menu denk mee beslis mee maak mee

De Vrijstaat Theaterfamilie

Een intergenerationele werkplaats

De Vrijstaat
16 november 2018 tot 13 juni 2019
circus, dans, muziektheater, theater
jongeren, kinderen, volwassenen, wijkbewoners
onze website
€15.000

Dit project wil subsidie. Geef je stem! Denk mee Beslis mee Maak mee
FCP22
max 50 / 2 van 2 gestemd
publiek15
max 50 / 30 gestemd
totaal37
nog nodig38
Nog 8 dagen om te stemmen

Ga direct naar de reacties

De Vrijstaat Theaterfamilie

Een intergenerationele werkplaats

afbeelding van Lieke Hoitink

Ingediend door:

Lieke Hoitink

Ik zoek meedenkers over deze vraag: 
Hoe kunnen wij onze voorstellingen met een gemengde cast van amateurs & professionals voor een breed publiek goed "in de markt" zetten? Graag advies van collega's die ervaring hebben met gelijksoortige voorstellingen.

Wat ga je doen?: 

Kinderkunstwerkplaats De Vrijstaat start in het najaar 2018 met De Theaterfamilie, een werkplaats waarin meerdere generaties samenwerken aan een voorstelling en samen op de vloer staan. Doel van deze werkwijze is een synergie tussen verschillende leeftijdsgroepen tot stand te brengen waarin kennis, ambacht en passie gedeeld kunnen worden. De Theaterfamilie koppelt jarenlange ervaring en expertise aan jonge talenten en brengt daarmee voorstellingen uit waarbij artistieke kwaliteit, talentontwikkeling en spelplezier centraal staan.

De Theaterfamilie bestaat uit een kern van professionele beginnende én ervaren makers, met daaromheen makers in opleiding uit het kunstvakonderwijs, deelnemers van de nieuw op te zetten Vrijstaat Theaterccademie en leerlingen uit het basis- het voortgezet onderwijs. Samen zullen zij toewerken naar een theaterproductie die aan het einde van het seizoen uitkomt.

Dit is de jubileumvoorstelling Parade Paard, de 10e voorstelling rond dieren die De Vrijstaat uitbrengt i.s.m. Podium Hoge Woerd en die in de tweede week van juni 2019 in première zal gaan. Op vrijdag 16 november 2018 vindt de feestelijke aftrap van De Theaterfamilie plaats op de boerderij van De Vrijstaat.

Wat zijn onze beweegredenen?

Sinds 2009 produceert De Vrijstaat jaarlijks een fabuleuze theatervoorstelling. Actuele thematieken en onderwerpen vormen de inspiratiebron voor nieuw geschreven theaterteksten waarin dieren de hoofdrol spelen. Via het perspectief van de dieren kijkt het publiek naar zichzelf en de samenleving waarin wij leven.

De artistieke kern van deze voorstellingen wordt gevormd door theatermaker Daphne de Bruin die artistiek directeur van De Vrijstaat is. De voorstellingen worden in nauwe samenwerking met schrijver/regisseur Paul Feld ontwikkeld. Per voorstelling wordt het artistieke team aangevuld met acteurs, muzikanten en vormgevers uit het uitgebreide (theater)netwerk van beide makers.

In de loop van de jaren hebben de fabuleuze theatervoorstellingen zich ontwikkeld tot een bijzonder genre waarbij een unieke werkwijze is ontstaan. Volgens de meester-gezel-leerling methode wordt de cast samengesteld uit professionals aangevuld met leerlingen uit het PO en VO, die via talentontwikkelingstrajecten deel gaan uitmaken van de voorstelling. Bij het project worden ook studenten (uit het kunstvakonderwijs) ingezet waardoor er een intergenerationele cast ontstaat.

Het samenwerken met ervaren theatermakers, het gezamenlijk werken en repeteren aan de voorstelling en een gezelschap vormen dat een reeks voorstellingen speelt, geeft de jonge acteurs en muzikanten een unieke kans om het theater vak in de praktijk te leren en te ervaren. Je leert het ambacht direct van de meester en kunt het geleerde direct in praktijk brengen. Door gezamenlijk op de vloer te staan ontstaat er een ‘familiaire’ relatie. Het creëren van een hechte community waar respect en gezamenlijke verantwoordelijkheid de pijlers zijn, zorgt voor een veilige omgeving waarin je je kunt ontwikkelen en laten zien. Deze werkwijze vormt de grondslag voor de Vrijstaat Theaterfamilie.

In de afgelopen jaren is deze werkwijze ontwikkeld voor de binnenschoolse kunsteducatie. Om de unieke methode voor een breder publiek bereikbaar te maken starten wij in november 2018 met De Vrijstaat Theaterfamilie. We zetten de ervaring opgedaan in de binnenschoolse situatie in voor cultuurbeoefening  in de vrije tijd en ontwikkelen een keten waarin je op diverse niveaus kunt instappen en je continu kunt blijven door ontwikkelen. Met altijd een professionele theatervoorstelling als resultaat!

De Vrijstaat werkt in het gloednieuwe stadsdeel Leidsche Rijn; 20 jaar geleden ging de eerste paal in de grond, in onze directe omgeving worden nu nog dagelijks nieuwe woonhuizen opgeleverd. We krijgen er elke dag nieuwe buren bij. Na het bouwen van huizen begint het bouwen aan de samenleving. De Vrijstaat wil hier een rol in spelen door het bouwen van mini-communities. Zulke communities ontstaan op de Vrijstaat Kunstacademie en tijdens de Vrijstaat Kunstvakantieweken; de deelnemers, kunstenaars en overige medewerkers vormen de kern; familie, vrienden en belangstellenden vormen de schil daarom heen. Met de Theaterfamilie voegen wij hier een nieuwe community aan toe. Hiermee bieden we (jonge) bewoners een mogelijkheid om elkaar te ontmoeten, om ergens bij te horen, om zich thuis te voelen, om hun talenten te ontwikkelen in een veilige en inspirerende omgeving.


Waarom meerdere generaties?

Op De Vrijstaat is kunst een werkwoord. Kunst zet je in beweging en geeft je het gereedschap in handen om vorm te geven aan je eigen leven. Onderdeel uitmaken van een creatief proces stelt je in staat om jezelf en de wereld steeds opnieuw uit te vinden en te definiëren.  Op De Vrijstaat kun je via diverse programma's en op verschillende niveaus te talenten verkennen en ontwikkelen.

Samenwerken met meerdere generaties is niet iets wat veel gebeurt. Onze samenleving heeft de neiging om horizontaal te groeperen. Op het gebied van onderwijs, wonen, vrijetijdsbesteding, worden we ingedeeld naar leeftijd. Speeltuintjes voor 6-jarigen, hangplekken voor pubers, het juniorenteam op de sportclub, de studentenvereniging, de vakantie voor 50+ of het verzorgingstehuis voor de hoogbejaarden.

Wij geloven in een aanpak die dwars door deze grenzen heen gaat. Door het creëren van een familie waarbij we mensen bij elkaar brengen die eenzelfde interesse delen. Waar - in ons geval - het vuur van de kunst smeult of de liefde voor theater wordt gedeeld. Pubers worden rolmodellen voor de kinderen, jongeren spiegelen zich aan de kunstvakstudenten, de jonge makers vinden hun mentor in de ervaren acteur, de seniors kunnen hun ervaring en expertise delen. En gezamenlijk halen ze inspiratie uit elkaar door de veelheid van invalshoeken en de verschillende referentiekaders. Wij geloven dat een omgeving waar de interesse de gemene deler is en niet de leeftijd, een vruchtbare voedingsbodem biedt voor talentontwikkeling en inspiratie.

Met De Vrijstaat Theaterfamilie: een intergenerationele werkplaats bieden wij een maakplek waar kennisdeling en -overdracht plaats kan vinden tussen verschillende generaties. Waar het toewerken naar een professioneel eindproduct een proces in gang zet waarin ieders talent maximaal kan worden ingezet en we kunnen leren van elkaar.

Naast de jaarlijkse fabuleuze voorstelling kunnen binnen het concept van de Vrijstaat theaterfamilie ook allerlei andere projecten worden ontwikkeld. Uitgangspunten hierbij zijn altijd het verbinden van diverse generaties die gaan samenwerken aan een bijzondere theatervoorstelling.

De Vrijstaat Theaterfamilie: een innovatieve wijze van samenwerken

In de Vrijstaat Theaterfamilie zoeken we naar een manier om intergenerationeel samenwerken te stimuleren en vorm te geven. Wij geloven dat talentontwikkeling in een omgeving waar je het ambacht direct van de professional leert, waar je samenwerkt aan een gezamenlijk eindproduct en de geleerde kennis direct in praktijk kunt brengen, meerwaarde genereert.

Zowel op jeugdtheaterscholen, bij theatercursussen en binnen het kunstvakonderwijs werk je alleen met leeftijdsgenoten. Het ervaringsniveau ligt gelijk. De vakdocenten en professionele makers staan voor de groep, het onderwijs wordt gegéven. In de afgelopen jaren hebben we gemerkt dat juist het werken met mensen van verschillende leeftijden en verschillende ervaringsniveaus een bijzondere dynamiek teweeg brengt. Het creatieve proces krijgt veel diverse impulsen, er wordt van elkáar geleerd, er ontstaat een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Een werkplaats waar op deze manier theater wordt gemaakt bestaat nog niet.

Tot nu toe hebben wij deze werkwijze ingezet voor talentontwikkeling via binnenschoolse kunsteducatie, gekoppeld aan de fabuleuze voorstellingen van de Vrijstaat. Deze projecten worden uitgevoerd binnen de regeling Creatief Vermogen Utrecht. Omdat wij zien dat hierbij bijzondere resultaten worden gehaald en de kinderen die meespelen zich  graag voor langere tijd willen verbinden aan deze groeiende ‘theaterfamilie’, willen wij deze werkwijze verankeren in een Theateracademie die zorgt voor nieuwe aanwas binnen de familie. De Theateracademie is gericht op kinderen en jongeren die in hun vrije tijd hun theaterskills willen ontwikkelen. Door de TheaterAcademie te koppelen aan de jaarlijkse Vrijstaat voorstelling kunnen we een professioneel eindresultaat garanderen. Om de ervaren makers en de jonge professionals te verbinden aan de Theateracademie om de werkwijze te waarborgen is extra financiering nodig.

Daphne de Bruin en Paul Feld zijn theatermakers met jarenlange ervaring. Zowel als schrijver, regisseur en acteur, zijn zij werkzaam in de theatersector en zijn regelmatig als (gast)docenten verbonden aan het kunstvakonderwijs. De kennis en expertise die zij hebben opgedaan willen zij graag delen met jongere generaties. Participatief werken en het ontwikkelen van nieuwe concepten waarin co-creatie centraal staat, zijn belangrijke speerpunten in de diverse projecten en programma’s die zij ontwikkelen. Het creëren van een community is een belangrijke voorwaarde om draagkracht en mede-eigenaarschap bij een project tot stand te brengen. De Theaterfamilie is zo’n community. De familiaire structuur zorgt voor een keten waarin je kunt doorgroeien, waar iedere generatie zijn eigenheid en ervaring in kan brengen, waar je wordt uitgedaagd om jezelf steeds weer opnieuw uit te vinden en je rol steeds opnieuw weer moet herdefiniëren. De theaterfamilie is een dynamische omgeving waar de scheiding tussen amateur en professional, tussen jong en oud, tussen werk en vrije tijd, tussen leren en doceren ondergeschikt is aan 1 gezamenlijke missie: samen de beste theatervoorstelling maken die er bestaat!

 

Making-of BLAFFEN!

Hoe ga je te werk?: 

Onze aanpak

Omdat de cast uit verschillende deelnemersgroepen bestaat, starten we het werkproces langs een aantal lijnen die na verloop van tijd bij elkaar komen. In alle trajecten zijn naast een spel- of muziekcoach de regisseur en een of meer van de professionele acteurs betrokken. Tegen het eind van de voorbereiding komen de groepen steeds vaker bij elkaar en worden de verschillende onderdelen een geheel

I. Het traject met de basisscholen: na audities doen ca 12 leerlingen mee in een talentontwikkelingtraject: in ca 10 bijeenkomsten werken en repeteren ze aan hun rol in de voorstelling. In 2019 werken we samen met de scholen Hof ter Weide en OBS De Klimroos. Leerlingen van de groepen 6,7 en 8 bezoeken de voorstelling en krijgen voorbereidende les(sen) in de klas.

II. Het traject met VO-scholen: leerlingen van verschillende scholen kunnen zich opgeven als muzikant, acteur of medewerker achter de schermen. Leerlingen met drama of kunst in hun pakket kunnen de voorstelling bezoeken en een masterclass volgen. In 2019 werken we samen met Amadeus Lyceum, UniC, X11, Leidsche Rijn College en mogelijk Academie 10.

III. De Vrijstaat Theateracademie (zie onder)

IV. Traject met andere leeftijdsgroepen, bijvoorbeeld ouderen; dit is een volgende stap in het ontwikkelen van de Theaterfamilie, die in de komende jaren willen zetten, maar dit seizoen nog geen onderdeel vormt van het project.

Vrijstaat Theateracademie

Een belangrijk onderdeel van deze intergenerationele theaterwerkplaats wordt gevormd door de nieuw op te richten Vrijstaat Theateracademie, geënt op de Vrijstaat Kunstacademie waarmee De Vrijstaat een aantal jaren geleden is gestart.
De Vrijstaat KunstAcademie is bedoeld voor kinderen en jongeren (9-15) die zich willen verdiepen in beeldende kunsten. De deelnemers schrijven zich in voor een heel jaar (sep-juni) en werken gedurende dit jaar met 3 verschillende kunstenaars in blokken van 10 lessen aan beeldende kunst, digitale media en kunst in de openbare ruimte. In elk blok wordt toegewerkt naar een (openbaar toegankelijke) eindpresentatie of gezamenlijk eindproduct. Omdat er elk jaar met andere kunstenaars gewerkt wordt, is het interessant de KunstAcademie meerdere jaren te volgen, zodat je een divers portfolio kunt opbouwen en je eigen signatuur als kunstenaar in de dop kunt ontwikkelen.

De Kunstacademie is in 2014 gestart met steun van het Fonds voor Cultuurparticipatie en daarna op eigen benen verder gegaan. In september is de KunstAcademie zijn vijfde seizoen ingegaan. Voor meer informatie over de Vrijstaat Kunstacademie bekijk deze video: https://www.youtube.com/watch?v=dDB_x_rY9MQ&t=5s

De Kunstacademie is inmiddels een van de paradepaardjes van De Vrijstaat geworden. Omdat deze manier van werken zo goed bevalt, de academie iets toevoegt aan het bestaande aanbod en duidelijk in een behoefte voorziet, willen wij voor de discipline podiumkunsten iets vergelijkbaars opzetten: de Vrijstaat Theateracademie.

Kinderen van 9-12 jaar die graag theater maken kunnen zich inschrijven voor een jaartraject van 3 x 8 theaterworkshops (november - juni) waarin wordt toegewerkt naar een theaterproductie: Het Parade Paard. De pilot 2018/2019 van de Theateracademie start op vrijdag 16 november, voorafgegaan door een kennismaking/proefles op vrijdag 9 november 2018. Deze lessen en repetities worden verzorgd door de professionals van de cast.

In de voorjaars- of de meivakantie organiseren we voor 12-16 jarigen een full-time theaterweek met trainingen, workshops en masterclasses, die toewerkt naar een aantal scenes die onderdeel zullen zijn van de voorstelling. De inhoud van deze cursus zal afhankelijk zijn van wat we in de voorstelling nodig hebben. Het kan een meerdaagse clownsworkshop zijn, een danstraining, of misschien zoeken we naar jongeren die onder professionele begeleiding een soundscape maken voor de voorstelling.

In mei komt de hele theaterfamilie samen om de voorstelling tot een geheel te maken.


Werving deelnemers

Voor deze pilot zullen wij in eerste instantie werven onder de leerlingen die de afgelopen jaren hebben meegespeeld in de schooltrajecten met basis- en voortgezet onderwijs en deelnemers aan onze kunstvakantieweken van de afgelopen jaren. Uiteraard is er ook een open inschrijving die we via onze nieuwsbrieven en social media onder aandacht brengen.  We streven naar een groep van 10-12 deelnemers (9-12) voor het jaartraject en voor 8-10 deelnemers (12-16) in de theaterweek in het voorjaar.


Werving publiek

Doordat wij tot op heden voornamelijk met schoolkinderen werkten, waren we wat betreft het aantal speelbeurten beperkt. We willen onze voorstellingen graag vaker kunnen spelen, waardoor we meer publiek kunnen bereiken. Met een cast van kinderen/jongeren uit de TheaterAcademie hebben we daarvoor meer mogelijkheden, omdat zij flexibeler zijn en meer tijd kunnen steken in het werken aan een theaterproductie en -  als zij dat willen - meerdere jaren betrokken kunnen blijven en mee kunnen groeien met de familie.

Via de deelnemers van de TheaterAcademie creëren we bovendien weer meer betrokkenheid en draagvlak voor onze theaterproducties, wat zich zal vertalen in bezoekcijfers.


Planning

September - oktober 2018
Ontwikkeling voorstellingsconcept
Fondsenwerving jubileumvoorstelling

November 2018
Feestelijke lancering Theaterfamilie
Theateracademie start blok 1* groep 9-12
Tekst eerste versie

December 2018
Theateracademie blok 1
Tekst tweede versie

Januari 2019
Theateracademie blok 1
Definitieve tekst af

Februari 2019
Theateracademie blok 2
Audities scholentraject VO en PO

Maart 2019
Theateracademie blok 2
Start repetities professionele cast
Start talentontwikkelingstrajecten op school VO en PO

April 2019
Theateracademie blok 2 / 3
Repetities professionele cast
Talentontwikkelingstrajecten op school VO en PO

Meivakantie 2019
Theaterweek voor 12-16

Mei 2019
Theateracademie blok  3
Repetities professionele cast
Talentontwikkelingstrajecten op school VO en PO
Gezamenlijke repetities gehele cast
Voorbereidende lessen theaterbezoek op school (PO) / mastercalsses (VO)

Juni 2019
1-2 Gezamenlijke repetities gehele cast
3-6 Montage in Podium Hoge Woerd
7: Première Parade Paard
8-12 voorstellingen openbaar en schoolvoorstelling

Met wie werk je samen?: 

De innovatieve gedachte van De Vrijstaat Theaterfamilie is de samenwerking tussen verschillende generaties. De synergie en dynamiek die deze samenwerking op de vloer genereert is een nieuwe manier van kennisdeling en talentontwikkeling. Een aanpak die aansluit bij de werkwijze meester-gezel-leerling die de grondslag vormt van De Vrijstaat projecten. 

Om deze generaties bij elkaar te krijgen, een intergenerationele cast te kunnen samenstellen, is samenwerking met instellingen en organisaties waarin de diverse leeftijden vertegenwoordigd zijn noodzakelijk. Dit gebeurt op verschillende niveaus, op verschillende plaatsen en in verschillende periodes. Wat uniek aan onze werkwijze is dat al deze trajecten samenkomen in een eindproduct waar de gelaagdheid pas echt zichtbaar wordt.  

Bij de fabuleuze voorstellingen wordt samengewerkt met diverse scholen en opleidingen om de gelaagdheid te kunnen garanderen. Kinderen van een drietal partnerscholen uit het basisonderwijs verbinden zich aan onze theatervoorstellingen. 

Met een viertal VO scholen wordt de instroom van jongeren gerealiseerd. Leerlingen van deze scholen kunnen via binnenschoolse of buitenschoolse trajecten onderdeel uitmaken van de Vrijstaat Theaterfamilie. Zo werd de band bij Blaffen! afgelopen jaar samengesteld uit leerlingen die muziek in hun profiel hebben bij het Amadeuslyceum en zangeressen van UninC. Jonge acteurs van het Leidsche Rijn College en assistent vormgevers via X11-grafische media konden zich aanmelden voor participatie in deze theaterproductie. Deze scholen bezoeken vervolgens de voorstelling en kunnen met de leerlingen een voorbereidende les in de klas of masterclass aansluitend aan de voorstelling boeken. Op deze wijze verbinden wij binnenschoolse en buitenschoolse kunsteducatie organisch aan elkaar. 

Samenwerking met het Kunstvakonderwijs is essentieel om studenten aan onze Theaterfamilie te verbinden. Bij Blaffen! werd samengewerkt met twee studenten. Een vierdejaars student theaterdocent van ArteZ was als coach en speldocent van de kinderen onderdeel van het artistieke team en een vierdejaars student HKU-Audio visuele media maakte het licht en geluidsontwerp bij de voorstelling en maakte de trailer en aftermovie van Blaffen! 

Twee jonge acteurs die beide zijn ‘opgegroeid’ binnen de Vrijstaat Theaterfamilie maakten onderdeel uit van de professionele cast en verzorgden daarnaast ook speltrainingen voor de jongeren.  

Podium Hoge Woerd is sinds 2016 een samenwerkingspartner bij onze theatervoorstellingen. Zij bieden ons een podium in de wijk en verbinden zich daarmee nadrukkelijk aan de Vrijstaat Theaterfamilie. Zij vinden het van groot belang dat kinderen en jongeren uit de wijk zich thuis kunnen voelen in hun theater. De Vrijstaat Theaterfamilie neemt 10 dagen per jaar zijn intrek in dit theater en krijgt alle ruimte om het podium in bezit te nemen. Voor de kinderen en jongeren is dit van belang, zij ervaren hoe het is om een reeks van voorstellingen te spelen in een echt theater en spelen zowel voor regulier publiek als een reeks besloten schoolvoorstellingen. 

Per voorstelling van de Vrijstaat Theaterfamilie wordt nadrukkelijk samenwerking gezocht met andere (culturele) organisaties uit de directe omgeving. Draagvlak creëren en gebruik maken het aanwezige creatieve kapitaal zijn voor ons belangrijke waarden.  

Bij onze fabuleuze voorstellingen wordt structureel samengewerkt met KLUB19 het jongerenplatform in Leidsche Rijn. KLUB19 maakt projecten mogelijk waar jongeren hun talenten en ideeën kunnen realiseren, door hen te faciliteren, te ondersteunen of ruimte te bieden binnen bestaande trajecten. De bandcoaching die wij aanbieden aan de jongeren die de muziek componeren en uitvoeren bij de voorstelling, wordt hieruit gefinancierd. De bandcoach maakt ook onderdeel uit van de cast en staat als professional op de vloer. Jongeren van de KLUB19 stromen vaak door naar De Vrijstaat Theaterfamilie en vise versa. 

Afhankelijk van de vorm en inhoud van de voorstelling wordt de samenwerking met de verschillende partijen aangegaan. Zo werd bij voorgaande voorstellingen samengewerkt met de Vocal Arts Academie voor compositie, zangtraining en coaching, het UCK voor een dansdocent die de choreografieën maakte, Het Fort van de Verbeelding en de Zuilense Fanfare voor live muziek, Redondo Musica voor percussielessen en uitvoering en theatervormgevers van De Kersenboomgaard Ateliers voor decor en kostuums.  

Voor de nieuwe voorstelling Parade Paard zullen we  de samenwerking met de diverse scholen en opleidingen continueren. Ook Podium Hoge Woerd heeft zich weer als partner aan het project verbonden. De invulling van de artistieke partner laten we nu nog even open omdat het scenario nog volop in ontwikkeling is. Onze gedachten gaan op dit moment uit naar een mogelijke samenwerking met De Dansers voor de jongeren TheaterAcademieweek. Wij hebben net met hen een 12+ projectweek afgerond in het kader van onze Zomerkunstweek en zij zijn zeer goed in staat om met deze doelgroep een fysiek idioom te ontwikkelen. Voor een circusvoorstelling zouden zij een partner kunnen zijn met een toegevoegde waarde voor onze Theater Familie. 

Voor de verdere toekomst staat een samenwerking met senioren hoog op de verlanglijst. 

Wat is verder van belang om te weten?: 

Verdere ontwikkeling van de werkwijze

Seizoen 2018/2019 is voor ons een pilotjaar, met name wat betreft de Theateracademie. We weten nog niet precies hoe een en ander zal verlopen, maar we stellen ons het als volgt voor.  

De invulling en de opbouw van de lessenreeksen voor de Theateracademie (pilot) is in handen van het artistieke team dat bestaat uit artistiek leider en actrice Daphne de Bruin, schrijver en regisseur Paul Feld en dramadocent Storm Vogel. Storm is net afgestudeerd aan de opleiding dramadocent Artez en was afgelopen jaar als spelcoach voor de kinderen aan de voorstelling Blaffen! verbonden. Eerder werkte zij al samen met Daphne de Bruin en Paul Feld bij het jongerenproductiehuis Theater Young Ones in Zwolle.

De werkwijze die wij zullen ontwikkelen is gebaseerd op de opgedane ervaringen die wij met onze fabuleuze voorstellingen hebben opgebouwd. De groep meespelende kinderen en jongeren is in de loop van de jaren steeds groter geworden. De kinderen die meespeelden stroomden in via binnenschoolse talentontwikkelingstrajecten die wij in het kader van de regeling Creatief Vermogen Utrecht met onze drie partnerscholen konden doen. Waardevolle ervaringen die zeer inspirerend waren maar waarbij we ook tegen een aantal zaken aanliepen. Met de casts van de schoolkinderen was de repetitietijd beperkt. Binnen 8 repetities moesten de kinderen alle scenes leren. Er was daarbij weinig ruimte voor inbreng van de kinderen zelf. Ook was er eigenlijk te weinig tijd om spellessen en trainingen te geven.

Met de start van de Vrijstaat Theateracademie willen wij de wijze van werken inbedden in een jaarprogramma, waarbij je structureler kunt werken aan de ontwikkeling van de kinderen als acteur en meer ruimte kunt creëren voor eigen inbreng. We hopen dat de kinderen hiermee meer mede-eigenaarschap zullen gaan ervaren over de voorstelling waar ze deel van uitmaken. We kunnen op deze wijze de kwaliteit beter waarborgen. Ook maken we de werkwijze en de mogelijkheid om onderdeel te worden van De Vrijstaat Theaterfamilie toegankelijk voor alle kinderen die mee willen doen en niet exclusief voor de leerlingen van onze partnerscholen. Bovendien creëren wij de mogelijkheid voor kinderen die zich thuis voelen bij de theaterfamilie om zich structureel aan ons te verbinden en gedurende meerder jaren de Theateracademie te volgen. Daarnaast bestaat de mogelijkheid om door te stromen naar de Jongeren Theateracademie week.


Opzet Blok 1

Op dit moment ligt het concept en de synopsis voor de voorstelling Parade Paard klaar. Op basis van deze synopsis wordt gekeken welke rollen en scenes de kinderen in de voorstelling gaan vervullen. Parade Paard is een muziektheatervoorstelling die gebruik maakt van het circus genre. Deze keuze zal richtinggevend zijn voor de invulling van de spellessen.

Fysieke training zal een belangrijke rol spelen in de werkwijze. Het lichaam leren kennen en ontwikkelen als het instrument van de acteur staat centraal in het eerste blok. Maar fysieke training is ook belangrijk voor het ontwikkelen van ensemblespel en het leren functioneren als groep waar vertrouwen in- en verantwoordelijkheid voor elkaar essentieel zijn als je samen op de vloer staat. Leren hoe je gefocust blijft, je concentratie kunt verbeteren, je ademhaling kunt reguleren en hoe je met elkaar energie kunt blijven geven. De lessen zullen hier steeds mee beginnen maar ook bij de gezamenlijke repetities is deze training de start om als groep gezamenlijk te functioneren.

Als vaste theatercoach van de groep kinderen zal Storm Vogel deze methodiek uitwerken en invulling geven zodat de kinderen de diverse onderdelen van de elementen leren kennen en beheersen.

In de basislessen zal ook gewerkt worden aan improvisatie, maskerspel, clownstraining en commedia del arte elementen. Fysiek acteren, uitvergrotingen van emoties en het dragen van een ‘masker’ vormen de centrale elementen. Storm zal al vaste docent deze lessen geven aangevuld met gastlessen van Daphne en Paul zodat de groep al samenwerkt met de profs. Storm zal in de voorstelling ook zelf als personage op de vloer staan.
De lessen worden gezamenlijk door het artistieke team voorbereid  en er is wekelijks contact tussen Storm en Daphne over de voortgang.

Opzet Blok 2

In het najaar 2018 zal het script ook worden geschreven en zal er voor aanvang van het tweede blok een eerste versie liggen. In dit script worden globaal de scenes en acts die door de kinderen en jongeren gespeeld gaan worden geschetst. Deze scenes zijn te verdelen in acts die onderdeel zijn van de circusshow en groepsscenes die zich in het verhaal ‘achter de schermen’ afspelen.

Met het artistieke team wordt een keuze gemaakt welke scenes er door de kinderen van de Theateracademie zullen worden uitgewerkt en gemaakt. Gestreefd wordt dat er ongeveer 4 scenes door deze groep worden gemaakt. Daarnaast zullen ze meespelen in een aantal groepsscenes waar in het derde blok de nadruk op zal liggen.

In 8 weken wordt samen met de kinderen invulling gegeven aan deze acts. Gestart wordt met eerste les waarbij het artistieke team aanwezig is en met de kinderen zullen brainstormen over de voorstelling. Er zal een eerste lezing plaats vinden zodat de kinderen zich een goed beeld kunnen vormen van de voorstelling en de rollen die zij daarin zullen vervullen. In de brainstorm kunnen kinderen hun eigen ideeën ontwikkelen over de scenes die zij gaan maken. In de lessen zal ook gewerkt worden aan de personages, scene gevoel en theatraliteit. Het vertalen van inhoud naar vorm is in deze fase leidend.

Storm zal samen met de kinderen vorm geven aan de vier scenes. Halverwege het blok zullen de kinderen deze presenteren aan het artistieke team. In de tweede helft van het blok zullen de scenes verder worden uitgewerkt waarbij het artistieke team twee keer aanwezig zal zijn om dit samen met de kinderen af te maken.


Opzet Jongeren Theateracademieweek

Jongeren vanaf 12 jaar die mee willen spelen in de voorstelling kunnen zich opgeven voor een intensieve theaterweek waarin ze gedurende vijf dagen in de meivakantie werken aan een aantal scenes die onderdeel zijn van de voorstelling. Wij streven naar 8 jongeren die aan ongeveer 3 scenes werken.

De invulling van deze week wordt gedaan door het artistieke team waarmee een richting wordt bepaald voor deze scenes. Dat kan gericht zijn op dans, clownerie  of op muziek, afhankelijk van waar de voorstelling behoefte aan heeft. We hebben dan een goed overzicht waar de jongste groep van de Theateracademie aan heeft gewerkt en wat er nog nodig is aan scenes. Het genre van het circus biedt ons de mogelijkheid om hier pas in een later stadium een keuze in te maken.

De eerste dag begint met een kennismaking met het artistieke team, een lezing van het stuk en een brainstorm over de scenes die de jongeren zullen gaan maken. In de middag worden de eerste contouren van de scenes geschetst waarbij de ideeën van de jongeren leidend zullen zijn.

De overige dagen zal er in de ochtend vooral wordt getraind en worden er elementaire speltrainingen gegeven. In de middag zal er aan de scenes worden gewerkt. De leerlingen krijgen dus in een weekprogramma wat bij de jongere groep over 8 lessen van 3 uur wordt verdeeld. Wij hebben ervaring met ‘snelkookpan’ trajecten met jongeren en weten dat deze aanpak goed werkt een groot rendement heeft.
 


Opzet Blok 3

Blok drie staat in het teken van het repeteren en monteren van de voorstelling Parade Paard. De professionele acteurs zijn dan al aan het repeteren en het verloop van de voorstelling is duidelijk. Ook de jongeren hebben hun scenes gemaakt tijdens de Theateracademie week en de band, bestaande uit muziekstudenten en middelbare scholieren, heeft de muziek gecomponeerd en gerepeteerd.

In deze fase zullen de scenes van de kinderen in het geheel worden opgenomen en zullen zij samen met de andere acteurs werken aan de groepsscenes. Alles groepen komen samen en de voorstelling zal gemonteerd worden, de verschillende onderdelen worden samengesmeed tot een geheel. Het leren kennen van de spanningsboog, het ervaren van de emotionele dramaturgie en het ontdekken van de timing van de scenes zijn hierbij nieuwe elementen.
Dit is ook het moment dat er gerepeteerd gaat worden met de kostuums, de decors en de live muziek. Voor de kinderen is dit een bijzondere fase. Ze ervaren dat ze onderdeel zijn van een groot geheel en kunnen hetgeen wat ze in de lessen in de eerste twee blokken hebben geleerd, direct in praktijk gaan brengen.

Ook bij deze repetities wordt er gestart met een gezamenlijke training. Kinderen, jongeren, muzikanten en profs vormen één cast die gezamenlijk de vloer op gaat. Iedereen in de diverse trajecten heeft al met het artistieke team en de acteurs gewerkt, nu wordt het van belang dat we als een team gaan opereren en gezamenlijk kunnen gaan presteren.
De laatste stap is het moment dat we de voorstelling af monteren in het theater. Met een repetitie en een generale repetitie zijn we klaar voor de eerste try-out en de première.

Evaluatie

Na de voorstellingen in juni zullen we de pilot van de Vrijstaat Theateracademie evalueren. Op basis daarvan kunnen wij kijken waar wij aanpassingen en verbeteringen op kunnen doorvoeren zodat wij de  Vrijstaat Theateracademie structureel kunnen verankeren in ons programma. Met dit project hopen wij duurzaam te bouwen aan een groeiende Vrijstaat Theaterfamilie.

Nb. Bovengenoemd scenario is uiteraard een voornemen, een uitwerking van het traject zoals het ons nu voor ogen staat. Hierin zijn natuurlijk verschuivingen en veranderingen mogelijk. Theater maken is een dynamisch proces en als organisatie willen wij kunnen inspelen op situaties die zich aandienen.

---------------------------------------

Toelichting op onze openingsvraag

We worden regelmatig met het (voor)oordeel geconfronteerd dat een voorstelling waaraan kinderen/jongeren mee doen, bij voorbaat wordt gezien als een voorstelling van mindere kwaliteit, een schoolvoorstelling of een amateurproductie die alleen interessant is voor vrienden en familieleden van de deelnemers. Wij zijn het daar zelf vanzelfsprekend niet mee eens en ons trouwe publiek is zeker ook een andere mening toegedaan. Zowel naar fondsen en subsidienten als naar bezoekers lijkt onze werkwijze tussen wal en schip te vallen. Te professioneel voor de amateurkunst, te veel niet-professionele spelers om het in het reguliere circuit te verkopen. Terwijl wij juiste geloven in het opheffen van de schotten tussen de diverse domeinen. Op welke manier kunnen wij de voorstellingen van de Vrijstaat Theaterfamilie in de markt zetten op een manier die een breed publiek aanspreekt? Wij willen graag advies en ervaringen van anderen hierover horen. 

Bereik: 
aantal   activiteit               aantal deelnemers   aantal bezoekers 
9 voorstellingen 30 900
24 workshops TheaterAcademie 9-12  10 a 12  
10 workshops TheaterAcademie 12+ 8  
10 lessen talenttraject PO 12  
10 bijeenkomsten talenttraject VO 5  
5 gez.repetitie, montage, generale 20-30  

 

Wat maakt het project bijzonder?: 

Voor de organisatie: onze ambitie is om een werkwijze die we de afgelopen jaren stapsgewijs hebben opgebouwd naar een hoger plan te brengen, zowel wat betreft deelnemersbereik als wat betreft het doorontwikkelen van de methodiek. Deze werkwijze is vervlochten in alle Vrijstaatprojecten, of het nu beeldende kunst, nieuwe media of theater betreft. De ervaringen die we opdoen met de Theaterfamilie, zullen ook weer bijdragen aan de andere programmalijnen van de Vrijstaat.

Voor de doelgroep: De Vrijstaat bouwt mee aan de samenleving door in een stadsdeel dat nog in opbouw is, door communities te creëren.

Voor de kunstbeleving in de vrije tijd: Het van belang dat er voor kinderen en jongeren dicht bij huis voldoende mogelijkheden zijn om hun talenten te ontwikkelen. Daar draagt de Vrijstaat in belangrijke mate aan bij. Met de intergenerationele manier van samenwerken voegen wij iets toe aan de kunstbeleving in de vrije tijd, namelijk het samenwerken met (leeftijds-)groepen, waar je in je dagelijkse ‘bubbel’ niet zo veel mee te maken hebt. Daarmee krijgen de deelnemers belangrijke creatieve en sociale tools in handen, waarmee ze zich beter kunnen bewegen in de samenleving.

Begroting: 

Wij doen deze aanvraag om de Theaterfamilie – het samenwerken van meerdere generaties in een theaterproject – als werkwijze verder te ontwikkelen, onder meer door een talentontwikkelingstraject te lanceren voor cultuurbeoefening in de vrije tijd voor kinderen en jongeren: de Theateracademie.Het gaat hierbij zowel om verdere inhoudelijke ontwikkeling van onze werkwijze als om een schaalsprong. Wij willen het Fonds voor Cultuurparticipatie vragen deze stap mede mogelijk te maken.  

De specifieke kosten die hiermee gemoeid zijn, betreffen:  
- Ontwikkelen van lestrajecten voor de Theateracademie 
- Ontwikkelen van een voorstellingsconcept waaraan verschillende groepen kinderen en jongeren deel kunnen nemen 
- Aantrekken van professionele begeleiders en trainers 
- Het inzetten van de regisseur en de professionele acteurs om met de kinderen en jongeren op de vloer aan het werk gaan 
- Het uitbreiden van onze voorstellingcast uit door meer kinderen en jongeren te betrekken heeft natuurlijk ook gevolgen voorstellingskosten als “decor en kostuum”.  

Voor schooltrajecten (talentontwikkelingstraject, masterclasses / lessen in de klas en voorstellingsbezoek) ontvangen we subsidie vanuit Creatief Vermogen Utrecht (Cultuureducatie met Kwaliteit) voor het PO en een partnerbijdrage uit het budget van het jongerenplatform KLUB19 voor de samenwerking met jongeren van het VO. Samenwerkingspartner Podium Hoge Woerd biedt ons niet alleen gratis montage- en speelruimte aan, maar ook technische en publicitaire ondersteuning.  
Verschillende Utrechtse cultuurfondsen dragen jaarlijks bij aan de totstandkoming van onze fabuleuze voorstelling; we verwachten dat met met deze bijzonder jubileumeditie, gecombineerd met de verdere ontwikkeling van onze intergenarationele werkwijze ook dit seizoen weer op hun belangstelling kunnen rekenen. 

Locatie(s): 
Utrecht, met name het nieuwe stadsdeel Leidsche Rijn
Dit zijn de de opmerkingen en adviezen uit Denk Mee, aangevuld met de stem-motivatie van de adviseurs van FCP.
afbeelding van Lidian Fleers

Het Fonds beoordeelt een project op de criteria artistieke of inhoudelijke waarde, samenwerking en impact.

In organisatorisch en artistiek opzicht zit de Vrijstaat en de productie rond de jubileumvoorstelling stevig in elkaar. Ik las dan ook met interesse jullie plannen voor een intergenerationele werkwijze. Dit zou mogelijk een innovatief aanbod voor Leidsche Rijn en voor de deelnemers kunnen betekenen. Verderop in de plannen lopen de lijnen van de Theaterfamilie, de Theateracademie en de jubileumvoorstelling echter dusdanig door elkaar dat het intergenerationele aspect zeer beperkt aan de orde lijkt te komen in het huidige project. De focus van de aanvraag en het experimentele of innovatieve aspect ervan zijn zijn daardoor niet geheel duidelijk en dat is wel nodig om in aanmerking te komen voor een subsidie van Jij maakt het mee. Jullie kennis en ervaring is een pre, maar tegelijkertijd is buiten de beweging om van binnenschools naar buitenschools te gaan nog weinig sprake van een duidelijk onderscheidende werkwijze ten opzichte van julllie eerdere werk. Daarnaast mis ik in het gehele plan de betrokkenheid van de potentiële deelnemers in de planvorming en het creatieve proces, waardoor ik niet goed zicht krijg op in hoeverre het project aansluit op hun wensen of behoeften. Ik begrijp dat jullie de nieuwe werkwijze gefaseerd willen opbouwen, maar het doel om een innovatief, intergenerationeel project op te zetten dat aansluit op de wensen en behoeften van de omgeving, wordt in de huidige aanvraag niet zichtbaar bereikt, waardoor het project in de huidige vorm niet goed past binnen de doelstelling de subsidieregeling.  

afbeelding van Alexander Klapwijk

Het Fonds beoordeelt een project op de criteria artistieke of inhoudelijke waarde, samenwerking en impact.

Met De Vrijstaat Theaterfamilie wil je een werkplaats creëren waarin meerdere generaties samenwerken aan een voorstelling en samen op de vloer staan. Hiermee bouw je voort op het succes van de jaarlijkse fabuleuze voorstelling van De Vrijstaat. Daarnaast wil je ook de TheaterAcademie oprichten, waarin kinderen en jongeren in hun vrije tijd hun theaterskills kunnen ontwikkelen. Dat zo’n concept kan werken hebben jullie al laten zien bij de Vrijstaat KunstAcademie. Jullie plan heeft potentie en aan de artistieke en organisatorische kwaliteiten van de betrokkenen twijfel ik niet, jullie hebben jezelf de afgelopen jaren bewezen.

Waar ik wel kritiek op heb, is dat jullie zeggen een intergenerationele aanpak voor te staan, maar wie dan die ouderen zijn, waar ze vandaan komen en waarom ze juist onderdeel van de Theaterfamilie zouden willen worden, dat wordt niet duidelijk in jullie plan. Samenwerkingspartners op dat vlak ontbreken ook. Het intergenerationele aspect lijkt eerder een toekomstwens dan een concreet plan voor nu. Mede daardoor wekt je plan de indruk dat het erg vanuit jullie eigen wensen gedacht is, in plaats van die van de deelnemers. Daardoor ben ik niet overtuigd van de impact op de deelnemers, het cultuurklimaat en de betrokken organisaties. Bij een volgende aanvraag adviseer ik je om meer aandacht aan dat aspect te geven.

afbeelding van Lieke Hoitink

Beste Alexander,

De begroting is ge-upload. Je vraag over samenwerking hebben we beantwoord onder "Met wie werk je samen?"

Hartelijke groet, Lieke Hoitink

 

afbeelding van Alexander Klapwijk

Beste Lieke,

Lukt het om een begroting te uploaden?

Over de samenwerking heb ik wel een belangrijke opmerking: met Jij Maakt Het Mee zijn we op zoek naar projecten waarbij een innovatieve samenwerking met een of meer organisaties een belangrijke factor is. Daarmee bedoelen we dan niet de samenwerking tussen personen. Die samenwerking mis ik nu, klopt dat?

afbeelding van Lieke Hoitink

Beste Diane, 

We hebben een aantal paragrafen aan onze aanvraag toegevoegd onder Hoe ga je te werk? waarin we antwoord geven op je vraag: 
- Theaterfamilie: ontwikkeling van de werkwijze
- Opzet Blok 1
- Opzet Blok 2
- Opzet Jongeren TheaterAcademieweek
- Opzet Blok 3
- Evaluatie

Hartelijke groet, mede namens Daphne de Bruin,

Lieke Hoitink

afbeelding van Lieke Hoitink

Beste Diane,

Bedankt voor je vraag, we gaan er aan werken. Het antwoord komt in de loop van deze week.

Groet van Lieke

afbeelding van Diane Frenay

Ha Lieke, ik ben je coach op dit platform en hlp door vragen stellen of tips geven je aanvraag te verhelderen en versterken.

Je schrijft dat je specifiek wilt aanvragen voor het ontwikkelen van de werkwijze van de theaterfamilie. Dan is een eerste belangrijke vraag; hoe gaan jullie die werkwijze ontwikkelen? En: hoe participeren mensen in het ontwikkelen van die werkwijze, met welke concrete activiteiten?

afbeelding van Lieke Hoitink

Beste Alexander,

Hartelijk dank voor je vragen.
 

Wij doen deze aanvraag om de TheaterFamilie – het samenwerken van meerdere generaties in een theaterproject – als werkwijze verder te ontwikkelen, onder meer door een talentontwikkelingstraject te lanceren voor cultuurbeoefening in de vrije tijd voor kinderen en jongeren: de TheaterAcademie.

Het gaat hierbij zowel om verdere inhoudelijke ontwikkeling van onze werkwijze als om een schaalsprong.

Wij willen het Fonds voor Cultuurparticipatie vragen deze stap mede mogelijk te maken. De specifieke kosten die hiermee gemoeid zijn, betreffen:
- Ontwikkelen van lestrajecten voor de TheaterAcademie
- Ontwikkelen van een voorstellingsconcept waaraan verschillende groepen kinderen en jongeren deel kunnen nemen
- Aantrekken van professionele begeleiders en trainers
- Het inzetten van de regisseur en de professionele acteurs om met de kinderen en jongeren op de vloer aan het werk gaan
- Het uitbreiden van onze voorstellingcast uit door meer kinderen en jongeren te betrekken heeft natuurlijk ook gevolgen voorstellingskosten als “decor en kostuum”.

Je vraag over innovatieve samenwering hebben we beantwoord in een nieuwe paragraaf in het plan: De Vrijstaat Theaterfamilie; een innovatieve wijze van samenwerken.
Ook is er een paragraaf "planning"toegevoegd.

Graag zou ik ook een cijfermatige begroting toevoegen, maar ik heb gemerkt dat ik die niet als pdf kan up-loaden als apart document. Kun jij mij adviseren hoe ik dit het best kan doen?

Hartelijke groet,

Lieke Hoitink

afbeelding van Alexander Klapwijk

Beste Lieke,

Ik zal je aangepaste plan bekijken. Bij het tabblad 'Bewerken' -> Denk mee (meer projectinformatie) kan je onder het kopje begroting een modelbegroting dowloaden. Die kan je daar vervolgens als pdf uploaden. Als dat niet lukt, kan je het nog eens met een andere browser proberen.

afbeelding van Alexander Klapwijk

Beste Lieke,

Welkom bij Jij Maakt Het Mee. De komende weken denk ik als adviseur van het fonds met je mee over je project en op welke onderdelen het eventueel aangescherpt kan worden om tot een kansrijke aanvraag te komen.

Jij Maakt Het Mee ondersteunt vernieuwende projecten die de actieve cultuurbeoefening in de vrije tijd op een uitdagende en duurzame manier stimuleren en waarbij een innovatieve samenwerking centraal staat.

Je insteek, beweegredenen en achterliggende gedachten voor De Theaterfamilie komen in je plan goed naar voren. Wat ik in je plan nog mis is de heldere planning, en de begroting. Want waar vraag je precies voor aan? Voor de voorstelling Parade Paard, voor de werkplaats De Theaterfamilie, of voor De Vrijstaat TheaterAcademie? 

Ik mis overigens in je plan ook de innovatieve samenwerking, daarover lees ik graag meer. 

Bij het tabblad 'Bewerken' -> Denk mee (meer projectinformatie) kan je extra informatie kwijt waarmee je je plan kan verduidelijken.