menu denk mee beslis mee maak mee

Familietragedies

waar een verhaal is, is theater

Stichting De Stokerij Schiedam
1 september 2018 tot 31 maart 2019
theater
jongeren, kinderen, ouderen, volwassenen
onze website / check facebook
€7.500

Dit projectidee is in ontwikkeling. Geef je tips! Denk mee Beslis mee Maak mee

Ga direct naar de reacties

Familietragedies

waar een verhaal is, is theater

afbeelding van Anne Rats

Ingediend door:

Anne Rats

Ik zoek meedenkers over deze vraag: 
Hoe kan De Stokerij landelijk aandacht en interesse genereren voor De Stokerij en een intiem project als Familietragedies?

Wat ga je doen?: 

Familietragedies is een voorstelling van De Stokerij Schiedam, die van september 2018 tot eind maart 2019 zal spelen op diverse locaties in heel Schiedam en Nederland. De voorstelling is opgebouwd uit verhalen uit de familie van Koen Wouterse, die één van de drie artistiek leiders van het gezelschap is. Op basis van gesprekken met zijn extended family besloot hij een solo te willen maken over familietragedies. Zijn primaire motivatie hiervoor is dat hij, net als de rest van De Stokerij, vindt dat theater helemaal niet ver van je af hoeft te staan. Theater kan in de meest gangbare relaties zitten en familie als uitgangspunt hoeft geenszins een versleten thema te zijn. Koen Wouterse heeft twintig jaar ervaring in het vak en merkt op dat mensen die niet naar voorstellingen gaan, theater eenvoudigweg ervaren als iets dat te abstract is en te weinig tot de verbeelding spreekt. De Stokerij laat intussen al enkele jaren zien dat herkenbaarheid en kwaliteit elkaar geenszins hoeven uit te sluiten, zelfs niet wanneer een voorstelling put uit de eigen familie-ervaringen. Elke familie heeft zijn verhalen en vaak staan deze verhalen in het teken van veel grotere gebeurtenissen in de recente geschiedenis. Denk daarbij aan de Tweede Wereldoorlog, aan de industriële revolutie, aan de crisis van de jaren ’80. Waar verhalen zijn, is theater. Het blijft een missie voor De Stokerij om meer en ander publiek aan te spreken, in het geval van deze voorstelling door het maakproces bijna om te draaien, in thematisch opzicht, maar ook in hoe we theater brengen. In het geval van Familietragedies stapt De Stokerij zelf volledig uit het theater, door thema’s uit het alledaagse te halen en voorstellingen rechtstreeks op locatie te brengen, maar dan wel langs de klassieke lijnen van de Griekse tragedie. Het wordt een grote tournee (80 voorstellingen) waar voor elke voorstelling een jeugdspeler uit het bestand van onze jeugdtheatertak De Jonge Stokerij meegaan.

Hoe ga je te werk?: 

De voorstelling wordt gespeeld op ongewone plekken, waar theater nooit komt, maar waar wel verhalen zijn om de simpele reden dat echt iedereen die heeft. Waar verhalen zijn is theater, alleen zoeken die twee elkaar eenvoudigweg te weinig op. Denk daarbij aan sportverenigingen, buurthuizen, winkels en de woonkamers van mensen.  Wouterse wil het gesprek aangaan met zijn publiek, waarbij ook zij vertellen en niet alleen hij. Zeker bij een tragedie is dit van groot belang – een veelgehoord kritiekpunt op tragedies, zeker bij publiek dat niet direct geoefend theaterbezoeker is, is dat ze vanaf een bepaald punt eenvoudigweg te ver gaan en niet meer behapbaar zijn. Niets ten nadele van deze klassiekers, maar om de tragedie een plaats te laten behouden in het hedendaagse aanbod en dan zeker in de randstad, is het van belang te variëren op deze vorm. Vanuit de connectie met het publiek glijdt Wouterse als het ware zijn eigen verhaal in, waarbij hij precies op het punt dat een tragedie doorslaat zijn eigen verhaal afkapt en begint met de verwerking van elementen uit het begingesprek met het publiek langs de thematische lijnen van de voorstelling. Belangrijk kenmerk is dat de voorstelling bewust geen bindende feitelijke inkaderingen opzoekt. Karakters hebben een leeftijd, een familie, een tijdsbeeld en een afkomst, maar vanuit een zoektocht naar universaliteit, doet de voorstelling geen uitspraken over hoe oud ze precies zijn, hoe de familie er precies uitziet, in welke tijd het verhaal zich precies afspeelt of uit welk land zij komen.

Familietragedies kent zoals eerder in dit plan al wordt besproken een voorprogramma dat een koppeling maakt met De Jonge Stokerij, de jeugdtheatertak van De Stokerij. Het gezelschap hanteert al jaren het uitgangspunt dat alle voorstellingen die zij maken tot op zekere hoogte omlijst, ingevuld of voortgezet worden door jeugdige spelers. Over een periode van tenminste vijf jaar combineert theatergroep De Stokerij de praktijk als makers van theatervoorstellingen in het professionele segment met een parallelprogramma voor kinderen. Zij gaan onder intensieve begeleiding van De Stokerij aan de slag met dezelfde voorstellingen en nemen een kijkje in het echte theatervak, maar dan vanuit een aanpak en een niveau dat aansluit bij de doelgroep. Bijzonder is dat De Jonge Stokerij altijd een plek heeft in de reguliere activiteiten van De Stokerij. Zo is er bij alle voorstellingen van De Stokerij een plek op het podium voor de jonge lichting. Die doelgroep bestaat uit jonge Schiedammers met diverse culturele en sociaaleconomische achtergronden die volledig aselect worden uitgenodigd voor workshops op school, waarna zij auditie mogen doen om lid te worden van De Jonge Stokerij. Het merendeel van de kinderen komt uit gezinnen zonder ‘theaterervaring’. Hiermee slaat De Stokerij een enorme slag, die groepen bij elkaar brengt die elkaar anders zeker niet bij een instelling voor kunstonderwijs waren tegengekomen. In het geval van Familietragedies vertellen enkele van onze jonge spelers hun verhaal, daarmee eens te meer vaststellend dat verhalen uit de eigen geschiedenis niet fictief of zwaar theatraal moeten zijn om een integrale betekenis te hebben voor uiteenlopende (publieks)groepen.

Een nadrukkelijke ervaring die de stichting in de pilot heeft opgedaan is dat kinderen vanuit de meest onverwachte hoeken gemeen hebben dat ze zeer enthousiast blijken over theater. De stichting is ervan overtuigd dat het maar net is hoe je het brengt. Onderscheidend is dat de kinderen geen kindervoorstellingen spelen; dat hoeft ook helemaal niet – de kinderen van De Jonge Stokerij spelen moeiteloos en geïnteresseerd stukken van Shakespeare. De Jonge Stokerij biedt bovendien geen traditioneel toneelonderwijs; de aanpak onderscheidt zich op een aantal vlakken van het bestaande aanbod. Zo wordt er niet gewerkt met dramadocenten maar met verschillende beroepsacteurs die al enige naam hebben opgebouwd, spelen de jonge acteurs mee in de ‘grote voorstellingen’ en is het project niet opgebouwd als een cursus maar als één grote masterclass.

Het idee is om met de kinderen per blok naar een resultaat te werken. Dat kan iedere keer een ander resultaat zijn; het hoeft niet iedere keer een voorstelling te zijn, ook een film als eindproduct is een optie. De spanningsboog staat strak in het aanbod, niet in de laatste plaats doordat de lescycli slechts tien tot vijftien weken duren. De ambitie van De Stokerij is om de muren om het concept ‘theater’ af te breken en de weg vrij te maken voor talent uit alle hoeken van de Schiedamse samenleving, aan de hand van het eigen meerjarenprogramma van deze nieuwe en ambitieuze Schiedamse theatergroep.

Met wie werk je samen?: 

Schiedam heeft in het Wennekerpand een prachtig vlakkevloertheater en met Theater Aan de Schie een lijsttheater met een capaciteit van 750. Het museum en de bibliotheek zijn fantastisch en Stichting Mooi Werk heeft een missie voor cultuurparticipatie in de wijk. Er is een aantal amateurtheatergezelschappen dat jaarlijks een voorstelling maakt. De Stokerij heeft bij Hamlet (2016) en Kleine Sofie en Lange Wapper (2017)  bewezen dat samenwerking op cultureel gebied een evenement op een geweldige manier kan ‘optillen’: er werd door 71 verschillende partijen op een zeer liefdevolle wijze samengewerkt. Deze eenheid in samenwerking heeft alle deelnemers en de hele stad even opgetild. Dat is precies wat we beogen: De Stokerij is de ‘missing link’, de verbindende factor tussen professionele instellingen onderling, tussen de professionelen en de amateurkunstenaars, tussen de amateurkunstenaars onderling, tussen de maatschappelijke organisaties en het theater. De Stokerij kan een belangrijke bijdrage leveren aan evenwicht en samenhang binnen de verschillende schakels in de culturele ‘keten’: van cultuureducatie en talentontwikkeling tot de productie en presentatie van aanbod, als autonoom gezelschap/aanbieder en als samenwerkingspartner.

De leiding van De Stokerij bestaat uit drie artistiek leiders: oprichters Koen Wouterse, Anne Rats en Yorick Zwart. Laatstgenoemde is tevens zakelijk leider van het gezelschap. De directie, die onder toezicht staat van een vijfkoppig bestuur, is het gezicht van het gezelschap en regisseren minimaal één voorstelling per jaar. Zij kiezen de voorstellingsthema’s, titels, gastregisseurs en acteurs. De zakelijk leider is nauw betrokken bij de artistieke invulling van de seizoenen. Hierdoor trekken de zakelijke en artistieke verantwoordelijken samen op in het sturen op de taken voor productie, marketing, planning, verantwoording en educatie. De organisatie van De Stokerij heeft een flexibele schil, waarbij we gebruik maken van zzp’ers die we goed kennen en die onze artistieke signatuur en plannen onderschrijven. Marketing/vormgeving is in handen van Anouk van Mil . Op productie zitten Enno Lobo, Lotte Heerkens, Remco Meijer of Andre Veldhoven. Ook hebben we een vaste kern van tien vrijwilligers die alle projecten coördineren waar vrijwilligers bij betrokken zijn: Ine Elderkamp, Suzette Ronteltap, Anke Vroon, Kors Pijl, Kirsten Visser, Leonard Lemmen, Ap Kleijn, Mart Elderkamp, Linda van der Horst en Ellen Kleijn. In het bestuur zitten Arjen Hosper, Janette Carree - van Huisstede, Esther Thedinga, Jolanda Spoel en Keimpe de Jong.

Wat is verder van belang om te weten?: 

De voorstelling zal van september 2018 tot en met maart 2019 ongeveer vijftig keer spelen. Speellocaties zijn bij kinderen van De Jonge Stokerij thuis, in buurthuizen, in garages of waar er ook maar een verhaal blijkt te zitten. Niet alleen in Schiedam, maar door heel Nederland. De locaties worden om deze reden op urgentie uitgekozen en staan nu nog niet vast. In Schiedam is het zo dat in ruil voor het gastheerschap en/of het verhaal iedereen die iets bijdraagt aan de voorstelling van die dag twee kaarten en een VIP-arrangement voor een voorstelling in Theater aan de Schie aangeboden krijgt. Dit is een directe brug om het enthousiasme voor het beleven van theater buiten de instellingsmuren te koppelen aan theaterbeleving binnen de daartoe geoutilleerde Schiedamse locaties.

De Stokerij wil zich ervoor inzetten dat Schiedam landelijk zichtbaar wordt als plek waar kinderen hebben geleerd wat theater is en hoe dat werkt, en daar nog trots op zijn ook. Een absolute ambitie is om De Jonge Stokerij een vooropleiding voor de toneelscholen te maken, niet in de laatste plaats om de doorstroom naar het toneelvakonderwijs te versoepelen en vooral diverser te maken. Door kinderen en instellingen samen te brengen, vervagen grenzen. De Stokerij is ervan overtuigd dat dit inclusieve proces werkt en dat dit een essentieel onderdeel is van het vernieuwen en vooral verjongen van het theaterpubliek van de toekomst. De Jonge Stokerij kan een slag maken om Schiedam trots te maken op haar theaters en ook buiten de stad een relevante uitstraling te hebben op het gebied van theateraanbod, toneelonderwijs en cultuurparticipatie in het algemeen.

Bereik: 
aantal   activiteit               aantal deelnemers   aantal bezoekers 
80 voorstellingen 20 per stuk 1600
       
       
       
       
       

 

Wat maakt het project bijzonder?: 

Familietragedies is een fictief verhaal op basis van de waargebeurde verhalen uit Koen Wouterse zijn familie. Een van de meest indrukwekkende waarnemingen van Wouterse’s zoektocht in zijn eigen familieverhalen was de treffende actualiteit van bijvoorbeeld een Tweede Wereldoorlog, die voor de meeste mensen met een Nederlandse achtergrond vooral leeft in de verhalen van grootouders en op school, maar die voor mensen met een Midden-Oosterse achtergrond schrijnend actueel zijn. De universaliteit van verlies, onderdrukking, verzet en verdriet is een gegeven waar De Stokerij theater over wil maken dat voor alle denkbare publieksgroepen een relevantie bezit. Een belangrijk zijspoor is dat Wouterse zich realiseerde dat het zaak is om de verhalen van met name je oudere familieleden los te krijgen wanneer het nog kan. De Stokerij ziet het dan ook beslist als een waardevolle extra uitkomst dat de voorstelling publiek kan aanmoedigen om zelf die gesprekken aan te gaan met hun familie, al is het maar om het vertelde verhaal - in tijden van digitalisering en tussenkomst van vertroebelende factoren als geschreven taal en ingekaderd beeld - in leven te houden. Wouterse’s onderzoek blijkt een treffende blauwdruk van de moderne geschiedenis met een schat aan verhalend materiaal.

Begroting: 

De voorstelling wordt geschreven door Koen Wouterse (1979), die samen met Anne Rats en Yorick de Zwart de artistieke leiding vormt van theatergezelschap De Stokerij. Voor de regie heeft De Stokerij Arie de Mol benaderd. Zijn voorstellingen gaan over zwoegers, ploeteraars en antihelden, over idealisten en twijfelaars. Hij beziet zijn personages met mededogen, kritisch, maar nooit met cynisme. Regieconcepten van De Mol hebben weerspiegelen de samenleving in miniatuur en dat sluit naadloos aan bij het gegeven van een familietragedie als universele vertelvorm. Het ensemblespel in zijn werk is belangrijk. In een geheel eigen, expressieve speelstijl weet hij zijn inhoudelijk engagement te combineren met humor en toegankelijkheid. Daarbij is het waardevol dat hij bekend is in het Schiedamse veld door zijn jarenlange werk voor Els Inc. Al schrijvende kwam Wouterse uit bij zichzelf, zelfs al wilde hij dat niet. Des te treffender is het gegeven dat waar je vandaan komt zoveel invloed heeft op wie je wordt of bent. Geen revolutionair statement, maar wel een gegeven waarmee theater de afstand tot niet-geoefend publiek kan verkleinen. Dat dit een zinvolle missie is, heeft De Stokerij intussen aangetoond en dat willen wij blijven doen. Wij durven met recht te stellen dat er in Schiedam mensen rondlopen die theater niet alleen kennen, maar het ook ontzettend leuk vinden, simpelweg omdat De Stokerij de kenmerken van gevestigd proftheater heeft weten te verenigen met thema’s, speellocaties en een werkwijze die in staat is veel meer mensen aan te spreken dan voor veel gevestigde en naar binnen gekeerde theaters het geval is. En dit zal niet alleen in Schiedam het geval zijn: in heel Nederland lopen er theaternieuwelingen rond die slechts een kleine aanmoediging nodig hebben om de drempel van de schouwburg te betreden. 

De voorstelling zal gespeeld worden door Koen Wouterse. Per voorstelling speelt één van de 45 kinderen van De Jonge Stokerij mee. De livemuziek in de voorstelling zal uitsluitend bestaan uit zang en daarvoor heeft De Stokerij Kizzy en/of Boykii op het oog. Koen Wouterse regisseert de kinderen in de voorstelling. Van 10 maart tot en met 7 juli werkt hij elke zaterdag met de 45 kinderen van De Jonge Stokerij aan deze voorstelling. Wouterse heeft regie-ervaring voor o.a. Debby Petter in “Ik Ben Er Nog”, “Bed and Breakfast” en "In Mijn Hoofd". Zijn kleinezaalregie “Bedrog van Pinter“ speelt nog altijd en bij De Stokerij regisseerde Wouterse “Hamlet” en de familievoorstelling “Kleine Sofie en Lange Wapper”. Hamlet was o.a. voor Theater aan de Schie aanleiding om een langdurige samenwerking met De Stokerij aan te gaan, omdat zij in de producties en regieconcepten van de theatergroep het aanbod zien dat het theater in staat stelt een zeer brede doelgroep en een landelijke uitstraling te geven. De Stokerij is vanaf begin 2018 geen onbekende meer in het grotezaalsegment; hoewel Hamlet de eerste regie van Wouterse in een 800-zaal was, maakt Kleine Sofie en Lange Wapper een landelijke tour langs het midden- en grotezaalsegment. Daarbij heeft hij veertien jaar speelervaring in de grote zaal met onder meer Toneelgroep Amsterdam, het RO Theater en het Noord-Nederlands Toneel. 


afbeelding van Alexander Klapwijk

Beste Anne,

Welkom bij Jij Maakt Het Mee. De komende weken denk ik als adviseur van het fonds met je mee over je project en op welke onderdelen het eventueel aangescherpt kan worden om tot een kansrijke aanvraag te komen.

Vorig jaar is jullie ‘Kleine Sofie en Lange Wapper’ ondersteund door Jij Maakt het Mee. Jij Maakt Het Mee ondersteunt projecten die de actieve cultuurbeoefening in de vrije tijd op een uitdagende en duurzame manier stimuleren en waarbij een innovatieve samenwerking centraal staat. Reguliere activiteiten zijn vanuit dit platform niet subsidiabel. De huidige aanvraag is in veel opzichten een vervolg op ‘Kleine Sofie en Lange Wapper’ en lijkt zich vooral te onderscheiden door de bijzondere speellocaties. Juist daarover is nog veel onduidelijk. Hoe worden die locaties gekozen? Gaan jullie daarvoor samenwerkingen aan met locale partijen? Wat is het lange termijn effect van het spelen op die loacties? Tip: richt je aanvraag op de onderscheidende elementen t.o.v. de vorige producties, minder op de inhoud van Familietragedies en minder op de reguliere activiteiten van de Jonge Stokerij. Dat werkt namelijk verwarrend, zo is mij nu niet duidelijk wat de rol is van de partijen onder het kopje 'met wie werk je samen' als het gaat om dit project.
Succes!