menu denk mee beslis mee maak mee

Watervlucht

Waanzinnig locatietheaterproject voor Vianen...

Stichting Licht op Vianen
15 maart 2019 tot 15 maart 2020
erfgoed, film, fotografie, muziek
jongeren, kinderen, ouderen, volwassenen
€15.000

Dit project wil subsidie. Geef je stem! Denk mee Beslis mee Maak mee
FCP9
max 50 / 1 van 2 gestemd
publiek0
max 50 / 0 gestemd
totaal9
nog nodig66
Nog 9 dagen om te stemmen

Ga direct naar de reacties

Watervlucht

Waanzinnig locatietheaterproject voor Vianen door Vianen

afbeelding van Stichting Licht op Vianen Rob Zijlstra

Ingediend door:

Stichting Licht op Vianen Rob Zijlstra

Ik zoek meedenkers over deze vraag: 
We zijn op zoek naar goede ideeën voor crowdfundingsacties.

Wat ga je doen?: 

Wij zijn de stichting Licht op Vianen. En wij maken ons sterk voor het verstevigen van de maatschappelijke samenhang tussen bewoners van heel Vianen. Graag vragen wij uw aandacht voor het project Watervlucht.

In Watervlucht wordt Vianen het toneel van – voor zover wij weten – het grootste community project dat de stad ooit gekend heeft. Een grote, diverse groep bewoners gaat de samenwerking aan, en de uitdaging om door middel van kunst en cultuur verbindingen aan te gaan die het project zelf overstijgen. Doel is om de bewoners samen te brengen en via dit project gereedschap te geven om actief deel te nemen, om mee te doen, mee te blíjven doen in de samenleving en om de samenredzaamheid te verankeren in Vianen.

De insteek is dat iedereen uit Vianen die dat wil, mee kan doen aan het project. Of je nu wilt spelen, dansen, filmen, produceren, musiceren, timmeren of naaien, iedereen is welkom. Of je nu jong bent of oud, rijk of arm, levenslange bewoner of nieuwe Nederlander. Onder leiding van een klein team van professionals gaat een grote groep enthousiaste vrijwilligers samen aan de slag om iets bijzonders te maken en elkaar te leren kennen.

Watervlucht is een locatietheaterproject waaraan ongeveer 500 vrijwilligers meedoen. Inspiratiebron vormen de grote watersnoodrampen in en rond Vianen in de 19e eeuw. De voorstelling is bedoeld voor een breed publiek, dat grotendeels bestaat uit mensen die niet met grote regelmaat naar theater of concerten gaan.

Juist deze mensen willen we uitnodigen de verbindende kracht van cultuur te ontdekken en deelgenoot te worden van een bijzondere ervaring. Op basis van eerdere ervaringen verwachten we tussen 8.000 en 10.000 toeschouwers uit Vianen en de provincie te ontvangen.

Met deze voorstelling willen we een duurzame creatieve impuls geven aan de bewoners van Vianen. Door de professionele begeleiding komen de deelnemers in aanraking met nieuwe werkvormen. We hopen dat dit hen zal inspireren en motiveren om in de toekomst samen bijzondere dingen te blijven doen in Vianen.

Maar bovenal willen we bijdragen aan het smeden van nieuwe verbanden binnen de gemeenschap. Een gezamenlijke prestatie en ervaring dragen bij aan de gemeenschapszin. En iedereen die komt kijken naar de voorstelling wil de volgende keer zelf ook meedoen, dat is de opzet.

Achtergrond

Vianen is een bijzondere, maar ook een gefragmenteerde stad. Er is weinig verbinding tussen de mensen uit de oude binnenstad en de dorpskernen en de later gebouwde nieuwbouwwijken daar omheen. Daar komt bij dat Vianen vanaf 2019 samen met Zederik en Leerdam de nieuwe gemeente Vijfheerenlanden vormt. Hierdoor komen de gemeentes Zederik en Leerdam (voorheen Zuid-Holland) in de provincie Utrecht te liggen.

Dat er in Vianen weldegelijk behoefte is aan samenhang en verbinding bleek in 2016, toen bewoner Petra Spaninks een bijzonder project startte. Tijdens het gemeentelijk themajaar “Het leven onder de Brederodes” bracht zij zo’n 450 mensen bij elkaar die samen een groot theaterevenement op touw zetten. Een zeer diverse groep bewoners van Vianen slaagde erin dit historische schouwspel tot een waar spektakel te maken. Er kwamen zo’n 7.000 bezoekers kijken – ook deze groep was zeer divers en afkomstig uit Vianen en uit de wijde omtrek. De lokale horeca en het stedelijk museum sloten zich aan en ook vele professionals zetten zich vrijwillig in om het project tot een succes te maken. Er ontstonden tal van bijzondere samenwerkingen en vriendschappen. Deelnemers voelden heel sterk ergens bij te horen. En ook bij het publiek ontstond een collectief gevoel van trots. Dat er in Vianen nog steeds veelvuldig over dit project gesproken wordt geeft aan welke impact het gehad heeft.

Met Watervlucht willen we opnieuw voorzien in de behoefte aan sociale samenhang in Vianen. Alleen willen we deze keer geen kortstondig project realiseren, maar de basis leggen voor een duurzame impuls. We willen creativiteit en cultureel zelfbewustzijn inzetten als middel voor sociale cohesie. En we willen graag onze nieuwe mede-gemeentebewoners betrekken bij het project. De bestuurlijke samenvoeging van de gemeentes is niet zonder slag of stoot verlopen, Watervlucht wil daarom nadrukkelijk een uitgestoken hand zijn richting de ‘nieuwe’ buren.

Inhoud

Voor Watervlucht is het aanknopingspunt wederom de regionale geschiedenis. Vianen is een bijzondere historische stad met bijna 200 Rijksmonumenten. Misschien wel het belangrijkste thema in de geschiedenis van Vianen is het water.

Door de eeuwen heen is Vianen keer op keer geteisterd door het water. De enerzijds strategische plek aan de Lek zorgde anderzijds ook voor veel zorgen, overlast en erger. De bewoners van Vianen kregen niet alleen te maken met de verwoestingen door het water, maar ook met de opvang van vluchtelingen. En dat ging niet altijd in lieve vrede.

Die opvang van vluchtelingen, de gastvrijheid maar ook de vrees voor de eigen veiligheid en voorraden, resoneert in het heden. Ook nu is de opvang van vluchtelingen uit ramp- en oorlogsgebieden vaak een heikele kwestie. Door het publiek in het perspectief van de vluchteling te laten stappen hopen we bij te dragen aan de nuance en de openheid die nodig is in het denken over oplossingen dicht bij huis.

Water is nog altijd een belangrijk thema in Nederland. Ook wereldwijd is de dreiging van het water een belangrijk thema. Klimaatverandering speelt een grote rol in de wereldpolitiek. Met Watervlucht willen we de toeschouwers een concreet beeld aanreiken van de risico’s die stijgende waterstanden met zich meebrengen.

Nu Vianen het jaar 2018-2019 heeft uitgeroepen tot het Waterjaar komt voor ons alles bij elkaar; dit is hét moment om deze voorstelling te maken en met de bewoners van Vianen deze drie actuele thema’s – de historische watersnoodrampen, de vluchtelingenkwestie en klimaatverandering – te versmelten in één groot project: Watervlucht.

Hoe ga je te werk?: 

Bij Watervlucht is de voorbereiding het doel en het eindresultaat het middel. Voor de sociale cohesie is de ‘maakperiode’ van grote waarde. Door samen te werken aan de voorstelling leren de deelnemers elkaar op een bijzondere manier kennen; de gedeelde verantwoordelijkheid voor het eindproduct zorgt voor een zeker niet alledaagse manier van elkaar ontmoeten. De gedeelde ervaring, zo hebben we gezien in 2016, levert duurzame nieuwe contacten op en onverwachte samenwerkingsverbanden.
Daarbij hanteren we een werkvorm, waarin de deelnemers zo veel mogelijk gestimuleerd worden om met eigen ideeën te komen. Om te improviseren, te schrijven, na te denken over ruimtegebruik. Deze manier van werken is nieuw voor de deelnemers. Ook voor hen die aangesloten zijn bij een toneel- of muziekvereniging, waar ze toch meestal werken met bestaand repertoire. De deelnemers worden intensief begeleid en de artistieke keuzes worden steeds toegelicht. We verwachten hen hiermee de ‘tools’ en het vertrouwen te geven om in de toekomst samen creatief aan de slag te gaan en niet bang te zijn om groot te denken. Ook aan de verschillende amateurverenigingen (toneel, muziek, dans) geven we met deze samenwerking een creatieve impuls. Op deze manier komt de ontwikkeling van de deelnemers niet alleen ten gunste aan deze productie, maar ook aan de toekomstige talentontwikkeling en samenwerking in Vianen.

De komende maanden staan in het teken van het werven van (nog meer) amateurspelers en –muzikanten. In maart/april wordt begonnen met de repetities. In de aanloop daar naartoe worden 2 “inspeelavonden” gehouden, waarvoor iedereen die aan het project wil deelnemen wordt uitgenodigd. De deelnemers krijgen de gelegenheid om elkaar te ontmoeten en gezamenlijk een inventaris te maken van het aanwezige talent. Het artistieke team maakt kennis met de deelnemers en peilt de interesses, ideeën en vaardigheden van de deelnemers. Er worden workshops gegeven op het gebied van theater en ontwerp, muziekgroepen en koren mogen hun mooiste muziekstuk presenteren en worden uitgenodigd hun (ontwikkel-) wensen met betrekking tot dit project te verwoorden. Na afloop van deze twee avonden heeft het artistieke team een beeld van de krachten van de deelnemers.
In mei/juni worden 3 “werkavonden” gepland. Gewerkt wordt in 3 groepen: spel/dans, muziek en decor/kostuums. Op deze avonden wordt onder leiding van de leden van het artistieke team gewerkt aan het vormen en uitwerken van ideeën en inspiratiebronnen, het maken van personages, muziekstukken en ontwerpen en aan het uitwerken daarvan. De eigen inbreng van de deelnemers is hierbij heel belangrijk. Na elk van deze werkavonden gaat iedereen, zowel artistiek team als vrijwilligers, met huiswerk naar huis. In de dagen/weken tussen de werkavonden in werkt iedereen in groepjes verder aan tekst, muziek, beweging en ontwerp. Onder leiding van de artistiek leider stemt het creatieve team af en stelt het bij. Na afloop van deze werkperiode voegt het creatieve team alle onderdelen samen tot een helder en goed geïntegreerd geheel. De artistiek leider maakt het definitieve script, dat de basis is van de repetities.
In september/oktober worden er groepsrepetities gehouden, 5 in totaal. De groep spel/dans wordt onderverdeeld in 3 groepen op basis van de 3 delen van de voorstelling. Die 3 groepen worden geleid door 3 jonge makers/acteurs, die door het artistieke team geworven worden, bij voorkeur afkomstig uit de fusiegemeente Vijfheerenlanden. De groepsrepetities van de verschillende muziekgroepen worden geleid door hun eigen (professionele) muzikale leider. De artistiek leider en muzikaal leider van Watervlucht houden overzicht over de verschillende repetities en overleggen met de leiders van de groepen. De groep decor/kostuums werkt tijdens de groepsrepetities onder leiding van de ontwerper aan het maken van de decorstukken en de kostuums.
Tenslotte volgen er in oktober/november 3 tutti-repetities. Op deze drie dagdelen wordt er met de alle groepen samen gerepeteerd onder leiding van de artistiek leider bijgestaan door de anderen uit het artistieke team en de groepsleiders.

De voorstelling wordt gespeeld op een zondagmiddag in november/december 2019.

We werken dus in een getrapt systeem, zodat er sprake is van duurzame kennisoverdracht. De kennis en ervaring die de dirigenten en de jonge makers opdoen in de samenwerking met het artistieke team nemen zij mee in het werken met hun groepen en kunnen ze opnieuw toepassen in hun toekomstige werk in Vianen. En via deze weg, maar ook rechtstreeks vanuit het artistieke team, is het project ook voor de deelnemers een duurzaam leerzame ervaring.

In de periode na de voorstelling tot in het voorjaar van 2020 zal de groep deelnemers op sleutelmomenten (rondom de opening van de tentoonstelling over het project in het stedelijk museum, rondom de presentatie van het fotoboek en van de film) bijeen worden geroepen en uitgenodigd tot het ontwikkelen van vervolginitiatieven. Stichting Licht op Vianen zal deze initiatieven ondersteunen en als platform fungeren. De kennis en ervaring die zij met Watervlucht opdoet, is daarbij zeer waardevol en kan zij inzetten en delen ten behoeve van nieuwe initiatieven.

Met wie werk je samen?: 

Met Watervlucht hebben we niet één specifieke doelgroep op het oog. Het gaat ons nu juist om de verbinding tussen mensen uit alle hoeken van de samenleving en de relaties tussen mensen onderling. Het samenwerken met mensen die nu juist niet zo erg op jezelf lijken, verbreedt je perspectief.
Niettemin zijn er een paar samenwerkingspartners die we bijzonder koesteren.

- Stichting Vluchtelingenwerk Vianen
In Vianen wonen op dit moment zo’n 300 vluchtelingen. De organisatie Vluchtelingenwerk doet er alles aan om de mensen betrokken te laten zijn bij evenementen, om de aansluiting van vluchtelingen bij de lokale bevolking te stimuleren. Zij hebben een groep mensen gevonden die behulpzaam wil zijn bij de voorbereidingen en/of deelname aan Watervlucht zelf.

- ROC Midden-Nederland
Het Creative College van het ROC Midden-Nederland in Utrecht wil meewerken aan het project. Met name de leerlingen uit Vianen worden uitgenodigd, van de opleidingen theater performance, evenementenorganisatie, dans en techniek. We vinden het belangrijk om op deze manier samen te werken met jongeren uit Vianen, zodat zij in de toekomst zelf dergelijke projecten kunnen initiëren en uitvoeren.

- Horeca
Rond de kerk, aan het einde van de voorstelling, faciliteren lokale horecaondernemers stands waar bezoekers in de geest van de periode waarin Watervlucht zich afspeelt eten en drinken kunnen kopen, zich kunnen warmen bij vuurkorven en met elkaar in gesprek kunnen raken. Toeschouwers kunnen elkaar hier ontmoeten en samen de beleving voortzetten.

- Tentoonstelling en film
Een team fotografen onder leiding van Hennie Marks fotografeert het evenement. Van de foto’s wordt een tentoonstelling samengesteld die in vanaf zaterdag 25 mei 2019 te zien is in het Stedelijk Museum Vianen. De tentoonstelling duurt tot en met zaterdag 30 juni 2019.
Zes cameramensen filmen het evenement op basis van een draaiplan dat met hulp van een professionele regisseur uit Hilversum wordt opgesteld. De beelden worden gemonteerd tot een video van ongeveer 30 minuten, die gelijktijdig met de foto's in het museum non stop te zien zal zijn.

- Fotoboek
Ook wordt van de foto’s een boek samengesteld, dat te koop wordt aangeboden in het museum en verschillende winkels in Vianen.

- Lesprogramma
In samenwerking met de basisscholen in Vianen, de gemeente en Kunst Centraal wordt een lesprogramma ontwikkeld over het waterjaar, de omgevingsgeschiedenis, water en klimaatverandering. Ook zijn er plannen om samen met de kinderen een tentoonstelling te maken over het thema water.

Al deze bijzondere samenwerkingen dragen bij aan het langere termijn effect van Watervlucht. De (opening van de) tentoonstelling, de presentatie van het boek, de lancering van de film zijn steeds terugkerende gelegenheden waarop de deelnemers elkaar kunnen ontmoeten en weer nieuwe contacten kunnen leggen. Zeker wanneer het stof van de voorstelling zelf weer is neergedaald, zijn dit uitgelezen momenten om nieuwe plannen te smeden en te delen. De bedoeling is dat de Stichting Licht op Vianen een platformfunctie krijgt, waar mensen elkaar ontmoeten en waar nieuwe ideeën ontwikkeld kunnen worden. Daar verheugen wij ons enorm op.

Partners
Naast de jonge makers en de muzikale professionals van de lokale muziekgroepen zal ook een componist aan het team worden toegevoegd. Verder wordt een (deels) vrijwillige productiemedewerker aangesteld. De zakelijke leiding van het project is in handen van het stichtingsbestuur onder leiding van Petra Spaninks. Bij het vooronderzoek is gretig gebruik gemaakt van de kennis en adviezen van historicus Huib Leeuwenberg. Een groot aantal amateur toneel-, muziek,- en dansverenigingen is benaderd en heeft inmiddels medewerking toegezegd.

Andere partners van het project zijn:
- Openbare Bibliotheek Lek en IJssel
- Grote Kerk Vianen en werkgroep Kunst en Cultuur
- Historische vereniging het Land van Brederode
- Stichting Klokkenluidersgilde Vianen
- Stedelijk Museum Vianen
- Gemeente Viane
- Ondernemersvereniging Vianen (OVV)
- Volksdansgroep Chadasha (in aanvraag)
- Scouting Vianen (in aanvraag)
- ROC Midden-Nederland (in aanvraag)
- Vereniging Open Atelier Vianen
- Stichting Vluchtelingenwerk Vianen (in aanvraag)
- Bewonersorganisaties als Stichting Binnenstad Poorters, Stichting Monnikenhof, Stichting Amaliastein, Vitaal Dorp Everdingen (in aanvraag)
- Hennie Marks Fotografie
- Scato techniek
- Kledingverhuur Heeze
- Toneelroute Vianen (kostuums)

Het team
Petra Spaninks, Voorzitter - initiatief, advies, spin in het web.
In 2014 bedacht en initieerde Petra in de Toneelroute Vianen. Zo’n 450 vrijwilligers droegen bij aan de derde editie van dit evenement, dat 7000 bezoekers trok.
Petra’s meest onderscheidende kwaliteit is het mobiliseren van een dwarsdoorsnede van de bevolking, haar drijfveer is haar overtuiging van de kracht van samen. In het dagelijks leven is Petra journalist en stafmedewerker van het actualiteitenprogramma EenVandaag op NPO1. Gedurende tien jaar was zij tv-verslaggever. In 2004 zette ze het EenVandaag Opiniepanel op.

Carolien Arnold, artistieke leiding
Carolien Arnold (Kim) is een Utrechtse theatermaker die in haar werk uit gaat van de zeggingskracht van fysiek spel. Door haar achtergrond in de dramaturgie combineert zij als maker een brede achtergrondkennis en onderzoekende houding met een nuchtere visie op spel. Carolien is een locatietheatermaker in hart en nieren. Mensen met andere, nieuwe ogen te laten kijken naar een plek die ze misschien al jaren kennen, zo’n plek en nieuwe betekenis te geven, verbanden leggen, dat is haar talent. Caroliens concrete, fysieke regiestijl leent zich erg goed voor het werken met amateurs en ze heeft veel ervaring met het leiden van complexe projecten. Kortom: Watervlucht is precies het soort project waar ze graag haar tanden in zet.

Paul Meerwijk, muzikale leiding
Paul woont in Vianen en werkt als Interimmanager en adviseur (ZZP) voor de cultuursector en voor ict-afdelingen van grote organisaties. Hij heeft een uitgebreid scala aan opleidingen voltooid, als musicus aan het Utrechts Conservatorium (Schoolmuziek 1984, Orgel 1986) en als bedrijfskundige bij het IBO in Zeist (HBK 1999) en aan de Universiteit Utrecht (Master Kunstbeleid en Kunstmanagement 2011 (cum laude)). Bij Watervlucht is Paul adviseur voor de nadere uitwerking van de muzikale ideeën in samenspraak met de deelnemende organisaties.

Femke Sikkema, vormgeving en kostuumontwerp
Femke is afgestudeerd Kostuum-en Decorontwerpster aan academie Charles Montaigne in Amsterdam. Ze heeft diverse projecten gedaan, met name in dans waarbij ze historische inslagen vertaalde naar geabstraheerde basisvormen in de kostuums en decors.
Femke woont nu 16 jaar met veel plezier in Vianen en is onder andere als vrijwilliger betrokken (geweest) bij de toneelroute, vianenvoorelkaar.nl en homestart Vianen. Voor Watervlucht maakt Femke het kostuumplan en ze ontwerpt de vormgeving van de kostuums vanuit historisch correcte basis.

Wat is verder van belang om te weten?: 

Het communicatieplan:

Interne communicatie
In de dialoog met vrijwilligers creëren we betrokkenheid en een tribe gevoel. ‘Wij horen bij elkaar en samen maken we het waar.’ Door de grootschaligheid kent straks iedereen wel iemand in Vianen die aan dit spektakel meedoet. Het is een massaal evenement en zal worden gevoeld in de brede lagen van de bevolking.

Externe communicatie
Dit is zowel de communicatie met de potentiele bezoekers als de direct betrokken doelgroepen, zoals:
- Omwonenden
- Gemeente
- Fondsen
- Sponsors, zoals bedrijven
- Crowdfunding

Middelen
We onderscheiden vier belangrijke middelen:
1 - Onlinecommunicatie
Via sociale media en de eigen website. Hierbij dienen sociale media voor de dialoog, het aandacht vragen, emotie oproepen, aanwezig zijn en behoeften analyseren.
2 - De eigen website als vaste informatieverstrekker en verzamelpunt van stakeholders.
3 - Mond-tot-mond reclame van de deelnemers/vrijwilligers (onze ambassadeurs).
4 - Informatie verstrekken op evenementenkalenders, folders, posters, online, pers en RTV.

Speerpunten per projectfase
Watervlucht bevindt zich in de definitiefase. In deze fase ligt het accent van de communicatie op het aftasten van onze plannen bij omwonenden en mogelijke financieringsbronnen. We hechten waarde aan hun input en verwerken dit in onze organisatie. We treden meer naar buiten. “We gaan deze plannen realiseren en dat mag verteld worden”. We gaan op zoek naar financieringsbronnen.

In de ontwerpfase ligt het accent op het bekend maken van de voorstelling. De ideeën en randvoorwaarden zijn uitgewerkt en we maken alvast rumoer om aandacht te vragen voor de voorstelling in 2019. De website, sociale media en persberichten ondersteunen deze communicatie. Door interactie op sociale media verwachten we ook veel respons van inwoners uit de wijde omgeving, die wonen in een gebied met een grote collectieve herinnering aan de vele overstromingen. Een deel van de communicatie richten we op crowdfunding. Dit ondersteunen we met posters en folders en met de inzet van ons enthousiasme in het benaderen van bedrijven.

In de voorbereidingsfase zoeken we actief naar nog meer enthousiaste deelnemers. Hiervoor gebruiken we bestaande communicatiekanalen om iedereen op te roepen mee te doen, maar ook de eigen media en lokale kranten. We ondersteunen dit met wervingsmateriaal in de vorm van folders en posters. Ook is er volop aandacht voor het bekendmaken van de ondersteunende fondsen en bedrijven.

In de uitvoeringsfase ligt het accent op de voortgang van de voorstelling. Van de eerste repetities tot aan de uitvoering wordt de voortgang gecommuniceerd op de eigen website, via sociale media, de plaatselijke en regionale krant. In deze fase zoeken we ook de landelijke bekendheid door gebruik te maken van kanalen binnen de theaterwereld, straattheater, inwonersinitiatieven en sociale cohesie.

Bereik: 
aantal   activiteit               aantal deelnemers   aantal bezoekers 
2 inspeelavonden 500  
3 werkavonden 500  
5 groepsrepetities 150  
3 tutti repetities 150  
1 uitvoering 250 8.000 à 10.000
       

 

Het hele Rivierengebied van Nederland kent een eeuwenlange geschiedenis van overstromingen; leven met het water en de risico's ervan zit in het bloed van de inwoners. De meesten herinneren zich de evacuatie van het rivierenland in januari 1995 als de dag van gisteren; het was een van de grootste operaties in zijn soort uit de geschiedenis van Nederland en 250.000 mensen werden geëvacueerd. De thematiek van Watervlucht zal dan ook alle inwoners van het rivierenland aanspreken. Wij kennen de kanalen om heel veel van hen op de hoogte te brengen. Met huis-aan-huis krant Het Kontakt als beoogd mediapartner bereiken we in print én online de Alblasserwaard, Bommelerwaard, Altena, Alblasserdam, Papendrecht, Krimpenerwaard, Leerdam en Vianen. Ook zijn er contacten met AD, de Molenkruier, RTV Utrecht, verschillende historische verenigingen en we beschikken over een inventarisatie van podia die de voorstelling opnemen in hun agenda. Vanwege de actuele thematiek mikken we ook op een aantal landelijke media. Ook met onze website, sociale media en de uitgave van het boek bereiken we mensen van buiten de regio. En met de deelnemers en deelnemende organisaties hebben we een achterban die verder strekt dan de regio. En dan is er nog de tentoonstelling in het Stedelijk Museum, dat veelal bezocht wordt door toeristen van buitenaf.

Verderop gaan we in op hoe we de werkvorm van Watervlucht in de toekomst kunnen toepassen op andere plaatsen. Wat het rivierenland betreft zou zelfs gedacht kunnen worden aan het delen van het script en het draaiboek, zodat het project Watervlucht voortgezet kan worden in andere gemeenten aan het water.

Wat maakt het project bijzonder?: 

De werkvorm die we kiezen, de “getrapte” manier van kennisoverdracht (zie boven) die we speciaal voor dit project hebben bedacht om duurzame en creatieve activiteit te genereren maakt dit project voor ons bijzonder. Dat we niet een eenmalig project organiseren, maar iets op touw zetten waar de gemeenschap mee vooruit kan. Watervlucht is in dit opzicht een ‘pilot’ voor ons. De werkvorm is ontwikkeld om sociale cohesie te bevorderen en om een duurzame creatieve impuls te geven. Waar we bij Watervlucht kiezen voor de thematiek van watersnood, kan deze werkvorm in principe bij welke thematiek dan ook worden toegepast. We hopen als makers dan ook om deze werkvorm in de toekomst ook in andere gemeenten in Nederland waar behoefte is aan meer sociale samenhang te kunnen toepassen. Na Watervlucht zullen we ons een goed beeld kunnen vormen van het precieze effect van deze werkvorm en hem kunnen bijstellen en verbeteren waar nodig. Daarmee wordt niet alleen de impact van Watervlucht duurzaam, maar de werkvorm zelf ook.

Wat daarnaast bijzonder is aan Watervlucht, is de rol die de locatie speelt, en het samenspel tussen locatie (de historische stad aan de Lek) en de thematiek (watersnood, vluchtelingenproblematiek, klimaatverandering). Door de voor de inwoners vertrouwde omgeving in een ander daglicht te stellen, hopen we de bewoners echt te kunnen raken. We kiezen voor een vorm waarin we optimaal gebruik maken van de locatie en die de toeschouwers – letterlijk – meeneemt door alle facetten die bij watersnood komen kijken.

Vorm
Het eerste deel van de voorstelling speelt zich af in de uiterwaarden van de Lek. Vanaf de Buitenstad ziet het publiek 19e -eeuwse bewoners van de uiterwaarden in hun strijd met het water. Sommige taferelen spelen zich zelfs ín het water af.
De scènes in dit eerste deel hebben de vorm van bewegingstheater. De spelers worden tijdens de repetities uitgedaagd om hun eigen lichaamstaal te ontdekken en ontwikkelen. Juist deze fysieke beeldtaal en de zichtbare worsteling maken dat het publiek zich in dit eerste deel kan verplaatsen in deze niet-sprekende personages. Want iedereen weet hoe het voelt om nat en koud te zijn, om de wind in het gezicht te voelen bijten, om door de modder te ploegen.
De hoofdrol wordt gespeeld door de locatie. Het ruige stukje niemandsland tussen de dijk en de Lek, waar de wind en het water vrij spel hebben, wordt door de strijd van de personages getransformeerd tot de gevarenzone die het van oudsher altijd geweest is.
De live muziek onder het eerste deel heeft een dreigend karakter en wordt verzorgd door verschillende percussiegroepen. Aan het einde van deel 1 worden de noodklokken in de stad beginnen geluid.
Het publiek verplaatst zich mee met de vluchtelingen. Onderweg zitten er kinderen in de bomen om te kijken of het water er al aankomt en uit de huizen in de Buitenstad komen steeds meer mensen om zichzelf in veiligheid te brengen.

In het tweede deel verzamelen zich meer en meer vluchtelingen in het hart van de binnenstad: de Voorstraat. Uit de verschillende poorten stromen ze toe. Het publiek wordt als het ware overspoeld. Wanneer alle 19e -eeuwse personages zich hebben verzameld – compleet met karren, vee, kinderen en honden – beginnen er zich verschillende kleine scènes af te spelen in de groep. We zien mensen die willen teruggaan om hun geliefden te redden, mensen in verwarring en behulpzame bewoners. Maar we zien ook de tegenstand en de angst voor de vluchtelingen. En de profiteurs: de slimme handelaars en de plunderaars, de mensensmokkelaar en de voortvluchtige gevangenen.
De stoet, en daarmee de korte scènes, zet zich in beweging richting de Grote Kerk. De scènes worden enkele keren herhaald, zodat het hele publiek de verschillende scènes aan zich voorbij ziet trekken.
Verschillende lokale muziekgezelschappen en koren voorzien de stoet van een geluidsdecor. De muziek ondersteunt de scènes zoals filmmuziek dat doet, én draagt bij aan het beeld, omdat zij live wordt gespeeld. Uiteraard speelt de locatie een belangrijke rol in dit deel. Vanuit verschillende panden (de Lekpoort, het stadhuis, etc.) wordt gespeeld en gemusiceerd. Historische panden die de toeschouwer misschien nog nooit zijn opgevallen worden in de schijnwerpers gezet.

Het derde deel van de voorstelling speelt zich af in de kerk. Het publiek komt terecht in een soort galerie van korte kleine scènes. In de kerk zitten alle vluchtelingen bij elkaar. Ze hebben een dak boven hun hoofd en kunnen even op adem komen en opwarmen. Maar voor hoe lang? Sommige scènes zijn beeldend en tekstloos. Andere scènes zijn monologen of dialogen. Het publiek kan heel dichtbij komen en direct worden aangesproken door de spelers. De personages zijn afkomstig uit de 19e eeuw, maar hun verhalen zijn van alle tijden. Voor inspiratie worden niet alleen de verhalen van overlevenden van historische rampen gebruikt, maar ook de relazen van vluchtelingen van nu. Voor de toeschouwer moet de link tussen historie en actualiteit onmiskenbaar zijn.
Ook in dit derde deel wordt er gebruik gemaakt van muziek. Soms is de muziek onderdeel van een scène, soms begeleidt de muziek een scène.
De monumentale Grote Kerk zelf is een belangrijke factor in het derde deel. Meer nog dan op gewone zondagen brengt de kerk een historische sensatie bij het publiek te weeg, nu de kerk wordt verlicht met kaarsen en gevuld is met mensen in 19e-eeuwse kostuums.

Voor toeschouwers die vanaf het begin in de uiterwaarden de voorstelling volgen – ze worden daarbij begeleid door ‘stewards’ die hen meenemen door de stad – en die meteen de Grote Kerk betreden, duurt het geheel in totaal 60 tot 75 minuten. Niet iedereen zal tegelijk de kerk in kunnen, maar rondom de kerk is ook van alles te doen. Lokale (horeca-)ondernemers richten stalletjes in, verlicht door fakkels en verwarmd door vuurkorven. Ook op deze plek klinkt muziek van lokale muziekgroepen. Mensen die al in de kerk zijn geweest kunnen met elkaar napraten en ervaringen uitwisselen. Ook hier staat de ontmoeting centraal. De bezoekers vertellen samen het verhaal.

Begroting: 

De totale begroting is gebaseerd op het maken en uitvoeren van de voorstelling, maar ook op het maken van de tentoonstelling, de film en het boek. De helft van de kosten wordt gedekt door de inkomsten (crowdfunding, sponsoring, vrijwillige bijdrage van de toeschouwers) en in natura (decor, menskracht, kostuums, wagens, etc. die ter beschikking worden gesteld). Voor de andere helft doen we een beroep op fondsen. Het Prins Bernhard Cultuurfonds, het K.F. Heinfonds en de gemeente Vianen hebben reeds bijdragen toegezegd. Momenteel staan nog aanvragen uit bij het VSB fonds en het Oranjefonds.

Locatie(s): 
Vianen:
De uiterwaarden aan de Lek
De historische binnenstad
De Grote kerk
En in de toekomst op andere plaatsen in Nederland
Dit zijn de de opmerkingen en adviezen uit Denk Mee, aangevuld met de stem-motivatie van de adviseurs van FCP.
afbeelding van Alexander Klapwijk

Het Fonds beoordeelt een project op de criteria artistieke of inhoudelijke waarde, samenwerking en impact.

Toevallig is het project van Stichting Licht op Vianen het tweede dat in korte tijd dat bij Jij Maakt Het Mee binnenkwam met een locatietheaterproject in Vianen. Dat brengt me meteen bij het belangrijkste kritiekpunt op jullie project: een lokaal locatietheaterproject op een historisch thema voor amateurs onder begeleiding van professionals, dat zien we vaak voorbij komen. En Jij Maakt Het Mee is er juist voor de vernieuwing en het experiment in de actieve cultuurparticipatie in de vrije tijd. Daarvan is in jullie plan helaas te weinig sprake. Ook bij nadere bestudering van het plan. Ik heb waardering voor jullie insteek waarin iedereen uit Vianen die dat wil, mee kan doen aan het project. Maar dat maakt deelnemen erg vrijblijvend en het zicht op de ontwikkeling van deze deelnemers – een van de belangrijke aandachtspunten bij Jij Maakt Het Mee – daardoor nog te onduidelijk. Wat de impact op de ontwikkeling van de deelnemers is, wordt zo niet helder. Ik heb waardering voor de organisatie, de thematiek en jullie sociale insteek en denk dat het project inderdaad kan bijdragen aan een sterkere lokale cohesie. Maar op de doelstellingen van Jij Maakt Het Mee sluit het plan helaas niet voldoende aan.

afbeelding van Stichting Licht op Vianen Rob Zijlstra

Beste Alexander,

Na het telefonische conctact hebben we het een en ander aangepast en de aanvraag 'doorgezet' naar de volgende fase. Nog één vraag: is het absoluut nodig om het standaardbegrotingsformulier in te vullen? Dat heeft namelijk niet genoeg velden voor onze begroting. Uiteraard hebben we onze eigen begroting wel als bijlage aan de aanvraag gehangen.

afbeelding van Alexander Klapwijk

Beste Rob,

Deze begroting is prima.

afbeelding van Alexander Klapwijk

Beste Rob,

Je hebt nog twee weken in de Denk mee-fase. Kan je met mijn vragen uit de voeten? Ik raad je aan niet tot het laatste moment te wachten met het maken van aanpassingen, want dan kunnen we niet meer helpen om je aanvraag kansrijker te maken.

afbeelding van Franjola van Hellemond

Beste Rob, 

Ik ben Franjola en door FCP aangewezen als jullie coach voor de komende periode om mee te denken. Uiteraard sluit ik me aan bij de eerder door Alexander gestelde vragen. 

Je vraagt naar goede ideeen voor crowdfunding, ken je www.voordekunst.nl/theater al? Er zijn kosten aan verbonden, wat dat betreft is kickstarter.com goedkoper. Bij de eerstgenoemde zie je ook voorbeelden van geslaagde crowdfunding acties voor inspiratie. 

Groet, 

Franjola

afbeelding van Alexander Klapwijk

Beste Rob,

Welkom bij Jij Maakt Het Mee. De komende weken denk ik als adviseur van het fonds met je mee over je project en op welke onderdelen het eventueel aangescherpt kan worden om tot een kansrijke aanvraag te komen.

Je hebt een mooi (misschien iets te) omvangrijk plan geschreven voor een locatietheaterproductie rondom de locale geschiedenis. Het uitgangspunt is daarbij de deelnemers en hun ontwikkeling. Ik heb twee vragen: kan je iets zeggen over de uniciteit van dit project? In hoeverre onderscheidt dit project zich van de vele locatietheaterproducties die er in Nederland zijn? De schaal is weliswaar erg groot, maar gaat je project ook een grotere uitstraling krijgen dan het lokale? Jij Maakt het Mee is immers een landelijke regeling.