen, Temperament in Escamp en Lied van verdriet. Ze werkten daarvoor samen met Haagse partners zoals het Zuiderstrandtheater, Korzo, Crossing Border, Residentie Orkest en het Koninklijk Conservatorium, maar ook met scholen, bibliotheken en zorginstellingen.

  • Theaterkoor Dario Fo

Theaterkoor Dario Fo maakt deel uit van Kwekers in de kunst. Het koor bestaat uit getalenteerde amateurs en jonge professionals en is veelzijdig in muziekstijlen en inzetbaarheid. Zo heeft het koor onder andere meegewerkt aan een tour met The Kyteman Orchestra, met Rotterdamse makerscollectief Wunderbaum en met Dutch National Opera Academy.

  • Indiaas/Hindoestaans koor Zangam

Het unieke Indiaas/Hindoestaanse koor Zangam is een initatief van Korzo, ontstaan in 2012. De zangers zijn Nederlanders met een Indiaase/Hindoestaanse achtergrond. Inmiddels is het een zelfstandig koor dat onder bezielende leiding van de Indiase Samhita Mundkur, zelf gerenommeerd zangeres en onder andere docent wereldmuziek bij Codarts Rotterdam.

  • Theater De Nieuwe Regentes

De Korzozaal is voor de hele opera te klein. Vandaar dat gezocht is naar een theater waarbij dezelfde intieme sfeer gecreëerd kan worden als in de theaterzaal van Korzo. Theater De Nieuwe Regentes, een theater in een cultureel diverse wijk in Den Haag, biedt deze mogelijkheid door de tribune weg te schuiven en het publiek rondom het speelveld te plaatsen. Het theater heeft al laten weten graag mee te werken.

Artistieke team

Het artistieke team voor Satyagraha zal bestaan uit een mix van zeer bekwame dansers, zangers en makers en jong talent.

  • Choreograaf Satyagraha akte 3: Shailesh Bahoran

Shailesh Bahoran is een veelzijdige breakdancer en choreograaf die zich onderscheidt door zijn fenomenale techniek, originaliteit en expressiviteit. Hij heeft stevige roots in de hiphopcultuur maar is zeker niet bang om out-of-the-box te werken, waardoor hij uitgroeide tot een van de belangrijke vernieuwers in het breakdancegenre.

In 2002 maakte Bahoran samen met zijn crew Illusionary Rockaz de eerste Nederlandse hiphop-dansvoorstelling: Age of Chaos. Sindsdien is hij een veelgevraagd danser, coach en choreograaf, zowel werkend onder de vlag van het cross-over dansgezelschap ISH als bij Korzo.

Van 2013 tot 2017 ontving hij de Nieuwe Makers subsidie van het Fonds Podiumkunsten. In de producties die hij tijdens dit ontwikkelingstraject realiseert laat hij zich inspireren door zijn Hindoestaanse achtergrond. Zijn solo Heritage, die hij in 2014 voor het India Dans Festival maakte, werd geselecteerd voor de Danspublieksprijs  en de Nederlandse Dansdagen en was meermaals op televisie te zien. Zijn eerste avondvullende productie Lalla Rookh oogstte in 2015 zeer enthousiaste reacties tijdens de tournee van DansClick 17. In de herfst van 2016 volgde onder de vlag van ISH een tweede tournee langs de Nederlandse theaters met het eveneens avondvullende Ignite, productie, die hij bij ISH maakte.

Naast de choreografie van Shailesh Bahoran zal in dit project ook choreografie van Revanta Sarabhai (akte I) en Kalpana Raghuraman (akte II) te zien zijn. Deze choreografieën zijn al gemaakt, maar moeten wel ingestudeerd worden en worden samengebracht tot één opera.

  • Regisseur: Leo Spreksel

Leo Spreksel is artistiek directeur en programmeur dans van het Korzo Theater.

  • Kwekers in de kunst:

Het artistiek team van Kwekers in de kunst produceerden en initieerden vele producties waarbij zowel amateurs als professionele zangers en musici betrokken waren. Zij werk(ten) nauw samen met hedendaagse componisten als Bob Zimmerman en met professionele orkesten onder andere het Willem Breuker Kollektief, ASKO/Schönberg en Residentie Orkest. Kwekers in de kunst bestaat uit: Emi Barendse, fotografie, pr en organisatie, Els Hoonhout, docent theater en beeldende kunst en organisatie, Boudewijn Ruigrok, dirigent, zanger en arrangeur, Rick Schoonbeek, dirigent, en Tanja Schwerdfeger, ontwerp en vormgeving.

Solisten

Zinzi Frohwein, Boudewijn Ruigrok, Marlies Ruigrok, Koos Sekrève en Jolentha Zaat.

Wat is verder van belang om te weten?: 

Duurzaamheid

De projecten die Korzo, Zangam en Kwekers in de kunst samen organiseren dragen bij aan het vergroten van een duurzame achterban en de positie in het culturele veld. Dat gebeurt als crossover (Korzo ontsluit nieuw ‘muziekpubliek’ en familie en bekenden van deelnemende amateurs, Zangam en Kwekers in de kunst ontsluiten voor hun nieuw ‘danspubliek’ dat meer betrokken raakt bij deze community-initiatieven) maar ook bereiken we gezamenlijk meer dan de som der delen. Dat blijkt uit vorige successen en interesse en reacties van publiek, pers en deelnemers.

PR & marketing

Het India Dans Festival vindt plaats van 13 t/m 31 oktober 2017  in het Korzo theater. Speciaal voor Satyagraha is gezocht naar een grotere locatie, zodat we meer bezoekers per voorstelling kunnen laten genieten van de opera en toch een intieme sfeer behouden. Met De Nieuwe Regentes kunnen we gemiddeld 300 bezoekers per voorstelling ontvangen. De voorverkoop en de promotiecampagne starten medio mei 2017.

Voor de voorstellingen uit deze aanvraag geldt:

  • Capaciteit: 900
  • Beoogde bezetting: 95%
  • Voorverkoop: 25%
  • Ticketprijs: € 32,- (online € 30,-), jongeren <27 jaar € 20,-

Uitgangspunten en unique selling points

  • Philip Glass wordt 80 jaar in 2017, Satyagraha vormt een feestelijke viering van deze verjaardag van een groot componist;
  • Satyagraha wordt opgevoerd in een door India geïnspireerde enscenering;
  • Diverse culturen en kunstvormen komen samen in een veelomvattend community project;
  • Nieuw publiek maakt kennis met kunstvormen die ze normaal gesproken niet gemakkelijk uit zichzelf zouden bezoeken;
  • Het thema van geweldloos verzet vormt een inspirerend onderwerp in deze roerige tijden;
  • Intensieve training van amateurzangers en -dansers die samen mogen werken met professionals;
  • Na drie jaar wordt dit community project voltooid.

Beoogde publieksgroepen

Met de eerdere voorstellingen is getracht zowel de Hindoestaans/Indiase gemeenschap als de cultuur- en muziekliefhebbers te bereiken.

Tijdens het India Dans Festival was het publiek zeer gemengd. Door Satyagraha akte I en II te bundelen voor het CaDance festival is tevens getracht een grotere en bredere publieksgroep te bereiken. We zagen dat er veel nieuw publiek in de zaal zat, maar ook mensen die al eerdere aktes hadden gezien. Uit de bezoekcijfers blijkt dat 25% van de bezoekers tijdens CaDance al akte 1 of akte 2 had gezien tijdens het India Dans Festival. Dat is een behoorlijk aantal van terugkomers en geeft goede hoop voor het opzetten van de campagne. Tevens blijkt ook dat 50% andere programma’s in Korzo heeft bezocht en dat een groot deel van het publiek Korzobezoekers zijn, maar dat de helft ook nieuwkomers zijn en het project aantrekkelijk is voor mensen die niet regelmatig in Korzo komen.

Tijdens het India Dans Festival was 50% van de bezoekers uit de Haaglanden afkomstig, 40% uit de Randstad en 10% buiten de Randstad. Dit bevestigd wederom dat het festival en het project ook aantrekkelijk is voor mensen die hiervoor moeten reizen.

Tijdens het CaDance festival was 66% van de bezoekers uit de Haaglanden afkomstig, 30% uit de Randstad en 4% van buiten de Randstad. Hieruit blijkt dat het gelukt is om tijdens CaDance een nieuw potentieel publiek te trekken uit de directe omgeving.

De belangstelling voor het werk van Philip Glass is nog steeds groeiende en er is nog heel veel potentieel publiek dat we kunnen bereiken. De bezoekcijfers van CaDance laten dat ook zien. Uitverkochte voorstellingen met ook veel herhaalbezoeken van mensen die acte 1 of 2 al hebben gezien en nu beide actes in samenhang  wilden meemaken. Het Philip Glass jaar biedt veel mogelijkheden om publiciteit rond Satyagraha te genereren. Ook het thema geweldloos verzet biedt veel mogelijkheden om belangstelling te wekken en in het randprogramma aandacht aan te besteden.

Opbouw campagne

De campagne wordt al gestart in mei 2017 met een crowdfundingtraject en de start van de voorverkoop. In deze fase zal getracht worden het huidige publiek en de achterban van Korzo, Zangam, Kwekers in de kunst en de choreografen te activeren. Het publiek dat de eerste delen heeft bezocht wordt als eerste benaderd met de mogelijkheid alvast hun tickets te bestellen en zich in te schrijven voor de randprogrammering. Ook zullen zij geattendeerd worden op de crowdfundingscampagne die een week later zal starten wanneer de reguliere verkoop start met de bekendmaking van het hoofdprogramma van het India Dans Festival. Tevens zal het eerste persbericht worden verstuurd. In de zomer zal geflyerd worden bij grote evenementen als Milan, Europa’s grootste driedaagse Hindoestaanse openluchtfestival in Den Haag.

De tweede fase gaat in aan het begin van het seizoen met de Uitfestivals. In deze fase zal een breed publiek gewezen worden op deze bijzondere uitvoering met drukwerk. Helaas is gebleken in het verleden dat het lastig is om met zoveel deelnemers alvast een korte preview te tonen, maar wellicht lukt het dit jaar wel. Ook zal getracht worden om alvast in de ‘lijstjes’ van de pers te komen, die vooruitblikken op het culturele seizoen. De zichtbaarheidscampagne van het India Dans Festival start half september. In deze derde fase wordt de bijzondere samenwerking en de thematiek van Satyagraha ingezet om de verhalen achter dit project onder de aandacht te brengen bij zowel de internationale, landelijke, lokale als Indiase en Hindoestaanse mediakanalen.

De laatste fase is tijdens de voorstellingen, waarin randprogramma’s plaatsvinden en het project ingebed en verdiept wordt.

Crowdfunding

Op voordekunst.nl wordt medio mei 2017 een crowdfundingscampagne gestart. Crowdfunding willen we inzetten om ons netwerk te activeren en tegelijkertijd een nieuw publiek te vinden in een vroeg stadium. Daarnaast willen we extra geld werven via dit traject. Het doelbedrag staat op €7.500,-. Het is gebleken dat met crowdfunding je mensen de kans geeft om mee te doen aan jouw reis en een belangrijk onderdeel te worden van een project. Satyagraha is een uitgelezen project om mensen aan te verbinden, omdat het al zoveel mensen in de afgelopen jaren verbonden heeft. Graag willen we het publiek de kans geven om hier onderdeel van uit te maken. Samen met de marketeers van Korzo gaat een publieksvriendelijke campagne ingericht worden. Een belangrijk onderdeel van de boodschap wordt het verhaal van de deelnemers: wat heeft dit project hen geboden? Wat hebben ze geleerd en wat heeft deze ontmoeting hen gebracht. Daarnaast willen we een aantal enthousiaste toeschouwers zoeken om hun enthousiasme te delen.

Naast het publiek willen we het project ook gaan uitzetten bij bedrijven. Bij een grote donatie mogen zij een aantal relaties meenemen naar de voorstelling en aanwezig zijn bij de borrel na afloop en de makers ontmoeten. De tegenprestaties voor donateurs zullen bestaan uit een speciale videoboodschap van de deelnemers tot een exclusief bezoek aan een repetitie en ontmoeting met de makers. Ook kunnen er zang- en danslessen aangeboden worden.

Pers

Zowel Korzo als Kwekers in de kunst hebben een breed persbereik en een goede kwaliteitsnaam. Maar het blijkt nogal een uitdaging om een ‘amateurproject’ in de media te krijgen. Er zijn wel veel contacten gelegd met geïnteresseerde redacteuren en journalisten bij de NPO, NTR en VARA en de landelijke dagbladen. De belangstelling vanuit de Haagse en Hindoestaanse pers was groot. Afgelopen jaar werden positieve recensies geschreven in zowel het NRC als De Volkskrant. De strategie wordt om met de verjaardag van Philip Glass en het bewezen resultaat van de voorgaande opvoeringen de landelijke media over te halen aandacht te besteden aan het project. De koren en dansers zijn beschikbaar voor optredens in televisieprogramma’s. Ook zal contact gelegd worden met de landelijke dagbladen en internationale kunstmagazines. Ter voorbereiding is er al veel beeldmateriaal gemaakt van de eerste uitvoeringen en drie ‘backstage’ filmpjes, dat meegestuurd kunnen worden.

Publiciteitsmateriaal

Om het publiek dat al eerdere delen heeft bezocht te bereiken wordt een direct mailing via e-mail ingezet. Daarnaast worden de reguliere communicatiemiddelen ingezet van Korzo (website, nieuwsbrief, magazine, social media), Kwekers in de kunst (website, nieuwsbrief, social media), India Dans Festival (website, nieuwsbrief, brochure), Zangam (social media) , de choreografen en deelnemers (social media) en Holland-India Festivals (partner Zuiderstrandtheater en social media). Daarnaast worden er gerichte campagnes opgezet naar Indiase en Hindoestaanse organisaties en dansscholen waar nauw contact mee is in verband met het India Dans Festival.

 

Bereik: 
aantal   activiteit               aantal deelnemers   aantal bezoekers 
1 Satyagraha 100 750-900
1 Debat over de zin en onzin van moderne geweldloosheid 10 30
1 Een kijkje in de keuken van Satyagraha 5 30
       
       
       

 

Wat maakt het project bijzonder?: 

De opera

Glass schreef Satyagraha op een libretto van hemzelf en Constance de Jong, in opdracht van de gemeente Rotterdam. Het werk ging daar in 1980 in première, uitgevoerd door De Nederlandse Opera. De opera is onderdeel van een trilogie over mannen die de wereld veranderden. Deel één is Einstein on the Beach en deel drie Akhnaten. Satyagraha is gebaseerd op het leven van Mahatma Gandhi. De titel verwijst naar Gandhi’s concept van geweldloos verzet tegen onrecht. De opera wordt gezongen in het sanskriet en beslaat drie aktes.

Glass is sterk geïnspireerd door de Indiase toonladders, ragas. Hij heeft deze vertaald naar het Westerse twaalftoonsstelsel en de minimal music waar hij bekend mee is geworden. Herhalende ritmische en melodische patronen met steeds kleine verschuivingen. De bezetting van het orkest bij Satyagraha is niet doorgaans voor een Westerse opera. Enkel strijkers, houtblazers en een keyboard. Geen koperblazers en percussie. Daardoor is de klank van het orkest totaal anders dan bij reguliere operabezettingen.

Philip Glass heeft persoonlijk toestemming gegeven om zijn Satyagraha op onze wijze, met een prominente rol voor de dans, uit te voeren.

De opera bestaat uit drie aktes die staan voor verleden, heden en toekomst, een belangrijk gegeven in de Indiase cultuur. Aan deze drie tijden wordt een belangrijk persoon uit Ghandi’s leven gekoppeld. De Russische schrijver Tolstoj staat voor het verleden, de Indiase dichter Tagore voor het heden en Martin Luther King voor de toekomst.

Het is uniek dat een groep van enthousiaste, zeer gemengde, amateurzangers en -dansers deze opera uit zullen voeren op een hoog niveau, en op een gelijkwaardige manier met professionele dansers en muzikanten. Het inspirerende thema krijgt daarmee een grotere zeggingskracht.

Twee koren

In Satyagraha heeft het koor een belangrijke rol. Glass schrijft een koor van minimaal veertig zangers voor. In de opzet die wij in gedachte hebben bestaat dit koor uit ten minste zestig zangers. De helft van de zangers hebben een Nederlandse achtergrond en de andere helft zangers met een Indiaas/Hindoestaanse achtergrond: twee koren vormen samen één. Amateurs en professionals komen samen. Muziek en dans versmelten. Met deze opzet trekken we de culturele symbiose van oosterse en westerse cultuur in Satyagraha door naar de uitvoerenden.

We vroegen twee amateurzanger, één uit Zangam, de anders van Theaterkoor Dario Fo, om te verwoorden waarom ze meedoen aan dit project:

Een zanger van Zangam: "Satyagraha for me represents India in all its glory and it resonates with me, given that I am Indian and now live in Holland. A key reason for my participation is the opportunity to sing a western classical composition to lyrics that are distinctly Indian in soul and character. In my opinion it's a strong involvement of multidisciplinary artists. It's also nice to work together as one TEAM - Together Everyone Achieves More."

Een zanger van Theaterkoor Dario Fo: "Als amateurzanger bij Kwekers in de kunst, maar daarvóór al bij Dario Fo, maak je veel mooie programma’s mee. Je werkt steeds met anderen aan indrukwekkende stukken met als doel iets moois neer te zetten. Soms met Westlanders, soms met Scheveningers maar ook soms met Polen of Hindoestanen. En van elke keer samen iets neerzetten leer je weer bij over andere culturen, gebruiken én dus ook hun muziek. De ene keer raakt het je meer, de andere keer is het alleen maar mooi. Tegenvallen doet het nooit, daarvoor is de begeleiding te goed. In 2015 zag ik de eerste akte van Satyagraha uitgevoerd worden door Kwekers in de kunst samen met het Zangam-koor in de grote zaal van Korzo. Met de laatste had ik al eerder een stuk gedaan van Kaniks Kannikeswaran in de Anton Philipszaal in 2014. Het was verschrikkelijk indrukwekkend! Zang, dans en volle zalen. Het jaar daarop werd ik gevraagd deel te nemen aan de uitvoering van akte twee. Dit was ook een geweldige ervaring maar nu van binnenuit. De intense partijen instuderen en ook samen met Zangam repeteren is een mooie belevenis. Uiteindelijk hebben we ook akte 1 én akte 2 opgevoerd tot groot plezier en succes. Nu lijken de geruchten uit te komen en gaan we voor de triple; akte 1, 2 én 3. Ik zie er nu al naar uit om het traject van studie en spelen weer in te gaan."

Concept Satyagraha

De samenhang van Satyagraha is niet te vinden in traditionele dramaturgie, maar veel meer in de muziek. In onze versie is de muziek het ankerpunt voor een nieuwe interpretatie en de basis van de choreografische structuur. De actualiteit van de opera wordt nog steeds bevestigd: wat is een menselijk antwoord op het indringende geweld dat ons overal omringt?

Delen uit Satyagraha zijn eerder door choreografen gebruikt, maar nog niet eerder is het hele muzikale bouwwerk van de opera basis geweest voor een nieuw regieconcept en choreografische interpretatie van de muziek. En daarbij wordt de Indiase muzikale bron van de opera, die de inspiratiebron voor de componist is geweest, meer in het centrum van de nieuwe opvoering geplaatst. De Indiase dansstijlen bharatnatyam en kathak vormen het ideale idioom en fysieke instrumentarium om het thema van de opera gestalte te geven.

In akte 1 is de dialoog tussen Arjuna en Krishna als uitgangspunt genomen. Deze beroemde scène uit het epos Mahabharata toont de tweestrijd van Arjuna terwijl hij op het punt staat een oorlog te voeren tegen de Pandawa's waarmee hij door familieverbanden verbonden is. Hij wil de strijd niet voeren, er zal veel bloed vloeien, maar Krishna zegt dat die strijd een lotsbestemming is en gevoerd moet worden. Deze twijfel en tweestrijd is uitgangspunt geweest voor het regieconcept van akte I: de ratio wordt gesteld tegenover het kwetsbare lichaam, de muziek tegenover de dans. Ruimtelijk is dit gegeven ook doorgevoerd. De dansers zijn gepositioneerd tegenover het orkest en de musici. Zang solisten en dansers ontmoeten elkaar in de arena waar het gevecht zich afspeelt en zangers en dansers elkaar bevragen. Het publiek zit in arena opstelling rondom en vormt als het ware de getuige van de strijd. Het lichaam in al zijn kwetsbaarheid lijkt het onderspit te delven, de geest met zijn historische logica heeft het laatste woord.

Akte 2 gaat over de reactie op geweld en de kracht van het concept geweldloos verzet. Overal om ons heen zien we dat geweld geweld oproept, verharding in de samenleving tot gevolg hebbend. Er worden steeds bruter middelen gehanteerd om de tegenstander uit te schakelen. Van Wilders met zijn schandelijke fotomontage tot Trump aanhangers die oproept Clinton in de gevangenis te zetten. Tegenstellingen worden opgeroepen en tot ideologie gemaakt. Tegenover mannelijk geweld staat in akte II de vrouwelijke kracht, die geen geweld hanteert, maar moraal. Het zoeken van rechtvaardigheid door het stellen van morele principes.

In akte 3 keert het thema van akte 1 terug. Arjuna is mens geworden. Hier stelt de mens in al zijn twijfel zich op tegenover de goden ofwel de religie. Hebben de goden als morele gidsen de mens nog iets te bieden. Religies blijken ook een bron van onverdraagzaamheid te kunnen zijn. De hoofdfiguur stelt zich op tegenover de goden. Komt er nog wel een antwoord op de twijfels van deze tijd? Akte 3 vormt een oproep tot verdraagzaamheid: uiteindelijk heeft de mens niets anders tot zijn beschikking als morele wijsheid, die een nieuwe vorm van humaniteit waarin culturele verschillen een kracht blijken te zijn in plaats van een bron tot agressie. In de choreografie en de regie zal dit gegeven tot uitdrukking komen in  het bewegingsmateriaal waar de eigentijdse breakdance versmelt met het Indiase dansidioom. Moderne eigentijdse dans en Indiase dansstijlen in een hybride samenhang met de muzikale taal van Philip Glass zal een krachtig pleidooi vormen voor culturele diversiteit. Een rijkdom zoals die ook zichtbaar wordt in de uitvoerende dansers en musici die de kern van deze opera uitvoering vormen.

Randprogrammering

Naast de uitvoering van de opera worden er ook een aantal randactiviteiten geprogrammeerd om de zichtbaarheid van en betrokkenheid bij het project te vergroten, niet alleen voor de actieve participanten, maar ook voor de receptieve deelnemers, het publiek.

  • Debat over de zin en onzin van moderne geweldloosheid

2 oktober, de geboortedag van Mahatma Gandhi, is reeds jaren de internationale dag van de geweldloosheid. Een goed moment dus om eens na te gaan in welke mate Gandhi's filosofie van geweldloosheid ook vandaag nog van toepassing is. Occupy, De nacht van de vluchteling, Arjen Lubachs videoboodschap aan president Trump.. Geweldloze acties zijn zeker nog de wereld niet uit, maar werken ze ook? Worden ze goed aangepakt en bereiken ze resultaten? Zouden we ze beter achterwege laten en meer inzetten op politieke en juridische middelen of moeten er net meer zijn? En kunnen ze nog voldoende mensen op de been brengen of zorgen ze meer voor tegenkanting bij het brede publiek omdat die de doelstellingen en methodes van geweldloze actie niet meer begrijpt?

Met verschillende experts gaan we in gesprek over de zin en onzin van hedendaagse geweldloosheid. Een debat waarin we proberen te achterhalen of we Gandhiaanse burgerlijke ongehoorzaamheid nieuw leven kunnen inblazen.

  • Een kijkje in de keuken van Satyagraha

Een interessante ontmoeting van publiek met de makers van Satyagraha, aan lange eettafels, onder culinaire begeleiding van heerlijke Indiase gerechten. Naar het succesvolle concept uit 2016. Voorafgaand aan de voorstelling kan een select publiek zich opgeven om in gesprek te gaan met de makers van Satyagraha over hoe de voorstelling tot stand is gekomen. Een uniek kijkje in de keuken, terwijl er voorzien wordt in hapjes en drankjes. Want de meest interessante gesprekken vinden toch meestal aan de eettafel plaats..

Begroting: 

Zie bijlage.

Locatie(s): 
Theater De nieuwe Regentes in Den Haag
Kwekers in de kunst
Korzo

Uitslag Beslis mee

FCP30
max 50 / 2 van 2 gestemd
publiek50
max 50 / 135 gestemd
totaal80
75 is gehaald!
De stemperiode is voorbij.

Dit zijn de de opmerkingen en adviezen uit Denk Mee, aangevuld met de stem-motivatie van de adviseurs van FCP.
afbeelding van Anne Arninkhof

Het Fonds beoordeelt een project op de criteria artistieke of inhoudelijke waarde, samenwerking en impact.

Met deze vertolking van Satyagraha wordt een opvallende crossover gerealiseerd waarin diverse culturen en disciplines elkaar vinden. De keuze voor de minimal music van Philip Glass is bovendien een spannende, en vereist de nodige voorbereiding. Hierbij valt op dat het traject dat de amateurdeelnemers doorlopen – alsook de dynamiek met de professionals - onderbelicht blijft in de aanvraag. Ik had graag meer inzicht gekregen in de invulling van de coaching en de contactmomenten. De samenwerkingspartners en het artistiek team geven echter voldoende vertrouwen in een kundige en waardevolle ontwikkeling. Daarbij hebben de eerdere edities – alsook hun aantrekkingskracht - zich reeds bewezen. Net als Stefanie ben ik benieuwd hoe Satyagraha bij kan dragen aan de versterking van het lokaal cultuurklimaat en de actieve betrokkenheid hierin van jullie deelnemers en hun achterban. De potentie is er in ieder geval.

afbeelding van Stefanie Weijsters

Het Fonds beoordeelt een project op de criteria artistieke of inhoudelijke waarde, samenwerking en impact.

De aard en inhoud van Satyagraha, waar oosterse en westerse muziek- en dansvormen elkaar vinden in een kwalitatief hoogwaardige setting, spreekt aan. De cross-over tussen verschillende culturen en disciplines maakt dit project bijzonder en spreekt naar verwachting tot de verbeelding van een diverse groep geïnteresseerden. De betrokken makers en organisaties brengen ieder een eigen expertise, ervaring en dynamiek met zich mee, die het project op een hoger niveau trekken. De focus van het project ligt sterk op de realisatie van de voorstelling, waardoor de zogenoemde talentontwikkeling van de amateurzangers en -dansers wat onderbelicht lijkt; iets wat ik graag wil meegeven voor een volgende aanvraag. De betrokkenheid van en samenwerking tussen de verschillende organisaties, makers en amateurs geven desalniettemin voldoende vertrouwen ten aanzien van de ontwikkeling en beleving van de deelnemers. Satyagraha heeft bovendien de potentie een bijdrage te leveren aan de versterking van het cultuurklimaat en de cultuurparticipatie van de Indiase en Hindoestaanse gemeenschap en organisaties in Den Haag en hopelijk ook daarbuiten.

afbeelding van Boudewijn Ruigrok

De doelen en de beschrijving van de uitvoering zijn wat meer gefocust op de ervaring voor de amateurs. Ik ben wat meer ingegaan op hoe het repetitieproces er voor hen uitziet. En er komen een tweetal amateurs aan het woord over wat dit project voor hun betekent.

afbeelding van Stefanie Weijsters

Dag Boudewijn,

Ik zie dat je wat meer bent ingegaan op de amateurdeelnemers maar uit het projectplan blijkt nog weinig wat het project daadwerkelijk betekent voor de actieve kunstbeoefening in de vrije tijd. De focus ligt op de realisatie van een professionele voorstelling, waar ook een aantal amateurdeelnemers deelnemen, maar de meerwaarde van het project voor de cultuurdeelname in de vrije tijd blijft nog steeds onderbelicht. Hoe het bijvoorbeeld de beoefening van Indiaanse/Hindoestaanse cultuurparticipatie binnen het Nederlandse amateurveld versterkt blijkt nog weinig. Het is me ook niet helemaal duidelijk hoeveel van de 100 deelnemers amateurs zijn en hoe zijn concreet met elkaar aan de slag gaan, hoe de professionals hen begeleiden en hoe en wanneer de zangers en dansers met elkaar uitwisselen.

Daarnaast lees ik dat de voorstelling al eerder gemaakt en uitgevoerd is, dus in hoeverre het experimenteel en nieuw is blijft ook een vraag. Ik raad je aan om dus nog even goed te kijken naar waar deze subsidieregeling voor is, zowel op deze website als in de regeling zelf. Om dit iets nader toe te lichten citeer ik van deze website: "Dit platform is bedoeld voor experimentele projecten die bijdragen aan de vernieuwing van de cultuurbeoefening in de vrije tijd. We staan open voor projecten van een beoefenaar, vereniging of stichting. Wij vinden een project experimenteel wanneer jij door samen te werken met andere partijen: nieuwe kunstvormen of werkwijzen gebruikt; er nieuwe disciplines ontstaan; bijzondere deelnemersgroepen bereikt; nieuwe media creatief inzet; of jij op jouw manier inspeelt op de veranderende mogelijkheden in de sector."   

Jullie Denk mee fase loopt tot en met morgen, dus als je die tijd nog wilt gebruiken, ga jullie gang. 

afbeelding van Diane Frenay

 Ha Boudewijn, wat een pracht project. ik ben de coach op dit platform en geef tips om de aanvraag helder te krijgen. Wat betekent het voor amateurs en wat levert het op om deel te nemen aan deze bijzondere opera voor hen? Waarom doen zij mee, wat is hun insteek en motivatie, kunnen zij ideeen aandragen, doen ze mee aan het hele proces voor de gezelligheid of omdat ze hun talent willen ontwikkelen? Een tip is: Vraag een paar amateurs om er iets over te schrijven hier. En ik ben nieuwsgierig: zijn de amateurs mensen met een nederlandse of met een indiase / hindoestaanse achtergrond?  Hoe zijn ze betrokken geraakt bij dit project, via de koren of ook op andere manieren? Hoe besteden jullie specifieke aandacht aan de filosofie en geweldloosheid tijdens het proces?

afbeelding van Boudewijn Ruigrok

Dag Diane,

Bedankt voor het commentaar, ik  ga de aanvraag nog iets meer specificeren en ik trek wat deelnemers aan hun vestje. Ik weet zeker dat ze daar iets moois over kunnen vertellen! 

Groeten, Boudewijn

afbeelding van Stefanie Weijsters

Beste Boudewijn,

Goed om meer te lezen over jullie project. Mooie thematiek en inhoud. Wat in het kader van Jij maakt het mee, gericht op de actieve cultuurparticipatie in de vrije tijd, nog tamelijk onderbelicht blijft is het ontwikkel- en begeleidingstraject van de niet-professionele deelnemers. Ik raad je aan om de beschrijving van de (professionele) productie hier meer als context te gebruiken maar als projectomschrijving te focussen op het aandeel, de bijdrage, de ontwikkeling van en impact op de amateurzangers en -dansers in samenwerking met de professionals. Hoe gaat bijvoorbeeld Shailesh met deze dansers aan de slag, hoe werken de koorleden en de dansers onderling samen, hoelang en vaak wordt er (los en gezamenlijk) gerepeteerd en wat betekent dit voor de deelnemers. Succes weer!

afbeelding van Boudewijn Ruigrok

Dag Stefanie,

Bedankt voor je commentaar. Ik zal de aanvraag inderdaad nog wat aanpassen, meer vanuit de amateur beschreven. 

Groeten!

afbeelding van Boudewijn Ruigrok

Dag Stefanie,

Bedankt voor je berichten. Op dit moment is de aanvraag zo compleet mogelijk. Ik ben benieuwd naar wat je er van vindt.

afbeelding van Stefanie Weijsters

Beste Boudewijn,

Ik zie dat je wat zaken hebt toegevoegd, maar hou er rekening mee dat jullie Denk mee periode tot 17 mei loopt en het einde dus langzaamaan al in zicht komt. Als jullie feedback willen op jullie plan - opzet, aanpak en inhoud - en in hoeverre dit bij het doel, de voorwaarden en de criteria van Jij maakt het mee aansluit, raad ik je aan spoedig jullie plan op het platform uit te werken.

Een paar concrete vragen om jullie op weg te helpen: wie is de doelgroep van het project, waarom kiezen jullie voor dit project voor die doelgroep en met welke andere partijen werken jullie samen? 

afbeelding van Stefanie Weijsters

Beste Boudewijn,

Welkom op Jij maakt het mee! Als adviseur van het Fonds denk ik de komende tijd graag met jullie mee en geef ik feedback en tips om je aanvraag aan te scherpen.

Dit klinkt als een bijzondere kruisbestuiving tussen disciplines, stijlen en culturen. Ik ben dan ook erg benieuwd naar de concrete activiteiten die dit project behelst, met aandacht voor het wervings-, repetitie- en uitvoeringsproces. Dit kan je verder uitwerken via Bewerken - Denk mee (meer projectinformatie). Een concrete planning toevoegen kan daarbij helpen.

Succes met het uitwerken. Ik kijk er naar uit binnenkort meer te lezen!