menu denk mee beslis mee maak mee

Hapse Cultuurdagen

Verbinding door cultuur

Sint Nicolaasgilde Haps
1 maart 2019 tot 31 mei 2020
crafts, dans, erfgoed, film
jongeren, kinderen, ouderen, volwassenen
€15.000

Dit projectidee is in ontwikkeling. Geef je tips! Denk mee Beslis mee Maak mee

Ga direct naar de reacties

Hapse Cultuurdagen

Verbinding door cultuur

afbeelding van Perry Peeters

Ingediend door:

Perry Peeters

Ik zoek meedenkers over deze vraag: 
Hoe kunnen we er voor zorgen dat dit project in het collectieve dorpsgeheugen wordt opgenomen?

Wat ga je doen?: 

Hapse Cultuurdagen

Basisschool de Bongerd en Sint Nicolaasgilde Haps

Inleiding

Toen onlangs bleek dat Basisschool de Bongerd en het Sint Nicolaasgilde nagenoeg dezelfde doelen hebben op het vlak van cultuur, is ontzettend veel enthousiasme ontstaan. Enthousiasme om eens stevig met cultuur in ons dorp Haps aan de slag te gaan. De Bongerd was al aan de slag met het opleiden van een van de leerkrachten tot cultuurcoördinator en het Sint Nicolaasgilde was al bezig met een eerste verkenning tot het organiseren van een cultureel evenement.

Omdat beide partijen de verbinding met en tussen de mensen in het dorp Haps willen versterken en echt aan de slag willen met het de Hapse cultuur, is het intiatief tot het organiseren van de ‘Hapse Cultuurdagen’ ontstaan.

De primaire taak van Basisschool de Bongerd is het verzorgen van goed basisonderwijs aan de Hapse schoolkinderen. Maar de rol van de enige basisschool in het dorp is natuurlijk op sociaal en cultureel vlak erg groot en de basisschool is van enorme betekenis voor de culturele vorming van de kinderen in het dorp.

De primaire taken van het Sint Nicolaasgilde zijn sinds haar oprichting in 1604 door de eeuwen heen verschoven van het bieden van waakzaamheid en bescherming naar het bieden van broederschap en dienstbaarheid aan de Hapse bevolking. God, koning en vaderland staan al eeuwen lang hoog in het vaandel en het Gilde vormt met haar eeuwenoude tradities een belangrijk onderdeel van het Hapse immaterieel erfgoed, maar heeft ook zeker een belangrijke rol in de hedendaagse Hapse cultuur.

Context

Het dorp Haps

Haps is een dorp in beweging. Haps is net als veel omliggende dorpen van oudsher een sterk agrarisch dorp. Dat is in de loop der jaren steeds meer verschoven naar een vergrijzend dorp waar mensen wonen die in de wijde omgeving werken, maar juist op dit moment lijkt daarin een grote omslag te ontstaan.

De aanleg van regionaal industrieterrein Laarakker is van start gegaan en kan gaan zorgen voor een nieuwe dynamiek in het dorp en voor veel nieuwe werkgelegenheid. Wellicht gaat dat betekenen dat Haps ook door vele anderen ontdekt gaat worden als prachtige plek om te wonen.

Dat Haps in beweging is biedt veel kansen, voor het dorp, haar huidige bewoners en toekomstige bewoners. Het zou echter prachtig zijn als we de huidige sociale en culturele cohesie kunnen meenemen naar onze nieuwe toekomst.

Basisschool de Bongerd

Basisschool de Bongerd heeft in 2015 een koersplan opgesteld en heeft daarin als onderdeel van haar visie de volgende doelen opgenomen:

Gewaagd doel: De Bongerd is een plaats waar, binnen een samenwerking met pedagogische partners, alle kinderen van 0 tot 12 jaar tot hun recht komen en waar gebruik gemaakt wordt van expertise/talenten van binnen en buiten de school.

Hoger doel: Op de Bongerd werken we binnen een uitdagende leeromgeving die aansluit op de brede ontwikkelbehoeften van kinderen, samen met hen en hun ouders/verzorgers aan een basis om goed te kunnen functioneren in de maatschappij. We hebben daarbij passend hoge verwachtingen en kinderen zijn mede-eigenaar van het eigen leerproces.

Basisschool de Bongerd ziet de Hapse Cultuurdagen als een kans om invulling te geven aan deze doelen en de sociale en culturele verbinding tussen school en dorp te versterken.

Sint Nicolaasgilde

Het zijn lastige tijden voor de Brabantse Historische Schuttersgilden. Het Hapse Sint Nicolaasgilde heeft vergeleken met andere schuttersgilden een relatief jong en groot ledenbestand en een gezonde financiële basis. Maar ook in Haps is het voortbestaan van het gilde afhankelijk van de aanwas van nieuwe leden. Om niet in een neerwaartse spiraal terecht te komen is door het bestuur van het gilde de keuze gemaakt om als gilde een actievere houding aan te nemen en fors in te zetten op de verbinding met het dorp Haps.

Het Sint Nicolaasgilde ziet de Hapse Cultuurdagen als een kans om invulling te geven aan deze keuzes en de sociale en culturele verbinding tussen gilde en dorp te versterken.

Noord-Brabantse Historische Schuttersgilden

Het Sint Nicolaasgilde is als Historisch Schuttersgilde aangesloten bij de Noord-Brabantse Federatie van Schuttersgilden evenals zeer veel schuttersgilden uit Noord-Brabant, maar ook uit de Provincies Limburg, Gelderland en Utrecht. De Federatie werkt met regionale Kringen, het Sint Nicolaasgilde valt onder de Kring van Schuttersgilden Land van Cuijk.

Alhoewel er in het verleden onder andere door de Federatie lespakketten voor basisscholen zijn samengesteld en verspreid, is de samenwerking tussen basisonderwijsinstellingen en schuttersgilden nog zeer minimaal. De Hapse Cultuurdagen zijn in deze context een experiment om te bezien of op een andere wijze de verbinding tussen basisonderwijs en schuttersgilden gemaakt en versterkt kan worden. Een wijze die veel minder gericht is op het verstrekken van informatie en veel meer op het samen doen en samen beleven.

Op regelmatige basis vindt over de Hapse Cultuurdagen dan ook overleg plaats met de Federatie, de Kring en, als onderdeel van de Kring, de Gilde Advies Commissie. Na afloop van het project wordt samen met deze partijen geëvalueerd en de ervaringen gedeeld met alle 205 schuttersgilden die aangesloten zijn bij de Noord-Brabantse Federatie van Schuttersgilden. Wanneer de Hapse Cultuurdagen succesvol blijken, dan worden de ervaringen ook gedeeld op landelijk niveau, zodat ook andere culturele verenigingen er profijt van kunnen hebben.

Optimus Primair Onderwijs

Basisschool de Bongerd is onderdeel van Optimus Primair Onderwijs, samen met 30 andere basisscholen in Noordoost-Brabant. Ook Optimus wordt structureel op de hoogte gehouden over de vorderingen van dit project en via Optimus krijgen de aangesloten basisscholen de mogelijkheid om te leren van de lessen die de Hapse Cultuurdagen gaan brengen. Mocht de uitkomst van de Hapse Cultuurdagen zoals verwacht positief zijn, dan worden de ervaringen ook op landelijke niveau binnen het primair onderwijs gedeeld.

Vertrekpunt

Doelstellingen

Vanuit de gezamenlijke doelen ‘verbinding’ en ‘cultuur’ zijn de Hapse Cultuurdagen ontstaan. De Hapse Cultuurdagen zijn bedoeld om zo veel mogelijk mensen die zich Hapsenaar voelen gezamenlijk aan de slag te laten gaan met cultuur.

De Hapse Cultuurdagen zijn daarom:

1. De kans om met dorpsgenoten aan de slag te gaan met cultuur,

2. Toegankelijk en uitnodigend, voor jong en oud,

3. Een beleving die draait om het samen doen,

4. Een viering van de Hapse cultuur.

Samenwerking

Het uitgangspunt voor de samenwerking tussen school en gilde is een taakverdeling die past bij de organisaties.

Basisschool de Bongerd richt zich daarom vooral op het binnen schooltijd werken aan cultuur en het Sint Nicolaasgilde richt zich vooral op de zaken die buiten schooltijd plaats zullen vinden. De afstemming daartussen is een verantwoordelijkheid van beide organisaties. De financiële verantwoordelijkheid ligt bij het Sint Nicolaasgilde.

Mochten zich concrete samenwerkingskansen voordoen met andere Hapse organisaties, dan wordt hierover door beide partijen besloten.

Plan

Algemeen

De Hapse Cultuurdagen bestaan uit 5 onderdelen die elkaar aanvullen. Ieder onderdeel kent een eigen voorbereiding, met een hoogtepunt in het weekend van 23 en 24 mei 2020. Tijdens dat weekend wordt het Hapse evenemententerrein zodanig ingericht dat daar de Hapse Cultuurdagen plaats kunnen vinden. Alle dorpsbewoners worden uitgenodigd om mee te doen.

Deel 1: Cultuuronderzoek (grotendeels in schooltijd)

De schoolkinderen gaan per klas op onderzoek uit. Zij brengen de Hapse cultuur in beeld en komen daardoor in contact met mensen en verenigingen die ze normaal niet of nauwelijks tegenkomen. Leerkrachten en klasse-ouders bepalen per klas de invulling van deze taak, op basis van wat passend en uitdagend is voor de leerlingen. Er is daarom een grote spreiding in het niveau van de onderzoeken, de opbouw is echter voor iedere klas nagenoeg gelijk:

Theorie/hypothese:

                   Haps is een bijzonder dorp, heeft een eigen geschiedenis en haar eigen gewoontes en gebruiken.

Onderzoeksvragen:

                      Wat maakt Haps bijzonder?

                      Hoe is Haps geworden zoals het nu is?

                     Welke gewoontes en gebruiken maken Haps bijzonder?

Uitvoering:

Na een duidelijke over cultuur en onderzoeksmethoden wordt in de klas met de leerlingen gesproken over de hypothese en de onderzoeksvragen. Op basis van deze sessie wordt bepaald hoe het cultuuronderzoek per klas wordt uitgevoerd. Logischerwijs zullen de leerlingen van de hogere klassen een diepgravender onderzoek kunnen uitvoeren dan de leerlingen van de onderbouw. Onderdelen van de uitvoering kunnen bijvoorbeeld interviews of gesprekken met mensen van buiten de school zijn, maar ook excursies, enquêtes, onderzoek op internet, in boeken enzovoorts zijn.

Resultaten:

De onderzoeksresultaten worden verzameld, gebundeld en besproken. Dat kan met of door de leerlingen gedaan worden, afhankelijk van hun mogelijkheden.

Conclusies:

Op basis van de onderzoeksresultaten worden conclusies opgesteld, door of met de leerlingen.

Discussie:

De conclusies worden besproken en bediscussieerd met degenen die een rol hebben gehad in het betreffende onderzoek

Aanbevelingen:

Op basis van de discussie worden door de klas aanbevelingen gedaan over de Hapse cultuur, gericht aan de Hapse bevolking.

Deel 2: Kunstbeleving (buiten schooltijd)

De conclusies en aanbevelingen uit het onderzoek worden per klas vastgelegd in een kunstwerk. Dat kan bijvoorbeeld een schilderij, toneelstuk, vlog of installatie zijn, afhankelijk van de capaciteiten van de klas. Hapse (amateur)-kunstenaars en creatievelingen worden uitgenodigd om als vrijwilliger samen met de schoolkinderen aan de slag te gaan met het ontwerp en de uitvoering van deze kunstwerken. Uitgangspunt voor deze kunstwerken is dat ze de conclusies en aanbevelingen uit het onderzoek uitbeelden en voldoende zichtbaar en groot zijn om voor een grote groep mensen onthuld te kunnen worden.

Deel 3: Cultuurbeleving (buiten schooltijd)

De onderzoeken en creaties van de schoolkinderen worden per klas tijdens de Hapse Cultuurdagen door de schoolkinderen en eventueel vrijwilligers op een groot podium in een grote tent onthuld. De leerlingen vertellen (via presentatie, een zelfgeschreven lied of toneelstuk) wat ze onderzocht hebben, hun conclusies en aanbevelingen en vertellen over hun eigen kunstwerk. Alle inwoners van Haps worden, onder andere via een huis-aan-huis verspreide uitnodiging, uitgenodigd om dit mee te maken. Bijzondere aandacht wordt besteed aan de toegankelijkheid voor alle dorpsgenoten, ook de dorpsgenoten die minder goed ter been zijn. Daarnaast wordt er voor de allerkleinsten tijdens dit evenement een ‘blagenparadijs’ georganiseerd door het plaatselijke kinderdagverblijf, zodat ook hun ouders niets hoeven te missen van de activiteiten van de schoolkinderen.

Deel 4: Materieel erfgoed

Een mooie selectie van het Hapse materiele erfgoed wordt tentoongesteld tijdens de Hapse Cultuurdagen. Het gilde zal hiervoor met name optrekken met de stichting Haps Heem. Eigenaren van Haps materieel erfgoed worden gefilmd terwijl ze uitleg geven over de stukken en van deze opnamen wordt een film gemonteerd. Deze film zal in het weekend van 23 en 24 mei 2020 diverse malen getoond worden op het evenemententerrein.

Daarnaast wordt tijdens de Hapse Cultuurdagen nieuw materieel erfgoed gemaakt, door de bezoekers en de eerder genoemde creatievelingen. Iedere bezoeker wordt gevraagd een foto van zichzelf mee te nemen en deze in de tent op een a4’tje te plakken. Ook wordt gevraagd om op dit papier zijn of haar naam te schrijven, samen met antwoorden op de onderzoeksvragen die door de schoolkinderen zijn onderzocht en een persoonlijke boodschap. Al deze a4’tjes worden gezamenlijk in een luchtdichte degelijke kist gedaan. Deze kist wordt als tijdcapsule voorzien van een zware betonnen bescherming en begraven op een in overleg met de gemeente Cuijk te bepalen plek in het dorp. De plek waar de tijdcapsule begraven wordt, wordt gemarkeerd met een grote zwerfkei met daarop een tekst die aangeeft dat de tijdcapsule eronder niet voor 2104 (het jaar waarin het Sint Nicolaasgilde 500 jaar bestaat) geopend mag worden.

Deel 5: Immaterieel erfgoed

Een belangrijk onderdeel van het Hapse immaterieel erfgoed wordt gevormd door het Sint Nicolaasgilde. Het is verreweg de oudste vereniging in Haps en functioneert nog steeds op basis van eeuwenoude statuten, gebruiken en gewoontes. Om mensen echt kennis te kunnen laten maken met het Sint Nicolaasgilde wordt een traditionele gildendag georganiseerd, waarvoor ook andere gilden uit de omgeving worden uitgenodigd. Dit kleurrijke spektakel, inclusief optocht, schietwedstrijden, vendelzwaaien en vele andere gilde-activiteiten geeft een goed beeld van het Hapse gildewezen. Hapse verenigingen worden uitgenodigd om zich als schuttersgilde uit te dossen en mee te doen aan de optocht en wedstrijden. Ter voorbereiding op de optocht en wedstrijden worden door het Sint Nicolaasgilde workshops verzorgt aan de deelnemende verenigingen.


afbeelding van Alexander Klapwijk

Beste Perry,

Dank voor je aanvullingen en je begroting. Bij de begroting  valt me op dat jullie eigenlijk alleen materiele kosten hebben en geen preofessionals inhuren, om de deelnemers te begeleiden. Dat is niet verplicht, het kan natuurlijk zijn dat jullie vrijwilligers dat op een professioneel niveau kunnen bieden, maar daarover lees ik nog weinig. Wij beoordelen je aanvraag straks ook op het punt kwaliteit. Omdat je scope zo lokaal is en er op dit moment geen professionals betrokken zijn, heb ik daar nu nog wel wel mijn vraagtekens bij.

afbeelding van Perry Peeters

Alexander,

Bedank voor je reactie! Ik heb het plan op verschillende punten aangevuld en vooral meer inhoud gegeven. Dat laatste vind ik lastig, omdat we graag veel  inhoudelijke speelruimte overlaten voor de deelnemers, om maximale betrokkenheid te creeeren. Maar de behoefte vanuit het fonds aan inhoud snap ik ook heel goed.

Daarnaast heb ik de begroting geupload (dat tabblad was me nog niet opgevallen, bedankt voor de tip!).

Kun jij mij aangeven of en in welke mate mijn aanpassingen een stap in de goede richting zijn?

Alvast bedankt,

Perry

 

afbeelding van Alexander Klapwijk

Beste Perry,

Welkom bij Jij Maakt Het Mee. De komende weken denk ik als adviseur van het fonds met je mee over je project en op welke onderdelen het eventueel aangescherpt kan worden om tot een kansrijke aanvraag te komen.

Voor het aanvullen van je plan en het uploaden van een sluitende begroting, kan je bij 'Bewerken' op het tabblad 'Beslis mee (meer projectinformatie) klikken. Daar vind je allerlei invulvakken.

Om aan te sluiten bij Jij Maakt Het Mee is het van belang dat je activiteiten experimenteel en vernieuwend zijn. Bedenk daarbij dat Jij Maakt Het Mee een landelijk fonds heeft, en vernieuwing en experiment in een landelijke context bekijkt.
Ook lees ik graag meer over de inhoud van de activiteiten. Die is nu nog erg schetsmatig. Succes!

afbeelding van Perry Peeters

Inmiddels hebben we de keuze gemaakt om het onderdeel kunstbeleving buiten schooltijd plaats te laten vinden. Daarnaast zijn de kosten geactualiseerd en heb ik geprobeerd om die wat leesbaarder neer te zetten.