menu denk mee beslis mee maak mee

Remix Tsjechov, tweede poging

Tsjechov's stukken als toneel, dans en muziek...

Stichting ToneelGroep Drommedaris (TGD)
6 april 2018 tot 30 juni 2018
dans, muziek, muziektheater, theater
jongeren, kinderen, ouderen, volwassenen
onze website / check facebook
€12.700

Dit project heeft subsidie ontvangen en is afgerond. Denk mee Beslis mee Maak mee

Bekijk de weblog van dit project

reacties.

Door Jan Timmerman op za 9 jun

Onverwachts kregen we gister een vlogger op bezoek van de website My daily shot of culture.. Geattendeerd door een van de bezoekers op vrijdag....

lees verder op de weblog

Ga direct naar de reacties

Remix Tsjechov, tweede poging

Tsjechov's stukken als toneel, dans en muziek in een unieke lokatie

afbeelding van Jan Timmerman

Ingediend door:

Jan Timmerman

Ik zoek meedenkers over deze vraag: 
Er is al veel over dit project meegedacht in de eerste aanmelding. We vragen nu nog meedenkers over hoe we de beleving van onze stadgenoten nog beter kunnen organiseren.

Wat ga je doen?: 

We beginnen dit gedeelte met een impressie van een denkbeeldige bezoeker om een indruk te krijgen wat de bezoeker gaat zien. Daarna volgt een beschrijving van het project door de artistiek leider, en een beschrijving van het maakproces door de regisseur.

Hallo, mijn naam is Jan, en ik ben gisteren naar de theatervoorstelling Remix Tsjechov geweest in het oude ziekenhuis in Enkhuizen.

Hoe kwam ik daar zo bij? Nou, het is altijd weer een verrassing bij de voorstellingen van TGD, en het is verbazend dat ze deze locatie mochten gebruiken. Ik ben hier vroeger zo vaak geweest, en herinner me de lange gang en de brede trappen, waar ik kon rennen en me verstoppen terwijl mijn moeder in de wachtkamer van de dokter zat te wachten. Ik kende de geschiedenis van het gebouw.  Het gebouw is meer dan 100 jaar oud en een monument, met wat nieuwere aanbouw en een grote tuin. De aanbouw wordt gesloopt en daar komen huizen, net als in de tuin. Het oude gedeelte mag niet worden gesloopt, en hier komen appartementen in. Het was dus ook de laatste kans om het gebouw in de oude glorie nog te zien. Indertijd is het gebouwd met geld van de familie Snouck van Loosen, echte aristocraten die het goed voorhadden met de arme mensen in de stad. Aristocraten hebben we hier trouwens al lang niet meer.  Arme en rijke mensen hebben in dit ziekenhuis gelegen. Nou dat past wel bij Tsjechov, want zijn toneelstukken zitten vol vergane glorie. Ik kon me vooraf bij Tsjechov nog niets voorstellen, maar nu wel. Wat een voorstelling zeg, en wat een decor. Maar nog iets, ik kan nu verhalen vertellen over hoe dit gebouw vroeger gebruikt is, de ziektes van vroeger, hoe dokters en verpleegsters omgingen met de patiënten. En ik heb in die omgeving genoten van de verhalen van Tsjechov die niet alleen als tobeel, maar ook als dans en muziek werden verteld.

TGD had namelijk flink reclame gemaakt voor deze voorstelling. Eerst hadden ze een oproep in de krant geplaatst om spelers te zoeken. Daarna vroegen ze Enkhuizers om hun herinneringen aan het ziekenhuis te delen. En dat zijn er nogal wat, want is er wel naar de poli geweest, of kent wel iemand die hier is geboren of geopereerd.  Elke week plaatsten ze filmpjes op Facebook van de repetities. Niet alleen op hun eigen pagina, maar ook op lokale pagina’s die veel kijkers trekken. Ze hadden een  vlogger bij de repetities toegelaten die liet zien wat er gemaakt werd en en-passant steeds vertelde wat er vroeger in die ruimtes werd gedaan en die kon er ook anekdotes over vertellen. Slim hoor, want daarmee werd echt een document gemaakt over het gebruik van het gebouw en tegelijk reclame gemaakt voor de voorstelling.

Ik had gereserveerd voor de voorstelling van 7 uur, en bij binnenkomst stond meneer Tsjechov zelf al op me te wachten. Hij zag er slecht uit want hij had TBC en wist dat hij niet lang meer zou leven. Dat past goed in deze omgeving, want vroeger was dit gebouw ook als sanatorium voor TBC patiënten in gebruik. Verderop in het gebouw zag ik iemand met een EHBO hesje staan praten met iemand die een beveiligingshesje aanhad. Ze hebben ook overal aan gedacht bij deze voorstelling.

Samen met nog 25 bezoekers kregen we een rondleiding. Ik zag er mensen van alle leeftijden. Een mevrouw vertelde dat ze in dit ziekenhuis was geboren, een ander dat ze er als verpleegster heeft gewerkt. Een man vertelde dat hij leraar was aan de RSG, en er volgende week met een groep leerlingen heen zou gaan. Hij wilde eerst meemaken wat hem dan te wachten stond. Een ouder echtpaar wilde zich inschrijven voor een van de nieuw te bouwen appartementen in het monumentale gedeelte. Het was wel duidelijk dat het gebouw de trekker was.

Tsjechov vertelde eerst iets over zichzelf en de 4 toneelstukken die hij had geschreven. De Meeuw. Dat is een drama/komedie over mensen die geen van allen hun ambities weten waar te maken. Drie zusters. Eigenlijk hetzelfde thema, van 3 jonge meiden en hun broer die naar de grote stad willen, maar uiteindelijk in hun dorp blijven. Oom Wanja. Dat speelt op een landgoed, waar de vaste gewoonten worden verstoord door een bezoek van een oude professor die pas met een jonge blom is getrouwd. Iedereen verwaarloost het werk en raakt aan de drank. Tenslotte de Kersentuin, over de mensen die hun landgoed niet meer kunnen betalen en verkopen aan een projectontwikkelaar die de boomgaard meteen omhakt om er vakantiehuisjes op te bouwen.

Ik denk dat Tsjechov geen vrolijke man was, maar de thema’s van toen, rond 1900, die herken ik heel goed, want ik zie ze steeds om me heen. Ook hier worden bijvoorbeeld vakantiehuisjes geplaatst op mooie terreinen. O ja, iedereen flirt met iedereen, ik raakte de draad kwijt wie het nu eigenlijk met wie deed, maar huwelijkstrouw was in het oude Rusland zeker niet vanzelfsprekend, en dat is tegenwoordig nog net zo.

Het was maar goed dat hij het eerst de verhalen even uitlegde, want toen hij ons meenam naar al die vertrouwde grote en kleine ruimtes in het gebouw, en aan het eind in de tuin, kregen we alleen geselecteerde scènes te zien en te horen. Man, wat waren die afwisselend. Dan weer een stukje toneel, dan een ballet, dan weer muziek van een strijkje. Vaak ook gecombineerd. Soms bleef de deur van een kamer dicht, en zong een koor wat er achter die deur gebeurde. Plotseling stonden spelers in de gang een scène te spelen, of bekeken we langs de trap naar boven naar een gebeurtenis. Ik zag nu ook pas die mooie gebrandschilderde ramen op de achtergrond. Wat een decor! Soms zagen we spelers die we al gezien hadden snel door de gang lopen om in een andere ruimte weer een rol te spelen of muziek te maken. Je kon zien dat ze plezier hadden in hun spel, en hoe goed ze getraind waren om hun de personages tot leven te brengen.

Aan het eind bracht Tsjechov ons naar de tuin met die mooie bomen, waarbij ik me in de kersentuin waande, en ook hier werd nog een mooie scène gespeeld. Gelukkig had TGD hier een terras ingericht waar ik een lekker biertje nam en ik raakte in gesprek met een bestuurslid van de TGD over de manier waarop deze voorstelling tot stand is gekomen.

Van plan tot uitvoering

Het bestuurslid vertelde me dat het begon met de wens om “iets” met Tsjechov te doen, en in een toevallig gesprek na een heel andere voorstelling, tussen de artistiek leider (Anna Hinse), de regisseur (Irma Sijs), een lid van een orkest (Josette Vermeulen) en een bestuurslid (Jan Timmerman), werd dat idee verder uitgewerkt om dat met zijn allen op locatie te doen. Dat was in de zomer van 2017.  Ze zijn op zoek gegaan naar een geschikte locatie en tegen alle verwachting in, reageerde projectontwikkelaar De Nijs positief op hun verzoek om het oude ziekenhuis te mogen gebruiken voordat de sloop zou beginnen. Al snel meldde zich Joke de Heer om met haar dansgroep mee te doen, en later ook het koor Spel en Snaren met dirigent Ankie Teunisse. Zij leidt ook het naamloos gebleven strijkkwartet waar Josette deel van uitmaakt, en dat voor de muzikale ondersteuning zorgt.

Irma nam de leiding op zich en koos samen met Anna en Joke de uit te voeren scènes, en door wie die zouden worden uitgevoerd. (toneel, dans, muziek, zang en combinaties hiervan). Irma gebruikte hier de kennis en vaardigheden van de leiders van zang, dans en muziek, maar hield heel streng de regie over het wat er werd uitgevoerd en hoe. Het gebouw werd al snel bezocht om die scènes hun plaats te geven. Meer nog. De geschiedenis van het gebouw is wel goed gedocumenteerd, maar de menselijke kant, de verhalen en de beleving waren nog nooit belicht. Dat kon nu gebeuren rond deze voorstelling.  

Onderwijl begon Anna de acteurs te werven, want TGD heeft alleen een vaste kern van spelers, maar lang niet genoeg om alle rollen te kunnen spelen. Dat is ook een van de kenmerken van TGD. Voor elke productie krijgen nieuwe mensen de kans om mee te doen. Na een artikel in een plaatselijke krant in december meldden zich al snel 10 nieuwe spelers naast de 10 uit de bestaande kern. De selectie was streng, en eerst moesten ze een maand of 3 meedoen aan zogenaamde speltraining, op eigen kosten, om speltechnieken te leren, een groep te worden en de regisseur de gelegenheid te geven om ze te leren kennen en voor de spelers om hun wensen kenbaar te maken. Toen pas volgde de casting. In deze periode is zelfs een workshop gegeven door Arjan Bouwmeester, docent fysiek spel aan de Frank Sanders academie, om de spelers nog wat extra uit hun comfortzones te halen.

Vanaf begin maart was trouwens het gebouw beschikbaar voor de repetities, die feitelijk pas op 5 april begonnen, maar toen was alles ook al startklaar. Ik begreep dat er vanaf dat moment ook vaak samen is gerepeteerd en dat er veel energie is gestoken om juist de scènes waarin muziek, zang of dans samenkomen met toneelspel, er goed in te krijgen. Samenwerken is leuk, maar vraagt wel heel wat inspanning kreunde hij. Wat denk je, Een stuk of 20 toneelspelers, 5 dansers, 4 musici, een koor van 10 personen, en elk hun eigen regisseur, choreograaf of dirigent, die samen het spel bedacht hebben en soms hun eigen idee moeten aanpassen omdat de centrale regie er toch iets anders over denkt. Spelers die zoiets nog nooit meegemaakt hebben en van hot naar her moeten rennen om op tijd bij de volgende scène te zijn.Wat denk je van een productieleider die moest onderhandelen met de eigenaar, de gemeente, de brandweer, het bestuur van het jazzfestival (om een beetje uit de buurt te blijven), een horeca moest regelen, beveiliging, EHBO, de wekelijkse vlog, zorgen dat de publiciteit gemaakt werd, op tijd stukken in de krant, en nog veel meer. Alles onder toeziend oog van de regie en van de penningmeester die er streng op toezag dat alles binnen budget bleef.

Ik heb genoten van de voorstelling, en mijmer nog wat na.

Je weet natuurlijk nooit wat er na zo’n voorstelling blijft hangen in de gemeenschap? Ja, de spelers en de bezoekers, ik denk zo’n 500. Degenen die het vlog hebben gezien, of na de recensie in de krant, nog gaan zien. Het ziekenhuis zal er niet meer zijn, maar de geschiedenis van het gebruik is nu op zeer eigen wijze gedocumenteerd, en TGD heeft er zelf een stuk geschiedenis aan toegevoegd waar nog jaren over gesproken zal worden. En we hebben Tsjechov leren kennen. De man zelf, de inhoud van zijn stukken en de karakters van zijn hoofdpersonen. En dat in een omgeving die daar zo goed bij paste.  We hebben gezien dat amateurs dit konden volbrengen. Amateurs die bagage hebben meegekregen om weer andere opvoeringen aan te kunnen onder andere regisseurs, of misschien een volgende keer bij TGD. Wie weet is er ook belangstelling gewekt bij mensen uit het publiek om zich de volgende keer te melden voor een nieuwe voorstelling.

Hieronder volgt de verdere beschrijving van de voorstelling door de regisseur

De voorstelling wordt samen gemaakt met verschillende partners oa. Joke de Heer Dans en Theater en met een strijkkwartet voor muzikale ondersteuning.

In “Remix Tsjechov”worden vier toneelstukken (De Meeuw, Kersentuin, Drie Zussen en Oom Wanja) van Anton Tsjechov 'geremixed’. De vier stukken worden opnieuw bewerkt. Het geheel wordt een nieuw stuk en voorstelling waar niet alleen de vier toneelstukken van Tsjechov ‘geremix'ed’ gespeeld worden, maar waar we ook stukken van het leven van Tsjechov gaan meemaken. Anton Tsjechov was van beroep arts en ging op zijn 40ste dood aan tuberculose in een ziekenhuis. In de voorstelling zijn we getuige van zijn laatste levensfase. Hij neemt het publiek mee om door de locatie te wandelen en om samen met hem de stukken die hij geschreven heeft, in een nieuwe vorm en soms gemoderniseerd te zien. De locatie waar gespeeld wordt is een oud verlaten ziekenhuisgebouw, en dit gaat een grote betekenis en rol spelen in de voorstelling. Het wordt een  multidisciplinair locatietheaterproject waar de dansers, toneelspelers en musici samenwerken.De spelers zijn amateurspelers, zangers, dansers en musici. De makers zijn professioneel.

De voorstelling

Het wordt een groot locatietheaterproject. De gehele locatie inclusief de tuin wordt gebruikt in de voorstelling. De locatie heeft een grote betekenis voor de inhoud. Het publiek wordt meegenomen door Tsjechov die zijn laatste dagen in het ziekenhuis meemaakt.

De vier verschillende stukken van Tsjechov worden door verschillende diciplines gemaakt. Ook worden ze van de tijd van toen naar nu gebracht. De Drie Zussen wordt tot dansvoorstelling met minimale tekst. De Kersentuin wordt vooral in beelden en muziek verteld. Oom Wanja is op het eerste gezicht een modern realistisch stuk zoals De Meeuw. In De Meeuw komen elementen musical en muziektheater aan bod. De  verbindende figuur tussen deze voorstellingen is de schrijver zelf; het personage van Tsjechov. Hij is aan het einde van zijn leven in een fase geraakt waar de werkelijkheid en zijn eigen geschreven stukken door elkaar lopen. Hij kijkt naar z'n eigen werk; vier stukken die in een moderne bewerking te zien zijn. Hij twijfelt aan zijn eigen betekenis als schrijver en medemens en echtgenoot. Hij weet dat het einde nadert en dat de tijd is gekomen voor het opmaken van de balans en het afscheid nemen. Wij als publiek lopen met hem mee door het verlaten ziekenhuis en maken dat allemaal mee.

Meerdere lagen

Gebeurtenissen in zijn leven (echte of verbeelde) maken we mee tijdens de scènewisselingen door de gangpaden van het ziekenhuis. Soms springt hij zelf er ook helemaal in. In de gang ontmoeten we mensen die belangrijk in zijn leven zijn geweest. Vooral de relatie met zijn vrouw (de beroemde actrice), maar we ontmoeten ook de beroemde schrijver Maksim Gorki met wie Tsjechov bevriend was en zijn broer die jong dood ging. De personages in de stukken van Tsjechov blijven altijd herkenbaar. Ook nu nog.  De personages van Tsjechov zijn zeer uitdagend en dienstbaar materiaal voor een acteur.  Tsjechov was meester in het schrijven van personages.Hij had een scherpe blik op mensen en ziet onze menselijke onhebbelijkheden, zwaktes. Hij oordeelt niet en schetst mensen van vlees en bloed. Ook anno 2018 herkennen wij ons in zijn personages. Het gaat voor hem vooral om de eigenschappen van deze mensen en een kijk op de wereld, waarin deze mensen zich laten meevoeren in de vaak passieve geestelijke gemoedstand die een totaal eigen sfeer heeft;  Tsjechoviaans. De beroemde melancholie die zijn stukken tekent.

De amateurspelers krijgen in het project echt de kans om meer te leren van acteren met zulk goed materiaal.

Thema’s

ToneelGroep.Drommedaris gaat ook met minder behandelde thema’s  zoals klassenverschil en ook klimaatverandering aan de slag. Behalve de basisvraag waar het leven voor dient en vooral waar dient een 'nutteloos' leven voor en hoe kan kunst de schrijver bevredigen, gaan we ook het thema klassenverschil uitdiepen. In de stukken zijn de arme, maar hoge klasse mensen, de nieuwe rijken, de kunstenaars, en de middenstand vaak aan woord. Arme sloebers, die voor de rijkere familieleden moeten werken voor hun brood, en de bedienden worden nu meer  benadrukt. In al zijn stukken zijn bedienden aanwezig. De onzichtbare bediende, de zwijgende klasse krijgt meer ruimte in onze bewerking. Wordt de rest van je leven bepaald door je geboorte?  Zijn we nu in 2018 verder of bepaalt het inkomen van je ouders nog steeds je levensloop? Liefde en werken en niets doen zijn de hobby’s waarmee z'n personages het leven vullen om niet aan de dood te hoeven denken. In alle stukken. Twijfels over kunstenaar te zijn, vernieuwing van eigen kunstenaarschap.

De thema's die in de stukken zitten worden gereflecteerd in de tijd van ons, nu.Wat gebeurt er als mensen maar wachten. Ze praten over de toekomst en bedenken daden en doen verder niets. Als een jong iemand achter haar droom en roem aangaat en met gebroken hart wordt achtergelaten - wat gaat ze met deze realiteit doen? (Een Meeuw - Nina, Kostja) Waarom vechten deze mensen niet echt voor hun dromen? Klassenverschillen die in de stukken zijn, bepalen de kansen van de mensen.

We mogen ook niet vergeten dat Tsjechov zijn stukken niet als tragedie bedoeld had.Vooral De Meeuw was als komedie bedoeld. Ook Oom Wanja beschouwde Tsjechov als komedie. De thema's van opofferen, niets doen en onbereikte dromen laten de komische kant van ons mensen heerlijk zien. Het komische gegeven wordt zeker in de personages onderzocht en gebruikt.In Oom Wanja die in 2018 geplaatst wordt, wordt ook de klimaatproblematiek een van de thema's. Oom Wanja vecht voor de natuur tegen de arrogantie van mensen die de natuur en zijn krachten en zwakten niet kennen.

De ruimte van de locatie

De ruimte is een oud monumentaal ziekenhuis in de binnenstad van Enkhuizen met hoge gangen, brede trappen en veel grote en kleine kamers waaronder een mooie serre. Het gebouw wordt in februari 2018 leeg opgeleverd en wordt na de zomer verbouwd tot appartementencomplex. De eigenaar, projectontwikkeling De Nijs, heeft ons toestemming gegeven om in de leegstandperiode een groot deel van het complex en de tuin te gebruiken voor deze voorstelling. We gaan alle mogelijkheden van de ruimte(s) gebruiken. Hieronder beschreven als concept. De buitenruimte biedt de gelegenheid de stilstaande momenten van dromen tijdens de thee-sessies tot leven te brengen. Het gebeurt immers in De Kerstentuin waar alles bloeit. Maar de dromen worden gekapt zoals ook de kersenbomen verdwijnen. Oud wordt vervangen door nieuw - de tijd gaat door en alles is vervangbaar. Binnen in de kelderruimtes vecht Oom Wanja tegen milieuproblemen en de klimaatverandering, die niet tot sommige mensen doordringt hoewel je al in de kelder schuilt.Drie zussen op zolder dansen en dromen en dromen en dansen en komen geen stap vooruit. Ze zien de mogelijkheid de deur te nemen, de vrije lucht en een andere weg te zoeken niet. Jezelf openen en jezelf zien. De oudere generatie leeft zijn leven egocentrisch voluit en de kinderen lijden onder het gemis van gezonde aandacht en steun. (Een Meeuw).  Het stuk eindigt met de zelfmoord van het volwassen kind.  De Meeuw speelt zich af in de verzamel/woondeel/feestdeel van de locaties. Het is nu en dichtbij ons. Zelfmoord hoeft niet ver van ons zijn. In elke woonkamer kunnen rampen gebeuren.  Kunstenaars in het stuk ontmoeten de stilte van levens die geen ambities kennen.

Bijzonderheden over de Tsjechov-remix

Lengte van de stukken varieert van 15 min tot 40 minuten. De Kersentuin wordt in meerdere delen gespeeld. Elk deel duurt zo’n 2 tot 8 minuten. De scènes uit het leven van Tsjechov vinden plaats tijdens de wandeling van het ene stuk naar het andere.

Hier volgt een bschrijving van het maakproces door de regisseur:

Het maakproces

De samenwerking tussen de verschillende disciplines is intens. De regisseur houdt de touwtjes strak in handen, en geeft tegelijk ruimte aan de invulling van de dans- en muziekonderdelen waardoor veel kruisbestuiving en talentontwikkeling in het project mogelijk wordt.

Het symfoniekwartet is een amateurgezelschap. De stukken zijn gekozen in brainstormsessies van de regisseur samen met de dirigent van het kwartet. Hierbij is gekeken naar de thema’s van het project, de mogelijkheden van de stukken, De Kersentuin en het talent van de muzikanten. In april/mei komt het orkest bij de repetities en worden muziek en spelers tegelijkertijd geregisseerd. Met de dirigent is al afgesproken dat er dan (indien nodig) nog veranderingen doorgevoerd kunnen worden (sfeer, grofheid, tempo, stijl). Twee van de musici van het kwartet zijn bovendien bereid om mee te acteren als dit nodig mocht zijn. De regisseur heeft dit aanbod met beide handen aangegrepen.

De scènes zonder tekst (Kersentuin met symfoniekwartet) worden tijdens de repetitiefase ontwikkeld. Hierbij kiest de regisseur voor improvisatie als werkwijze. Als hulpmiddel worden de verschillende genres, spelers en muzikanten, elk met eigen expertise, bij elkaar gebracht en gemengd. Voor het improviseren van scènes zonder tekst is het essentieel dat de (amateur-)spelers in elk geval de basis van fysiek spel beheersen. De training hiervoor ontvangen ze vooraf. Fysiek spel is altijd nog een grote uitdaging en vaak onbekende terrein voor een amateurspeler. Daarom zal begin maart mimeacteur en docent Arjan Bouwmeester een workshop geven voor alle spelers, dansers, zangers, figuranten en muzikanten die meedoen aan het project (deelname aan de workshop is voor de musici niet verplicht, maar wordt wel gewenst). Vervolgens gaat de regisseur samen met de spelers, muzikanten en het koor aan de slag met de te improviseren scènes. Volop samenwerking, talentontwikkeling en kruisbestuiving dus. Diverse kunstdisciplines worden naadloos geïntegreerd. En ook hier is de regisseur overal bij betrokken. Maar altijd in samenwerking met het hele team.

Integratie van verschillende disciplines komt tevens naar voren in het feit dat in allerlei stukken (Oom Wanja, De Meeuw) door de spelers wordt gezongen, hierbij geholpen door een koor dat inmiddels ook bij het project is aangehaakt (en waarvan sommige leden ook mee zullen spelen). In de ziekenhuis- en wachtkamers die in de route voor het publiek zitten worden door de regisseur zogenaamde geluidsdecors ontwikkeld. De koorleden en musici die daaraan meedoen spelen en zingen met de spelers mee. De kamers zijn steeds weer anders: soms zijn er meerdere mensen, soms maar één persoon, en soms is de deur op slot en hoort het publiek alleen geluiden. In de geluidsdecors zullen door de regisseur bewust ook pauzes worden ingelast: ook de kracht van stilte is van groot belang in dit project. Al deze aspecten hebben een link met de thema’s en het leven van Tsjechov, en worden door de regisseur aaneengesmeed tot één geheel.

De regisseur werkt verder nauw samen met de choreograaf van de dansfragmenten: ook hier wordt niets uit handen gegeven of aan het toeval overgelaten. Wel veel ruimte gegeven aan de choreograaf en de dansers ook met hun eigen inbreng aan de slag te kunnen. Al voor de repetities beginnen vinden er brainstormsessies plaats van de regisseur met de choreograaf en de dansers (een van de dansers is ook speler: kruisbestuiving!). Ook de tekst- en rolanalyse wordt samen gedaan. Vanaf begin april wordt door dansers en spelers samen op locatie gerepeteerd en ook hier zal de regisseur steeds bij aanwezig zijn. Dit moet ook wel, want de personages uit de stukken lopen tussen de dansen door, bijvoorbeeld in het trappenhuis waar korte contacten zijn met teksten en bewegingen. De Drie Zussen dansen de “gymzaal” van het ziekenhuis in. De dansers maken op verschillende momenten de route van de spelers mee, en krijgen ook korte teksten. Voor dansers is dit een hele andere manier van werken dan normaal, en zij hebben zich hier vol enthousiasme in verdiept.

De analyse van de verschillende personages, de hele visie van het stuk, levert ook volop materiaal op voor de vormgever van het project. Samen met de regisseur, spelers en dansers moet de vormgever de kleine kamers inrichten. Dit levert mooie inzichten op en is een schoolvoorbeeld van vermenging van disciplines en samenwerking. En het heeft een geweldige nieuwe laag in de voorstelling. We mogen even naar het privéterrein van de personages gluren. Soms in een kamer, is de personage aanwezig, soms zien we de kamer leeg. Er zijn ook wachtkamers waar de 'figuranten' (samen met de koorleden en spelers) scenes neerzetten van Enkhuizers van nu. Achter de behandeling kamers zijn ook Enkhuizers die in het ziekenhuis zijn beland. Er worden kinderen geboren achter de deuren en namen gegeven.

De thema's die in stukken van Tsjechov zitten en die nu gekozen worden voor deze Remix Tsjechov, zijn voor iedere deelnemer helder als we gaan starten. De visie van de regisseur samen met haar team is de sterke leidraad en kapstok in het creatieve proces waar natuurlijk de mens in allerlei manier in centraal staat.  In de thema's en in het proces met de team en alle deelnemers. Er is wel voldoende ruimte voor ontwikkeling, veranderingen en onderzoek tijdens het proces, en om van elkaar te leren. Ook voor de spelers van elke discipline is er de kans om veel te leren.

+Educatie spelers omdat de stof al een goede basis biedt voor spel- en tekstanalyselessen die worden gegeven  tijdens het project.

+ meer leren van dans en stil spel (mime) voor spelers

+ meer leren om met muziek te spelen (muziektheater)

+ leren samenwerken met andere disciplines

Interactie met publiek en belangstellenden:

We laten een vlogger toe bij de repetities, die het proces gaat vastleggen en van kommentaar voeerzien. Dat posten we dan op de Facebookpagina die we hiervoor gaan aanmaken. Daarbij nodigen we ook iedereen uit om ervaringen te delen over het ziekenhuis, en om een groet te doen aan Tsjechov en aan mevrouw Snouck van Loosen, de naamgeefster van het ziekenhuis.

Tenslotte de namen van de betrokkenen en het tijdspad voor de ontwikkeling:

Tijdsplan

Aanvang                    element

1 Feb 2018                ontwikkeling script en choreografie, casting, keuze muziek

10 april 2018            repetities

10 April 2018           vormgeving, kostuums, decor, plannen voor techniek en publiciteit

1 mei 2018                inrichting gebouw en tuin, installeren van techniek

1 juni 2018                opvoeringen

1 juli 2018                 gebouw en tuin weer ontruimd

Makers:

Regie, concept, schrijven:    Irma Sijs

Artistiek leiding:                   Anna Hinse

Zakelijke leiding:                  Jan Timmerman

Dramaturg:                           Koos Terpstra

Muzikale leiding:                  Ankie Teunisse

Choreografie:                       Joke de Heer

Vormgeving:                         Eline de Zoete

Productie:                             Jan Timmerman

Hoe ga je te werk?: 

Het maakproces

De samenwerking tussen de verschillende disciplines is intens. De regisseur houdt de touwtjes strak in handen, en geeft tegelijk ruimte aan de invulling van de dans- en muziekonderdelen waardoor veel kruisbestuiving en talentontwikkeling in het project mogelijk wordt.

Het symfoniekwartet is een amateurgezelschap. De stukken zijn gekozen in brainstormsessies van de regisseur samen met de dirigent van het kwartet. Hierbij is gekeken naar de thema’s van het project, de mogelijkheden van de stukken, De Kersentuin en het talent van de muzikanten. In april/mei komt het orkest bij de repetities en worden muziek en spelers tegelijkertijd geregisseerd. Met de dirigent is al afgesproken dat er dan (indien nodig) nog veranderingen doorgevoerd kunnen worden (sfeer, grofheid, tempo, stijl). Twee van de musici van het kwartet zijn bovendien bereid om mee te acteren als dit nodig mocht zijn. De regisseur heeft dit aanbod met beide handen aangegrepen.

De scènes zonder tekst (Kersentuin met symfoniekwartet) worden tijdens de repetitiefase ontwikkeld. Hierbij kiest de regisseur voor improvisatie als werkwijze. Als hulpmiddel worden de verschillende genres, spelers en muzikanten, elk met eigen expertise, bij elkaar gebracht en gemengd. Voor het improviseren van scènes zonder tekst is het essentieel dat de (amateur-)spelers in elk geval de basis van fysiek spel beheersen. De training hiervoor ontvangen ze vooraf. Fysiek spel is altijd nog een grote uitdaging en vaak onbekende terrein voor een amateurspeler. Daarom zal begin maart mimeacteur en docent Arjan Bouwmeester een workshop geven voor alle spelers, dansers, zangers, figuranten en muzikanten die meedoen aan het project (deelname aan de workshop is voor de musici niet verplicht, maar wordt wel gewenst). Vervolgens gaat de regisseur samen met de spelers, muzikanten en het koor aan de slag met de te improviseren scènes. Volop samenwerking, talentontwikkeling en kruisbestuiving dus. Diverse kunstdisciplines worden naadloos geïntegreerd. En ook hier is de regisseur overal bij betrokken. Maar altijd in samenwerking met het hele team.

Integratie van verschillende disciplines komt tevens naar voren in het feit dat in allerlei stukken (Oom Wanja, De Meeuw) door de spelers wordt gezongen, hierbij geholpen door een koor dat inmiddels ook bij het project is aangehaakt (en waarvan sommige leden ook mee zullen spelen). In de ziekenhuis- en wachtkamers die in de route voor het publiek zitten worden door de regisseur zogenaamde geluidsdecors ontwikkeld. De koorleden en musici die daaraan meedoen spelen en zingen met de spelers mee. De kamers zijn steeds weer anders: soms zijn er meerdere mensen, soms maar één persoon, en soms is de deur op slot en hoort het publiek alleen geluiden. In de geluidsdecors zullen door de regisseur bewust ook pauzes worden ingelast: ook de kracht van stilte is van groot belang in dit project. Al deze aspecten hebben een link met de thema’s en het leven van Tsjechov, en worden door de regisseur aaneengesmeed tot één geheel.

De regisseur werkt verder nauw samen met de choreograaf van de dansfragmenten: ook hier wordt niets uit handen gegeven of aan het toeval overgelaten. Wel veel ruimte gegeven aan de choreograaf en de dansers ook met hun eigen inbreng aan de slag te kunnen. Al voor de repetities beginnen vinden er brainstormsessies plaats van de regisseur met de choreograaf en de dansers (een van de dansers is ook speler: kruisbestuiving!). Ook de tekst- en rolanalyse wordt samen gedaan. Vanaf begin april wordt door dansers en spelers samen op locatie gerepeteerd en ook hier zal de regisseur steeds bij aanwezig zijn. Dit moet ook wel, want de personages uit de stukken lopen tussen de dansen door, bijvoorbeeld in het trappenhuis waar korte contacten zijn met teksten en bewegingen. De Drie Zussen dansen de “gymzaal” van het ziekenhuis in. De dansers maken op verschillende momenten de route van de spelers mee, en krijgen ook korte teksten. Voor dansers is dit een hele andere manier van werken dan normaal, en zij hebben zich hier vol enthousiasme in verdiept.

De analyse van de verschillende personages, de hele visie van het stuk, levert ook volop materiaal op voor de vormgever van het project. Samen met de regisseur, spelers en dansers moet de vormgever de kleine kamers inrichten. Dit levert mooie inzichten op en is een schoolvoorbeeld van vermenging van disciplines en samenwerking. En het heeft een geweldige nieuwe laag in de voorstelling. We mogen even naar het privéterrein van de personages gluren. Soms in een kamer, is de personage aanwezig, soms zien we de kamer leeg. Er zijn ook wachtkamers waar de 'figuranten' (samen met de koorleden en spelers) scenes neerzetten van Enkhuizers van nu. Achter de behandeling kamers zijn ook Enkhuizers die in het ziekenhuis zijn beland. Er worden kinderen geboren achter de deuren en namen gegeven.

De thema's die in stukken van Tsjechov zitten en die nu gekozen worden voor deze Remix Tsjechov, zijn voor iedere deelnemer helder als we gaan starten. De visie van de regisseur samen met haar team is de sterke leidraad en kapstok in het creatieve proces waar natuurlijk de mens in allerlei manier in centraal staat.  In de thema's en in het proces met de team en alle deelnemers. Er is wel voldoende ruimte voor ontwikkeling, veranderingen en onderzoek tijdens het proces, en om van elkaar te leren. Ook voor de spelers van elke discipline is er de kans om veel te leren.

+Educatie spelers omdat de stof al een goede basis biedt voor spel- en tekstanalyselessen die worden gegeven  tijdens het project.

+ meer leren van dans en stil spel (mime) voor spelers

+ meer leren om met muziek te spelen (muziektheater)

+ leren samenwerken met andere disciplines

Tenslotte de namen van de betrokkenen en het tijdspad voor de ontwikkeling:

Tijdsplan

Aanvang                    element

1 Feb 2018                ontwikkeling script en choreografie, casting, keuze muziek

10 april 2018            repetities

10 April 2018           vormgeving, kostuums, decor, plannen voor techniek en publiciteit

1 mei 2018                inrichting gebouw en tuin, installeren van techniek

1 juni 2018                opvoeringen

1 juli 2018                 gebouw en tuin weer ontruimd

Met wie werk je samen?: 

Makers:

Regie, concept, schrijven:    Irma Sijs

Artistiek leiding:                   Anna Hinse

Zakelijke leiding:                  Jan Timmerman

Dramaturg:                           Koos Terpstra

Muzikale leiding:                  Ankie Teunisse

Choreografie:                       Joke de Heer

Vormgeving:                         Eline de Zoete

Productie:                             Jan Timmerman

behalve deze makers, die elk verbonden zijn aan hun eigen organisaties en waarvan de rolverdeling in het bovenstaande al is beschreven,  werken we samen met de eigenaar van het gebouw De Nijs Projectontwikkeling over de te gebruiken ruimtes, en nutsvoorzieningen, met een horecaondernemer (tevens sponsor) om het publiek een mooi terras te bieden waar onder het genot van een drankje en misschien een hapje nog kan worden nagepraat. Met de gemeente Enkhuizen en de brandweer om een veilige omgeving voor iedereen te garanderen en de benodigde vergunning te krijgen. Met Cultureel Centrum de Drommedaris om via hun systeem de kaartverkoop te organiseren, en met het Noordhollands Dagblad voor de publiciteit. (mediasponsor). Ook zoeken we kontakt met de beheerders van plaatselijk veelgelezen Facebook pagina's en websites om de blog te plaatsen.  Scholen in de omgeving worden uitgenodigd om mee te doen aan de speciale scholierenvoorstelling(en). Voor de licht- en geluidstechniek zoeken we kontakt met onze vaste technici die ook de benodigde apparatuur meenemen.

Bereik: 
aantal   activiteit               aantal deelnemers   aantal bezoekers 
6 voorstellingen ca 40 ca 500
       
       
       
       
       

 

Wat maakt het project bijzonder?: 

Dit is een eenmalige kans om in deze ruimte met zoveel karakter en historie een voorstelling te maken die precies past in de ruimte en aan de beleving ervan veel toe zal voegen en tegelijkertijd een perfect decor vormt om de stukken van Tsjechov tot hun recht te laten komen. een voorstelling die dor het publiek nog lang herinnerd zal worden. TGD geeft daarbij aan alle betrokkenen een professionele begeleiding waardoor ze, als amateur, zullen groeien in het vermogen om samen te werken, speldiscipline te ervaren en verdieping zullen krijgen in het benaderen van een rol. Ook de TGD als organisatie zal m.n. over de samenwerking met anderen veel leren.

Begroting: 

De begroting is bijna 30.000 €, waarvan het grootste deel aan beloning van de makers wordt besteed. Een kleiner deel aan techniek, decors, kostuums, en repetieruimte.

Wwe verwachten bijna een derde deel van de inkomsten uit recettes en bijdragen van spelers en sponsors. De gemeente Enkhuizen heeft een subsidie toegezegd, en we hebben subsidie aangevraagd bij enkele fondsen die ons al vaker subsidie gegeven hebben. Het restant van het tekort vragen we bij dit fonds aan.

Locatie(s): 
Snouck van Loosen ziekenuis, Vijzelstraat, Enkhuizen

Uitslag Beslis mee

FCP33
max 50 / 2 van 2 gestemd
publiek50
max 50 / 131 gestemd
totaal83
75 is gehaald!
De stemperiode is voorbij.

Dit zijn de de opmerkingen en adviezen uit Denk Mee, aangevuld met de stem-motivatie van de adviseurs van FCP.
afbeelding van Anne Arninkhof

Het Fonds beoordeelt een project op de criteria artistieke of inhoudelijke waarde, samenwerking en impact.

In deze tweede poging brengen jullie de eerdere plannen naar een nieuw niveau. Centraal staat het kennismaken met en leren van andere disciplines. Bovendien wordt hierbij de nodige vrije ruimte gecreëerd voor ontdekkingen in het proces. Een waardevolle toevoeging. Dit in combinatie met de uitvoering op deze bijzondere locatie zorgt voor interessante kansen voor alle betrokken partijen. Leuke twist is dat jullie voor de aanvraag de beleving van de bezoeker en deelnemers centraal hebben gesteld. Hierdoor geven jullie hen niet alleen een centrale rol, maar laten ook zien hoe herkenbaar de thematiek van Tsjechov eigenlijk kan zijn. Ik ben dan ook benieuwd hoe deze benadering, in combinatie met het experimenteren met vlogs, zich gaat bewijzen in jullie bereik. Al met al heb ik er vertrouwen in dat dit project voor de deelnemers en partners, en wie weet ook voor een bredere groep in Enkhuizen, een waardevol traject kan worden.

afbeelding van Willemijn in 't Veld

Het Fonds beoordeelt een project op de criteria artistieke of inhoudelijke waarde, samenwerking en impact.

Jullie tweede poging om voor jullieTsjechov-project JMHM-subsidie te ontvangen heeft een bijzondere aanvraag opgeleverd, een levendige schets van het toekomstige resultaat van jullie activiteiten. Met veel plezier heb ik gelezen hoe jullie met elkaar dit initiatief hebben opgezet en uitgedacht. Niet alleen de inhoud van de voorstelling en de werkwijze komen uitgebreid aan bod, maar ook de indruk die deze productie naar verwachting nalaat, op de bezoekers en op de deelnemers. Een vlogger die over de voortgang van de repetities bericht, is een mooie manier om de interesse voor dit project al in een vroeg stadium aan te wakkeren. Binnen de podiumkunsten is een samenwerking tussen toneel, dans en muziek niet heel bijzonder of experimenteel, maar met dit locatieproject benutten jullie in ieder geval alle mogelijkheden om spelers nieuwe uitdagingen te bieden en een breed publiek te interesseren voor de cultuurbeoefening in de vrije tijd. Laatste tip: Meld deze activiteit ook aan op iktoon.nl.

afbeelding van Jan Timmerman

Het Prinsbernhardfonds zal half maart besluiten over toekenning van de gevraagde bijdrage. Het Westfriesland fonds heeft afwijzend gereageerd omdat we al te vaak een bijdrage hebben gekregen voor onze projecten, waardoor de schijn zou kunenn ontstaan dat hun subsidie structureel zou zijn. We onderzoeken momenteel de mogelijkheid om andere plaatselijke fondsen te benaderen, en daarom is het nu niet nodig om de begroting aan te passen.

Ik heb verder de toevoegingen zoals hieronder genoemd in de beschrijving opgenomen. Er zijn wat ons netreft geen vragen meer, en ik verzoek dan ook om de denk mee-fase af te sluiten en door te mogen gaan naar de beslis mee-fase.

afbeelding van Willemijn in 't Veld

Dat verzoek om naar de Beslis mee-fase te gaan, doe je als aanvrager zelf: klik op het tabblad Bewerken en vervolgens op het tabblad Beslis mee. Zet de vinkjes en klik op Opslaan. Succes!

afbeelding van Willemijn in 't Veld

Wellicht is al bekend wat het resultaat is van de andere subsidieaanvragen? In dat geval zien we graag een update van de modelbegroting. Als jullie verder geen vragen meer aan ons hebben en alle nieuwe toevoegingen in het projectplan hebben opgenomen, kun je ook voor het einde van de Denk mee-fase een verzoek doen om naar de Beslis mee-fase te gaan.

afbeelding van Diane Frenay

Ha Jan, ik ben coach op dit platform, ik had dezelfde vraag, en maak nu o uit je antwoorc dat het gaat om meer mensen te interesseren, klopt dat? Voor meedoen of als publiek?

afbeelding van Jan Timmerman

Bedankt voor de feedback. Ja, de vorm is anders dan anders,omdat we niet weer hetzelfde verhaal wilden afsteken als in de erste poging.

we hebben even de tijd genomen om er over na te denken. Het lijkt ons ook een goed idee om groet aan Tsjechov zelf of één van de personages, of aan de naamgeefster van oude ziekenhuis te laten sturen door medewerkers en publiek. De dames Snouck van Loosen waren tijdgenoten van Tsjechov.  Het is goed uitvoerbaar als we hiervoor de Facebook pagina gaan gebruiken, waar we ook al de andere communicatie in gaan plaatsen. Dan kan ook iedereen er meteen kennis van nemen en kunnen we het ook bewaren. Dat zal zeker helpen om het project nog meer te laten leven bij onze gemeenschap en het persoonijk te maken. We zullen hier in de plaatselijke pers ook aandacht aan laten schenken..

Wat betreft het tijdstip van afsluiting van de 'denk mee" fase, is het denk ik ook wel goed om deze fase te verkorten en zo snel mogelijk het besluit te nemen om (hopelijk) naar de "beslis mee" fase te gaan.

afbeelding van Willemijn in 't Veld

Als jullie alle informatie in het projectplan hebben opgenomen en jullie geen vragen meer hebben of aanuvllende tips nodig hebben, dan kun je inderdaad snel het verzoek doen om naar de Beslis mee-fase te gaan.

afbeelding van Willemijn in 't Veld

Wat een bijzondere vorm hebben jullie gekozen voor deze projectomschrijving! Ik probeer te begrijpen waar je met je vraag over de beleving van de stadgenoten naar op zoek bent. Wil je het publiek de gelegeheid geven een reactie te geven op wat ze hebben gezien? Om in de sfeer van het ziekenhuis te blijven: je zou ze kunnen vragen een wens of (laatste) groet te schrijven aan Tsjechov, op een papieren of digitaal kaartje of in een boek. Op die manier kunnen zij hun indruk van de voorstelling verwoorden en tegelijkertijd anderen kunnen inspireren om ook te komen kijken. Iets vergelijkbaars kun je ook in de aanloop naar de productie organiseren door spelers en vrijwilligers te vragen een groet te schrijven aan een van de personages uit de voorstelling.

afbeelding van Jan Timmerman

bedankt Willemijn. We willen deze tweede kans goed gebruiken. Er heeft nog niemand gereageerd. Als er een suggestie is om de beleving voor onze stadgenoten beter te organiseren, dan graag.

afbeelding van Willemijn in 't Veld

Welkom terug op dit platform! Jullie weten inmiddels hoe JMHM werkt. Ik wijs er graag nog even op dat je niet de maximale zes weken Denk mee-tijd hoeft te gebruiken als je die niet nodig hebt. Hebben jullie nog speciale vragen aan ons? Of zijn er specifieke onderdelen of aspecten waar je tips over wilt ontvangen?