menu denk mee beslis mee maak mee

Opera Macbeth van de Italiaanse componist Giuseppe Verdi

Het operakoor Bel Canto voert 14 en 15 april...

Velser Operagezelschap Bel Canto
27 februari 2018 tot 15 april 2018

€6.000

Dit projectidee is in ontwikkeling. Geef je tips! Denk mee Beslis mee Maak mee

Ga direct naar de reacties

Opera Macbeth van de Italiaanse componist Giuseppe Verdi

Het operakoor Bel Canto voert 14 en 15 april 2018 Verdi's opera Macbeth op in de Stadsschouwburg Velsen in IJmuiden.

afbeelding van G.J.W. (Gert Jan) van der Hulst

Ingediend door:

G.J.W. (Gert Jan) van der Hulst

Ik zoek meedenkers over deze vraag: 
Hoe kun je het beste scholen/scholieren/docenten benaderen om hen te interesseren voor de uitleg van de opera en het bijwonen van de generale repetitie?

Wat ga je doen?: 

Operakoor ‘Bel Canto’  is opgericht in 1956 waarbij in de Statuten van destijds de doelstelling was omschreven als: ‘het bevorderen en verheffen van de operakunst’. Om hier vorm aan te geven wordt iedere twee jaar met betaalbare middelen een volledige opera uitgevoerd. Daarnaast minimaal twee keer per jaar een concert (een zomer- en kerstconcert) en neemt het koor geregeld deel aan koorevenementen. Om voor haar opera’s een zo hoog mogelijk kwaliteitsniveau te bereiken worden voor de technische ondersteuning (koordirectie, regie en solisten) professionals aangetrokken, c.q. ingehuurd.

Bij de operaproducties worden zoveel mogelijk amateurmusici en vrijwilligers betrokken. Dit is immers een kans om operamuziek en theateruitvoering zoveel mogelijk bekend en vertrouwd te maken binnen een zo divers mogelijke groep mensen. Zo bestaan orkest, dansgroep en een ondersteunend projectkoor volledig uit amateurs. Daarnaast zijn er vrijwilligers werkzaam voor de decors, rekwisieten en bij het vervaardigen van de toneelkleding voor solisten en koorleden. Hiermee is de doelgroep van ‘Bel Canto’ bepaald, namelijk de actieve amateurbeoefenaars van zang, muziek en toneel. Daarnaast de operaliefhebbers uit de regio Kennemerland, maar ook in toenemende mate uit andere delen van het land. Een belangrijke doelgroep is de jeugd uit de regio. Scholen uit de regio Kennemerland worden hiervoor benaderd waarbij leerlingen in de gelegenheid worden gesteld om tijdens de generale repetitie tegen een laag tarief kennis te maken met het fenomeen opera in al haar facetten; geschiedkundige achtergrond, zang, dans, taal, acteren, kortom theater.

Voor haar uitvoeringen wordt niet alleen gestreefd naar een zo hoog mogelijk bezoekersaantal, maar met name het versterken van de betrokkenheid van het publiek. De stille wens hierbij is dat potentiële geïnteresseerden zich nu of in de toekomst binden aan ‘Bel Canto’.

Visie van de regisseur Xandra Mizée                                                                                                                                                       ‘Prima le Parole, poi la Musica’ - ‘Eerst de woorden, dan de muziek’                                                                                                    Aldus Monteverdi, de grondlegger van de Italiaanse opera en de belcanto-stijl.

Misschien was het deze uitspraak die zijn collega Giuseppe Verdi een paar eeuwen later deed besluiten om een opera te maken van Macbeth, dit onverslaanbare en mateloos beroemde toneelstuk van Shakespeare, waarvan dit de korte inhoud is:

Schotland, 11e eeuw.

Na een veldslag voorspellen drie heksen de leenheer Macbeth dat hij koning van Schotland zal worden. Hij vertelt dit aan Lady Macbeth, die hem aanspoort koning Duncan te vermoorden om de profetie in vervulling te laten gaan. Als Duncan te gast is op het kasteel, vermoordt Macbeth hem. Macbeth wordt gekroond, en om de troon veilig te stellen volgt er nog een hele reeks moorden. Ook Banquo, strijdmakker van Macbeth, wordt gedood omdat de heksen hebben voorspeld dat hij en niet Macbeth uiteindelijk stamvader van het vorstenhuis zal zijn. Meer en meer achtervolgd door schuldgevoel, sterft Lady Macbeth, krankzinnig van berouw. Opstandelingen werpen Macbeths bewind omver, en Macbeth wordt in de strijd gedood door Macduff.

Een van de revolutionaire aspecten aan deze opera is het feit dat de romantische liefde in dit verhaal geen rol speelt. Dit verhaal gaat over de strijd met het eigen geweten, dat de Macbeths tevergeefs hebben getracht het zwijgen op te leggen en dat zich nu straffend tegen hen keert.

Een ander aspect van het verhaal is de vraag: kiest de mens zijn eigen pad of wordt hij door hogere machten bestuurd? Die hogere machten worden gepersonifieerd door de heksen, oorspronkelijk drie maar in de opera een dameskoor. Verdi noemt dit heksenkoor veelzeggend ‘een personage.’  

Omdat het verhaal begint in het woud van de heksen en daar ook eindigt (het bos van Birnam ‘rukt op’ naar Dunsinane) hebben wij gekozen voor een mystieke, bosachtige setting met een wereldboom waaruit de heksen rijzen. Deze heksen van Macbeth zijn de weird sisters oftewel de nornen (schikgodinnen) uit de Noorse mythologie. Leven en dood komen uit hen voort, en met hun profetie weven zij het tapijt van het lot. Is het hun voorspelling die Macbeth aanzet tot de moord op Duncan, of zijn de heksen een projectie van zijn eigen onbewuste besluit om het lot met geweld naar eigen hand te zetten?

Heksen zijn tijdloos en eeuwig; zij verschijnen in vele verschillende gedaantes en vormen, oud en jong, nimf en monster. ‘Onze’ heksen zijn daarbij natuurwezens, en zetten (ook qua kostumering) meteen de toon voor datgene wat ons nu voor ogen staat: een sprookjesachtige, rijk uitgedoste voorstelling vol theaterromantiek, waarin de geheimzinnige, kosmische en occulte aspecten van dit verhaal maximaal geëffectueerd worden.  

Juist vanwege deze heksenscènes zijn we bezig met het werven van jonge amateurzangeressen om een goede melange van leeftijden te krijgen. Op deze manier geven we ook jonge mensen de kans met muziektheater kennis te maken, zoals wij dat met onze vorige productie (Aïda) eveneens gedaan hebben. 

De opera Macbeth is een echte koor-opera, met haar meeslepende heksenkoren, het aangrijpende vluchtelingenkoor en prachtige finales; daarom biedt dit stuk ons de mogelijkheid het koor zowel vocaal als theatraal tot zijn recht te laten komen.

Er is gekozen voor de Parijse versie van de opera waarin balletten voorkomen.

Daarom zullen we samenwerken met een balletschool uit de regio; dit is voor jonge (amateur-) dansers een prachtige kans om in een grote muziektheaterproductie mee te doen en kennis te maken met opera.

Wat de solisten betreft: ook nu kiest Bel Canto ervoor om zoveel mogelijk jonge zangers te contracteren en hen zo in de gelegenheid te stellen hun talenten te kunnen ontwikkelen en ervaring op te doen.

De rol van ‘De Verschijning’ zal door een jongenssopraan gezongen worden. Voor het werven hiervan gaan we contact leggen met muziekscholen en de Haarlemse Koorschool.

Tevens zijn er enkele figuratierollen voor kinderen: ook voor hen een heerlijke kennismaking met de wondere wereld van het theater!

Projectplan Macbeth

Doorgaans wordt de keuze van opera’s bij ‘Bel Canto’ bepaald door:

a)         Bij voorkeur een opera met zoveel mogelijk koren (geen eenvoudige keuze);      

b)         een haalbaar aantal solisten (budgettair);

c)         een boeiend libretto met een sterke diversiteit;

d)         goed speelbaar voor het orkest.

Het koor ‘Bel Canto’ is door haar eerdere opera-uitvoeringen in zekere zin  vertrouwd geraakt met specifieke muzikale kenmerken van operamuziek. Voor haar uitvoeringen trekt zij professionele theatermakers en solisten aan. De koorpartij wordt vervuld door geschoolde amateurzangers en spelers uit de regio. Veel jonge theatermakers hebben bij of door de uitvoeringen van ‘Bel Canto’ gelegenheid gekregen hun artistieke ideeën te verwezelijken, waardoor de voorstellingen, als broedplaatsen van nieuw talent, steeds de aandacht trekken van grote operagezelschappen in Nederland. Ook jonge professionele zangers krijgen hierbij de kans om grote rollen te vervullen, belangrijk voor hun carrière.

Wat betreft de uitspraak van de Italiaanse tekst is er professionele coaching.

Ook in de keuze van het orkest is er de laatste jaren een consistent beleid gevoerd door samenwerking met studentenorkesten, de laatste jaren het UMA-orkest (Utrechtse Muziekacademie) . In het kader van de orkestbezetting wordt gestreefd naar een evenwichtige klankbalans. Het aantal orkestrepetities met solisten en koor staat garant voor een hechte samenwerking.

Deze samenwerking geldt ook voor die met de balletopleidingen die vanuit de regio worden betrokken bij de opera-uitvoeringen. De in de opera geïntegreerde balletuitvoeringen worden uitgevoerd door amateurdansers.

Voor de uitvoering van Macbeth werkt het koor samen met een Haarlems projectkoor (dames). Deze koorleden zijn betrokken bij De Kleine Opera te Haarlem, waar regisseur Xandra Mizée eveneens aan verbonden is. De bezetting bestaat uit een 10-tal jonge koorleden. Voor het ballet wordt samengewerkt met (amateur)leden van het Kunstencentrum Velsen. Decors en rekwisieten worden voor een deel door eigen vrijwilligers gebouwd, maar grotendeels door vrijwilligers werkzaam in het Decoratelier van de Culturele Stichting Velser Gemeenschap. Dit decoratelier verzorgt decors voor Velsense verenigingen. Hierbij staat hergebruik van decorstukken centraal, waardoor aanzienlijke bezuinigingen kunnen worden bereikt.

Opera is bij uitstek geschikt om veel mensen een rol te laten spelen in het proces: Wagner hanteerde niet voor niets de term “totaaltheater” voor het genre: alles komt daarin bij elkaar en dat biedt ook de deelnemers aan het project enorm veel mogelijkheden, omdat enorm veel disciplines bij elkaar worden gebracht. Een stevige rol is daarbij weggelegd voor het bestuur van de vereniging. Zij zal als productieleiding de diverse disciplines ondersteunen wanneer de afzonderlijke groepen deelnemers in het voorjaar 2018 bijeenkomen voor de nodige afstemming van hun onderdeel van het project. Deze elementen komen vanaf  27 februari 2018 bij elkaar, waarna in april de puntjes op de i worden gezet in de Velsense schouwburg. De generale repetitie vindt plaats op donderdag 12 april en de voorstellingen volgen op zaterdagavond 14 april 2018 (première) en zondagmiddag 15 april 2018 (matinee).


afbeelding van Anja Groot- Schoemaker

Beste Gert Jan,

Wanneer je een school wilt warm maken voor je project werkt het goed wanneer je een zgn. lesbrief opstelt over wat opera is. Wanneer je een gastles kunt geven op de VO scholen, houdt er rekening mee dat de spanningsboog van studenten niet lang is.

Nodig jongeren gericht met een nieuwsbrief uit en daag ze uit om een opdracht voor school te maken, juist over opera. 

Succes!

Anja Groot - Schoemaker

afbeelding van Anne Arninkhof

Beste Gert Jan, ook namens mij welkom op Jij Maakt Het Mee! Als adviseur van het fonds denk ik de komende weken met jullie mee om de aanvraag verder aan te scherpen. Interessant dat jullie voor Macbeth de samenwerking willen zoeken met jongere beoefenaars. Ik ben benieuwd hoe dit proces vorm gegeven wordt. Kun je hier meer over vertellen? En bieden jullie nog aanvullende begeleiding – los van coaching op de Italiaanse taal? Ook begrijp ik dat alle deelnemers voorafgaand aan de generale en de voorstelling zelf slechts één keer samenkomen. Het is niet bepaald ongewoon dat verenigingen een stuk los voorbereiden en uiteindelijk samen opvoeren. Dus kijk goed in hoeverre dit echt innovatief is en dus bij JMHM past. Bovendien biedt juist het samenspel misschien interessante kansen, met het oog op onderlinge uitwisseling en/of kruisbestuiving.

afbeelding van Thijs Hazeleger

Beste Gert Jan,

Welkom op JMHM! Ik ben jullie coach op dit platform en zal jullie voorzien van tips en inspiratie.

Mooi streven om meer jongeren in contact te brengen met opera. Ik zou deze ambitie centraal stellen in jullie aanvraag in de vorm van een experimenteel samenwerkingsproject, zodat het beter past bij de doelstellingen van JMHM. 

Met welke school zouden jullie willen werken? Beschikken jullie over contacten met scholen uit de buurt? Wellicht is het ook nog een idee om op zoek te gaan naar andere plekken waar jonge mensen elkaar ontmoeten, bijvoorbeeld een jongerencentrum.

Ben je bekend met het werk van Anthony Heidweiller? Ik denk dat zijn projecten bij YO! Opera en Operamakers inspirerend voor je kunnen zijn in het ontwikkelen van je projectplan.

Groeten Thijs