menu denk mee beslis mee maak mee

De eeuwigheid van een fotoboek

Fotografie met zorgbehoevende senioren

MIK Kunst en Cultuur
1 januari 2015 tot 30 juni 2015
animatie, e-culture, film, fotografie
ouderen
onze website
€5.000

Dit project heeft subsidie ontvangen en is afgerond. Denk mee Beslis mee Maak mee

Bekijk de weblog van dit project

feestelijke opening was een succes

Door Merel Levink op ma 8 jun

Hallo allemaal, 

Vorige week was het zo ver en werd het fotografiemeubel 'gedoopt'. Op een feestelijke openingsmiddag werd hij getoont aan...

lees verder op de weblog

Ga direct naar de reacties

De eeuwigheid van een fotoboek

Fotografie met zorgbehoevende senioren

afbeelding van Merel Levink

Ingediend door:

Merel Levink

Ik zoek meedenkers over deze vraag: 
Hoe kunnen activiteitenbegeleiders bijgeschoold worden om met deze meubel te kunnen werken?

Wat ga je doen?: 

Wanneer is een fotoboek af? Als hij vol is, tot aan de laatste pagina? Als je herinneringen belangrijker worden dan het heden? Als je het fotograferen en inplakken niet meer kunt? Of misschien helemaal nooit?
Dit project verkent de eindigheid van fotoboeken. Hoe komt het dat senioren op een bepaald moment stoppen met het maken van foto’s en albums? We plaatsen het verleden in het heden zodat het weer de moeite waard wordt om foto’s te maken. Hierbij gebruiken we zowel oude als moderne fotografeertechnieken.

In dit project ontwikkelen Zorggroep Elde en MIK een fotomeubel die kan reizen tussen de verschillende locaties van ZGE. In het meubel zitten materialen die gebruikt kunnen worden bij fotografieworkshops samen met lesbreieven voor activiteiten. Op elke locatie gaan de senioren met een professionele fotograaf aan de slag waarbij steeds verschillende disciplines in de fotografie ingezet worden. Het resultaat is tweedelig:

1. Een tentoonstelling van foto's, gemaakt door de bewoners van de zorginstellingen

2. Een duurzame fotografiekist waar Zorggroep Elde nog jaren mee kan werken.
 

Hoe ga je te werk?: 

De doelgroep zijn senioren, op diverse niveaus woonachtig binnen Zorggroep Elde.  De niveaus varieren van ouderen die  in het Zorgcentrum wonen maar ook ouderen die zelfstandig in diverse woonvormen wonen. Deze laatste groep valt vaak buiten de boot. Immers ze zijn toch nog 'zelfstandig'? In de praktijk blijkt dat ze vaak nog eenzamer zijn dan mensen die in een zorgcentrum verblijven. Zowel activiteitenbegeleiders en Zorgmanagers van het Zorgcentrum, alswel de Zorgafdeling van MIK met haar professionele kunstenaar-docenten,  zijn het er over eens dat het belangrijk blijft, mogelijkheden te creren t.b.v. ouderen m.b.t. onder andere ontwikkeling op artistiek niveau. Het voordeel van het organiseren van dit fotografieproject is dat vaak, helaas niet altijd, een isolement doorbroken wordt. De ouderen kunnen d.m.v. dit project weer net als vroeger 'erbij horen' en  ' weer meedoen'. Ze voelen zich weer gelijkwaardig en 'ze doen er weer toe'. Door een gezamenlijke culturele activiteit te organiseren ontstaat een dynamiek binnen het Zorgcentrum waar bewoners met hun familie, maar ook alle medewerkers en niet te vergeten de zelfstandig wonnende ouderen met hun familie, van meegenieten. De activiteiten geven gelegenheid tot sterkere en zelfs nieuwe contacten en misschien ook wel geestverwanten binnen het huis. 

Dmv  fotografietechnieken, digitaal, analoog, pinhole,fotogram, komt de techniek claire-obscure van Rembrandt om de hoek kijken. Als gevolg van zelfportretten 'selfies' die de ouderen maken, worden schilderworkshops gegeven. Ook worden de ouderen, voor zover ze dit kunnen, betrokken bij de expositie/opening/PR.  Komt er na afloop nog een groot foto-kunstwerk te hangen in de huiskamer? Ook het mobiele fotomeubel moet er aan de buitenkant prachtig, uitnodigend en prikkelend uitzien. Het moet de associatie oproepen van: gezellig samenwerken, nog mee mogen en kunnen doen en er 'bij horen'.

Met wie werk je samen?: 

De Zorgafdeling van MIK heeft samenwerking gezocht met Zorgcentrum Elde. Belangrijk hierbij is dat binnen dit project niet alleen ouderen benaderd worden die in het Zorghuis wonen maar ook ouderen die zelfstandig in de overige 'zelfstandige' woonlocaties wonen. De organisatie van het Zorgcentrum weet precies welke ouderen mee kunnen en willen doen. Ook weten zij de ouderen op een positieve en motiverende wijze te benaderen.  De Zorgcoordinator en de activiteitenbegeleiders van het Zorgcentrum gaan in samenwerking met de projectleider van de Zorgafdeling van MIK, Kunst en cultuur , kunstenaars 'begeleiden'  als  'zorgkunstenaars'.  Het is nu eenmaal zo dat kunstenaars een andere professionaliteit hebben dan de professionele begeleiders die dagelijks met ouderen werken. Door een paar bijeenkomsten wordt de kunstenaars d.m.v. rollenspellen, voorlichting, voorbeelden, informatie etc. duidelijk gemaakt hoe te handelen in bepaalde onvoorziene situaties.  Echter altijd o.l.v. de professionals, werkend binnen het Zorgcentrum.  Zoals in het onderwijs met groepen kinderen omgegaan moet kunnen worden is de omgang met ouderen een specifiek gegeven waar je niet overheen mag stappen. Beide organisaties hebben elkaar hierin gevonden en denken dat het project daardoor ook een win-win situatie oplevert.

Wat is verder van belang om te weten?: 

MIK, Kunst en Cultuur biedt cursussen en workshops aan voor iedereen op het gebied van muziek, dans, theater en beeldende kunsten. Wij ontvangen reguliere subsidie van de gemeente voor kinderen van 4-18 jaar.  Maar MIK doet meer....MIK wil de gehele maatschappij bedienen zoals het onderwijs, bedrijven en de zorg. Zo ook de z.g. community-art projecten samen met een wijk of buurt. Echter dit betekent dat deze projecten extra kosten met zich mee brengen en dus geheel kostendekkend moeten zijn. MIK heeft in haar beleid een 'Zorgafdeling' welke projecten uit wil zetten voor ouderen, zelfstandig wonend of verblijvend in Zorgcentra/Verpleeghuizen.

Elde, Woon-zorgcentra, verpleeghuisplaatsen en kenniscentrum

Centraal staat het Gecombineerd Centrumverpleeghuis Liduina in Boxtel. Het fungeert ook als kenniscentrum voor de overige locaties en acht woon-zorgcentra, die vrijwel allemaal verpleeghuisplaatsen ter beschikking hebben. De 'Coleur locale' van de overige locaties wordt zo goed mogelijk behouden door specifieke kenmerken en bovenregionale functies te laten zien. Denk aan religieuze ouderen, ouderen uit overzeese rijksgebiedsdelen of ouderen met Turkse en Marokkaanse afkomst. Zorggroep Elde biedt zorg- en dienstverlening en ondersteuning in geclusterde ouderenwoningen en steunpunten. Ook verplegfing, verzorging, dagopvang, dagverzorging en palliatieve zorg worden in de locaties aangeboden.

Bereik: 
aantal   activiteit               aantal deelnemers   aantal bezoekers 
8x Workshop fotografie(tableau vivant/kennismaking aangepaste materialen fotomobiel/ 30(8x) 240
  digitale archivering en versturen foto's naar familie/foto's schrijven/veel 1op1 begeleiding 30 30
  pinhole-techniek/fotogram maken/ fotoboek maken/ etc.    
1x Inrichting expositie. Ouderen kijken toe, helpen waar nodig en geven instructies  30  
1x Opening expositie: uitnodigen familie en mensen uit het dorp/spreker/stukje muziek,verhaaltje, hapjes, PR, grote fotolijst in de woonkamer als herinnering aan het project etc. Ouderen geven input. 30 450
       

 

Wat maakt het project bijzonder?: 

MIK en Zorgcentrum Elde vragen € 5000,- subsidie aan bij het Fonds voor Cultuurparticipatie. Wij denken dat we voldoen aan de criteria van het fonds door burgerparticipatie, in dit geval, de participatie specifiek van ouderen, te bevorderen. Ouderen die onze samenleving een draagvlak hebben gegeven waarop wij, maar ook volgende generaties weer op verder kunnen bouwen. Voor MIK is het van groot belang projecten voor iedereen, de gehele maatschappij, uit te zetten. Daarnaast zoeken wij zoveel mogelijk relevante samenwerkingspartners. Zoals al eerder gemeld, brengen projecten als deze, naast de reguliere subsidie, extra kosten met zich mee. MIK probeert daarbij goed cultureel ondernemerschap te tonen. Door onze kunstenaar-docenten i.s.m. de zorginstelling te 'scholen creeert MIK in de toekomst meer kansen dergelijk soort projecten op te zetten en door te ontwikkelen.

Begroting: 

Wij gaan de aangevraagde subsidie € 5000,- van het FCP besteden aan speciaal gemaakte en aangepaste materialen en de ontwikkeling daarvan. Er wordt een fotomeubel gemaakt  welke van locatie naar locatie 'gereden' kan worden. In het meubel zitten materialen zoals:

I-padmini's, speciaal geschikt voor ouderen, lesbrieven, begeleidingsbrief en materialen voor mensen die slecht zien of de fijne motoriek niet meer beheersen. Ook worden technieken zoals: pinhole en fotogram toegepast.  Hiervoor moet bv een buis met gaatje gemaakt worden. Op deze wijze wordt het meubel gevuld met diverse uitnodigende materialen.  MIK en Zorggroep Elde stoppen ieder € 1.000,- in het project m.b.t. coaching vrijwilligers, begeleiding docent-kunstenaars en ontwikkeluren. Verder hebben wij een subsidie van € 3.000,- toegezegd gekregen van Fonds Sluyterman.

Locatie(s): 
Hoofdlocatie Boxtel Zorgcentrum Elde met acht locaties.

Uitslag Beslis mee

FCP30
max 50 / 2 van 2 gestemd
publiek50
max 50 / 117 gestemd
totaal80
75 is gehaald!
De stemperiode is voorbij.

Dit zijn de de opmerkingen en adviezen uit Denk Mee, aangevuld met de stem-motivatie van de adviseurs van FCP.
afbeelding van Femie Willems

Het Fonds beoordeelt een project op de criteria artistieke of inhoudelijke waarde, samenwerking en impact.

De zorgvuldige samenwerking tussen MIK, de kunstenaars en Zorggroep Elde is de kracht van dit project. Zoals de aandacht voor scholing van de kunstenaars/docenten, de betrokkenheid van ZGE vanaf de start van dit project. daarom ben ik ook van mening dat de kwaliteit van het project goed is. De betrokkenheid van ZGE zorgt ervoor dat het project aansluit bij de wensen en mogelijkheden van de doelgroep. De inbreng van de kunstenaars vanuit MIK geeft het project een artistieke meerwaarde. Ik verwacht dat dit project een duurzaam effect zal hebben op de samenwerking en kennisontwikkeling van dit werkterrein en dat de fotografiekist vaak gebruikt zal gaan worden. 

afbeelding van Sarah Haaij

Het Fonds beoordeelt een project op de criteria artistieke of inhoudelijke waarde, samenwerking en impact.

Met de digitale fotografie heeft een fotoboek eeuwigheid gekregen. Met jullie fotomeubel kunnen straks ook ouderen hun eigen geschiedenis opnieuw vormgeven en vastleggen. Het fotomeubel kan eenmaal ontwikkeld, steeds opnieuw worden ingezet en zo gaat de kwaliteit van de investering niet verloren. Er wordt samengewerkt met kunstenaars en zorgverleners maar ook met familieleden; zij zullen de foto’s aanleveren of het resultaat bewonderen. Hierdoor heeft het project niet alleen effect op de creatieve participatie van ouderen maar kan het ook helpen bij het doorbreken van isolement. Door MIKs expertise met kinderen in te zetten zou het effect nog versterkt kunnen worden; opa vertelt en kleinkind laat zien hoe je de foto bewerkt.

afbeelding van Sarah Haaij

Het project staat nog tot en met 7 oktober in de denk mee fase. Dus ik zeg, profiteer van de mogelijkheid om het publiek en het Fonds mee te laten denken met je plannen en vul de projectinfo aan! (En wat vervelend dat het de vorige keer niet goed bewaard is gebleven, misschien fijner om alles in Word te zetten en te kopiëren. Wij zullen er ook naar kijken). 

 

afbeelding van Merel Levink

Hallo Femie, Het systeem is duidelijk hoor. Ik had de extra pagina ook helemaal ingevuld, maar vervolgens is het niet opgeslagen dus nou moet het opnieuw. Het zal in de loop van de week komen. 

We hebben inmiddels AB'ers en een zorgmanager bij het project betrokken en zij hebben ook aanvullende ideeen, bijvoorbeeld over de manier waarop de activiteiten bijgeschool zouden kunnen worden om met dit project aan de slag te kunnen gaan. Het is fijn dat zij aangeven wat ze nodig hebben om hiermee aan de slag te gaan. We willen een nascholing plannen met de AB'ers van de verschillende locaties van Zorggroep Elde. We zijn nu nog op zoek naar een systeem waarin de AB'ers elkaar én MIK advies kunnen vragen en waarbij MIK de kwaliteit van de activiteiten kan monitoren. 

afbeelding van Femie Willems

Ik ben benieuwd naar jullie uitwerking! Via je projectpagina kun je via het tab-blad meer informatie je plan uitwerken en een begroting toevoegen. Is de werkwijve van het JMHM systeem duidelijk? Laat het weten als jullie vragen hebben. Succes met de uitwerking.

afbeelding van Daniëlle Koelemij

Eén beeld zegt meer dan duizend woorden. Ik heb ter inspiratie een sociaal artistieke suggestie naar aanleiding van de door jou toegevoegde foto van de oude man die naar zijn jonge zelf kijkt. Je kunt ook oude dierbare foto’s van de betrokken ouderen opnieuw in scène zetten en fotograferen. Dat kan het gesprek openen over vroeger en nu, het verlies van dierbaren en de warme herinneringen ophalen. Op Stadsstrand de Kade in Alkmaar doen ze jaarlijks een populaire Back2future fotoshoot met bezoekers; daar baseer ik mijn idee op. Ik kan hier geen afbeelding plaatsen als illustratie, maar die foto’s staan op Facebook http://on.fb.me/1lZw9Ga

afbeelding van Sarah Haaij

Mooie insteek om te investeren in een foto-meubel dat in de toekomst vaker gebruikt kan gaan worden. Net als collega Femie ben ik nog wel benieuwd wat dit voor de ouderen wil doen. Is het treurig dat mensen geen fotoboeken meer maken en waarom? Wat kan het maken van een fotoboek betekenen op latere leeftijd? Misschien dat er mensen met een zorgachtergrond hier ideeën over hebben! 

afbeelding van Femie Willems

Ha Merel, voor alle duidelijkheid; je moet de titel niet veranderen omdat ik daar een opmerking over  maak. Mijn opmerking is vooral bedoeld om dat ook te bespreken met de doelgroep en de zorginstellingen. Succes met de uitwerking.

afbeelding van Merel Levink

Ik moet zeggen dat de aanleiding van het project ook wel een beetje triets was, namelijk dat we merkten dat er niet meer gefotografeerd werd door de senioren en dat ze zelf ook niet meer op de foto werden gezet. Maar wij willen die 'triestheid' juist graag verbreken. Ik heb het voorlopig even veranderd in 'De eeuwigheid van een fotoboek'. Dat is waar we naar toe willen.

 

afbeelding van Femie Willems

Wat een mooie en vooral lieve foto. Dat verduidelijkt veel. Tip: werk je aanvraag verder uit via de tab-bladen van je projectpagina. Maak het concreet wat je in dit project (en met deze subsidie) wil gaan doen. Nog iets ter discussie: ik vind persoonlijk de titel van je project - De eindigheid van een fotoboek - iets triets hebben. Hoe kijkt jullie doelgroep en de zorgsector daar tegen aan?  

afbeelding van Merel Levink

Ik heb een fotootje toegevoegd van een voorbeeld van een activiteit die gedaan kan worden met behulp van de materialen uit de fotografiekist.

Je ziet een man. Hij kijkt naar zichzelf als jonge vader. In deze activiteit zoeken de senioren een foto van zichzelf dat veel met ze doet, waar ze een verhaal bij hebben. Vervolgens stappen ze in de rol van beeldregisseur en bepalen hoe zij naar deze gebeurtenis kijken. Ze nemen de houding aan die hierbij past en een ander maakt een foto. Deze foto wordt uitgeknipt en de regisseur plakt de foto op de juiste plek op de originele foto.

Deze opdracht kan op verschillende manieren gedaan worden. Wordt er digitaal of fysiek geplakt? Dit is afhankelijk van de doelgroep. Hoe dan ook: de ouderen helpen elkaar en praten over de foto.

afbeelding van Merel Levink

Leuk dat jullie gereageerd hebben. Ik zie het fotomeubel voor me als een kist of kast op wielen vol met materiaal en ideeen voor activiteiten die te maken hebben met fotografie. De materialen worden aangepast aan de fysieke mogelijkheden van de senioren (zichtverlies, verlies van fijne motoriek, enz.), en daar hebben we een financiele bijdrage voor nodig. Goede tip trouwens om de activiteitenbegeleiders bij de ontwikkeling te betrekken. Het sluit dan ook aan op hun wensen en kan een passende aanvulling zijn op wat zij al doen.
Zorggroep Elde en MIK zijn gemotiveerd om fotografie laagdrempelig te maken voor iedereen. Overigens hebben we dit project ook ingediend bij 'Lang leve kunst' van Fonds S.v.L. en zij hebben ook toegezegd een bijdrage te leveren.

 

afbeelding van Daniëlle Koelemij

Het grote voordeel van digitale fotografie is dat deelnemers het resultaat kosteloos kunnen delen met familie en vrienden. Je kunt samenwerking met SeniorWeb aangaan, voor hulp bij omgaan met e-mailen en sociale media. Zie www.seniorweb.nl

afbeelding van Daniëlle Koelemij

Op de MIK-website zie ik dat jullie al Kunst in de Zorg projecten aanbieden; ervaring met de doelgroep senioren is dus al aanwezig. Het is bij het ontwikkelen van dit project voor zorgbehoevende ouderen van belang om daadwerkelijk samen te werken met de Zorggroep Elde. Je kunt om te beginnen het beste een paar activiteitenbegeleiders bij de planvorming betrekken. Dan heb je garantie op praktische input bij de uitwerking van het fotomeubel idee. Uit ervaring weet ik namelijk dat zorgprofessionals aan heel andere aspecten denken dan creatieve professionals. Bovendien vergroot je de betrokkenheid van alle activiteitenbegeleiders, als ze weten dat hun collega’s aan de totstandkoming van dit fotoproject hebben meegewerkt.

afbeelding van Femie Willems

Waardevol dat jullie dit project in nauwe samenwerking ontwikkelen en daarmee zowel de expertises vanuit ouderenzorg als cultuurparticipatie combineren. Uit eigen ervaring (demente moeder) herken ik je verhaal enweet ik ook hoe belangrijk foto's kunnen zijn. Ik vind het nog moeilijk om grip te krijgen op wat het doel van het project is. Wat wil je hiermee bereiken? Wat kan -of- wat doet het fotomeubel precies? Ik ben benieuwd naar je uitwerking.