menu denk mee beslis mee maak mee

Theatervoorstelling Pleinvrees

Een theaterroute over het Buikslotermeerplein

Vereniging De Modestraat
12 maart 2018 tot 31 juli 2018
muziektheater, theater
jongeren, ouderen, volwassenen, wijkbewoners
onze website / check facebook
€12.400

Dit projectidee is in ontwikkeling. Geef je tips! Denk mee Beslis mee Maak mee

Ga direct naar de reacties

Theatervoorstelling Pleinvrees

Een theaterroute over het Buikslotermeerplein

afbeelding van Anne Stoop

Ingediend door:

Anne Stoop

Ik zoek meedenkers over deze vraag: 
Hoe kan ik de impact voor mijn deelnemers zo optimaal mogelijk maken?

Wat ga je doen?: 

Ik wil een theatervoorstelling maken met als startpunt het gebied rondom het Buikslotermeerplein in Amsterdam Noord, waar een bonte mix van bezoekers langs elkaar heen beweegt en één ding met elkaar deelt: het oude vertrouwde en verloederde Boven ’t Y winkelparadijs. Ik ga op zoek naar de verhalen van de ondernemers, marktlieden, buurtbewoners, ambtenaren en investeerders die op het plein rondlopen en allen hun eigen idee hebben waar het naar toe moet met het gebied. Deze verhalen zullen uiteindelijk ook vertolkt worden door een groep van bewoners, martklieden, ondernemers, ambtenaren en investeerders zelf, aangevuld met acteurs en muzikanten. De voorstelling geeft de deelnemers een podium om hun verhaal in theatrale vorm te presenteren aan een breed publiek.

In de zomer van 2018 kan de toeschouwer een route over het Buikslotermeerplein volgen en daar de verschillende meningen, perspectieven en dromen ontdekken. Doel is om een zo divers mogelijk publiek te trekken, van doorgewinterde theaterbezoeker, lokale ambtenaar, buurtbewoner tot schoenmaker op de hoek. Zij zullen tijdens de route actief worden aangesproken en ook een rol in de voorstelling vervullen. Op welke manier precies is nog niet zeker, maar mogelijkheden zijn bijvoorbeeld een spelvorm waarbij het publiek aanwijzingen moet vinden, iets op moet lossen of zelf een personage uit de voorstelling speelt. Hoe interactief de voorstelling precies zal worden hangt af van de resultaten van het vooronderzoek en zal gedurende het repetitieproces samen met de deelnemers uitgewerkt worden.

Amsterdam Noord is aan het veranderen, de oversteek vanaf het IJ is gemaakt en de verhipping komt steeds dichterbij. Buren en gebruiken veranderen, nieuwe wijken worden uit de grond gestampt. Veel mensen trekken zich terug op hun eigen eilandje en bewaken dit uit angst dat het hen wordt afgenomen. De oude Noorderling die bang is om zijn thuis te verliezen, de nieuwe Noorderling die op zoek is naar een nieuw thuis en ondertussen hebben de gemeente, ondernemers en investeringsmaatschappijen uiteenlopende ideeën voor het gebied.

Het Buikslotermeerplein stond ooit bekend om zijn levendige winkelcentrum, drukbezochte markt, gezellige bowlingcentrum en kleurrijke horecagelegenheden. Nu straalt het plein vooral vergane glorie uit. De bowling is inmiddels gesloten en gekraakt, veel winkels zijn failliet gegaan of vertrokken, waardoor er veel leegstand is. Sommige mensen beschrijven het Buikslotermeerplein alsof ze ‘een stap terug zetten naar de jaren ’70’ of als ‘vervallen’. Al decennia lang worden er grootse nieuwe plannen gemaakt, maar telkens worden deze op het laatste moment niet uitgevoerd. Alle hoop is gevestigd op de jarenlang uitgestelde opening van de Noord/Zuidlijn aan de westkant van het plein, die nu (naar allle waarschijnlijkheid) écht open gaat op 22 juli 2018 en hopelijk een nieuwe stroom bezoekers op gang zal brengen. Deze opening zal ook een grote rol gaan spelen in de voorstelling.

Maar er is ook veel angst, zal dit het winkelende publiek niet juist weghouden, omdat die nu gemakkelijk naar het centrum gaan? Sommige ondernemers verwijten de gemeente nalatigheid, anderen wijzen naar de grote investeerders die alleen aan hun eigen belang denken, en er is veel angst voor de komst van de Ander die verandering met zich mee brengt. Als werktitel is daarom voor ‘Pleinvrees’ gekozen.

Ik werk sinds twee jaar in De Modestraat, een broedplaats die is gehuisvest in een voormalig wokrestaurant op het plein. Wat daar vooral opvalt is hoezeer de meningen uiteen lopen over wat er zou moeten gebeuren met het gebied, en dat door een wirwar aan informatie ook bijna niemand weet wat er eigenlijk écht gaat gebeuren in de toekomst:

Dit gaat toch allemaal plat, zodat er nieuwe dure woningen kunnen worden gebouwd?
Of werd het nou gerenoveerd tot een grote overdekte shopping mall? Wie gaat dat dan betalen?
Zal de Noord/Zuidlijn nu eindelijk écht open gaan volgend jaar? “Eerst zien dan geloven.”
Er komt toch een megabioscoop naast het metrostation, of gaat dat ook niet meer door?
En wat gebeurt er nu eigenlijk met de oude bowlingbaan? Is die gekraakt door een stelletje klaplopers of zitten daar nu asielzoekers in?

Tijdens het repetitieproces zal ik met de lokale ondernemers, buurtbewoners, ambtenaren, investeerders, acteurs en muzikanten op zoek gaan naar een theatervorm waarin waarheid en fictie met elkaar versmelten en iedereen in zijn kracht staat. Er zal worden gekeken naar welke specifieke talenten elke speler met zich mee brengt, dus het is mogelijk dat de voorstelling uiteindelijk een cross-over van rap, poëzie, muziek, beweging en tekst wordt, waarbij theater altijd de verbindende factor is. Geïnspireerd door het werk van Rimini Protokoll, Alexandra Broeder, theatergroep De Slapelozen en Zina’s Wijksafari, is voor een theaterroute gekozen.

Na afloop van de voorstelling zullen de verzamelde verhalen, fotoserie en videoverslag van de voorstelling in de vorm van een installatie een permanente plek krijgen in broedplaats De Modestraat. De installatie zal hopelijk het gesprek en de uitwisseling tussen de verschillende stemmen van het Buikslotermeerplein blijven stimuleren.

 

Hoe ga je te werk?: 

OPZET PROJECT
Ik doe op dit moment vooronderzoek naar wat alle (mislukte) plannen voor het gebied voor impact hebben op de mensen die daar werken en wonen, en wat het effect is van de grootstedelijke ontwikkelingen op buurtniveau. Ik probeer met zo veel mogelijk verschillende mensen te spreken die allemaal andere belangen hebben op het plein, en neem deze gesprekken op met een voicerecorder. Deze interviews zullen verwerkt worden tot een podcast, die enerzijds dient ter inspiratie voor de voorstelling en anderzijds het proces inzichtelijk maakt voor geïnteresseerden en betrokkenen. De podcast zal via online kanalen beschikbaar worden gesteld. Schrijfster Karien van Assendelft zal de interviews uitwerken en een aantal losse teksten samenstellen, die als startpunt voor de repetities gebruikt kunnen worden. Eind januari zullen we op festival Winters Binnen een tussentijdse presentatie van het werkproces geven, waarbij het publiek wordt uitgenodigd om één van de uitgewerkte teksten voor te lezen. Zo experimenteren we alvast met een actieve publieksrol.

Tijdens de interviews en de opnames van de podcast zal het eerste contact worden gelegd met ondernemers, buurtbewoners, ambtenaren, investeerders en andere betrokkenen. Vervolgens nodigen we een aantal van hen uit om mee te spelen in de voorstelling. Om ze zo ver te krijgen, nodigen we ze eerst uit voor de tussentijdse presentatie op Winters Binnen festival, om het werkproces te laten zien. Als ze nieuwsgierig zijn geworden, kunnen ze vrijblijvend meedoen aan de theaterworkshops in maart, om kennis te maken met de werkwijze van de regisseuse en het team. Via deze weg hopen we ook onervaren spelers te enthousiasmeren om mee te doen aan dit theaterproject. Er is ook de mogelijkheid om achter de schermen mee te helpen bij de productie of de scenografie. In april start de repetitieperiode waarin we gericht naar de theatervoorstelling toewerken. De voorstelling zal uiteindelijk tijdens Over het IJ festival of Fringe Festival in de vorm van een route over het plein aan publiek gepresenteerd worden. Doel is om een spelersgroep van 15-20 man bij elkaar te krijgen met uiteenlopende achtergronden en ideeën, om echt een afspiegeling van het plein te vormen. Zij worden gemixt met acteurs en muzikanten, die de onervaren speler vanaf de vloer kunnen ondersteunen en daarin ook veel ervaring hebben.

De voorstelling wordt (ten minste) acht keer gespeeld, verdeeld over twee weekenden, tijdens het Over het IJ festival in juli of tijdens het Fringe Festival in september 2018.

OVER DE MAKER
In mijn theatervoorstellingen probeer ik fictie en werkelijkheid te laten versmelten, en dan het liefst liefst op bijzondere locaties die een verborgen theatraliteit in zich hebben. Door de verbinding tussen een thema, locatie en community te maken, worden universele verhalen naar de de alledaagse realiteit vertaald en krijgen ze extra zeggingskracht. Het is voor mij van essentieel belang dat de mensen die woon- en werkzaam zijn rondom de locatie actief in het proces worden betrokken, omdat zij de ervaringsdeskundigen zijn en de plek het beste kennen. Door professionals en buurtbewoners samen te brengen en een stem te geven in het creatieve proces, leren we niet alleen van elkaar maar vinden er ook bijzondere ontmoetingen plaats en kunnen er onverwachte vriendschappen ontstaan. Het eindresultaat is hierdoor meestal ook toegankelijk voor de minder geoefende theaterbezoeker. Dit samenbrengen van ogenschijnlijke tegenstellingen, van kunst en straat, makers en maatschappij, is wat mij fascineert. Chris Keulemans omschreef Amsterdam Noord ooit als ‘mooi lelijk’, en dat is precies de reden dat ik zo van dit stadsdeel hou.

In 2014 maakte ik voor Over het IJ festival de korte muziektheatervoorstelling ‘Het lijkt hier wel fucking Venetië’ op het Perenpad in Tuindorp Oostzaan, met een celliste en drie jongeren uit Noord. Twee jaar later presenteerde ik in 2016 op het Amsterdam Fringe Festival ‘Over/bruggen’ bij de Roze Tanker en de Gele Pomp in het Noorderpark, over de gentrificatie in Amsterdam Noord.

Vanuit broedplaats De Modestraat ga ik me nu focussen op het Buikslotermeerplein, de omgeving waar de broedplaats zich bevindt. Hierbij zijn wederom de ervaringsdeskundigen, oftewel de buurtbewoners, ondernemers, marktlieden, pandeigenaren, investeerders, ambtenaren en bezoekers van het winkelcentrum een onmisbaar onderdeel van het creatieve proces.

WERKWIJZE

Sinds ik begin 2014 ben afgestudeerd van de Academie voor Theater en Dans in Amsterdam, heb ik ervaring opgedaan in het maken van voorstellingen met verschillende doelgroepen en ben ik langzaam maar zeker mijn eigen methode aan het ontwikkelen. Deze methode draait om gelijkwaardigheid; als kunstenaar ben ik hier niet om alleen maar iets te ‘brengen’, we zijn juist gelijk aan elkaar en kunnen in onze ontmoeting van elkaar leren. Dit geldt ook voor de rest van het artistieke team en de spelersgroep onderling. Daarbij heeft ieder zijn eigen talent, en draag ik de verantwoordelijkheid om een vrije omgeving te creëren waarin deze tot bloei kan komen. Dit heb ik eerder gedaan met buurtbewoners uit Amsterdam Noord, maar omdat ik nog nooit eerder tot doel had om zo’n diverse groep te creëren met ook ondernemers, marktlieden en investeerders, is dit ook een spannende nieuwe stap in de ontwikkeling van mijn werkwijze. Hoe krijg ik hen zo ver ook als speler deel te nemen? Wat voor invloed heeft dit op mijn artistieke visie? En hoe kan ik ook binnen zo’n uiteenlopende groep een gevoel van gelijkwaardigheid waarborgen? Hiervoor vraag ik coaching van Dennis van Galen (Hoofd Artistiek Bureau bij Adelheid Roosen/Female Economy & ZINA) en word ik hopelijk begeleid door Esther Lagendijk (algemeen directeur Over het IJ festival).

FASE 1: KENNISMAKING en INTERVIEWS
Samen met mijn onderzoeksassistent ga ik het plein op om het eerste contact te maken met de ervaringsdeskundigen van de locatie. We vertellen over het project en vragen naar hun verhaal. Wat vinden zij van het Buikslotermeerplein? Hoe beïnvloed deze plek hun leven? Wat zouden ze graag anders zien? Zijn ze optimistisch of pessimistisch over de toekomst en hoe welke rol spelen zij daar zelf in? Wanneer ze enthousiast blijken om hun verhaal met ons te delen, vragen we of we ze ‘officieel’ mogen interviewen en het gesprek mogen opnemen met een audiorecorder. We leggen daar bij uit dat hun verhaal misschien verwerkt wordt tot tekst van een personage en dat we ze zullen uitnodigen voor de tussenpresentatie hiervan. De winkeliers en bezoekers van het plein die we tot nu toe gesproken hebben, hadden zeer uiteenlopende meningen en vonden het leuk om te horen dat hun verhaal misschien ten tonele gebracht zou worden. Na afloop van het gesprek laten we voorzichtig weten dat we ook op zoek zijn naar spelers voor de voorstelling, en of ze eens rustig over deelname na zouden willen denken. Dit is nog een zeer vrijblijvende fase en zo planten we het eerste zaadje.

FASE 2: TUSSENPRESENTATIE: een interactieve lezing tijdens Winters Binnen
Schrijfster Karien van Assendelft zal een aantal van de opgenomen interviews uitschrijven en bewerken tot personages. Tijdens het Winters Binnen festival in februari zal een korte compilatie van de interviews en een eerste versie van de teksten middels een interactieve lezing gepresenteerd worden aan publiek. Een aantal publieksleden wordt gevraagd om de teksten hardop voor te lezen, met ondersteuning van acteurs die ook in de voorstelling zullen meespelen. Zij vormen de sleutelfiguren die een voorbeeld geven aan de toeschouwers die blanco instappen, maar ook de spanning kunnen wegnemen als niemand durft te lezen, door zelf te beginnen. Tijdens een korte nabespreking kan het publiek teruggeven wat zij van de teksten vonden en of zij zich in (één van) de personages herkennen. Met deze feedback zal de schrijfster nog verder werken aan de teksten, die niet een hermetisch script vormen, maar een startpunt voor de repetities. Voor de interactive lezing worden alle geïnterviewden ook uitgenodigd, zodat zij actief betrokken zijn en feedback kunnen geven op de verwerking van hun eigen verhaal. 

Vervolgens zal ik een aantal van de geïnterviewde personen opnieuw vragen of ze mee willen spelen in de uiteindelijke voorstelling. Hierbij is een vertrouwensband van belang en een veilige omgeving waarin iedereen zijn eigen verhaal of dat van iemand anders durft te vertolken. Middels de interactieve lezing hopen we het vertrouwen (nog meer) te winnen.

Het doel is verschillende mensen met uiteenlopende perspectieven samen te brengen. Idealiter wordt de spelersgroep een mix van winkeliers, marktlieden, buurtbewoners, ambtenaren, investeerders en bezoekers van het Buikslotermeerplein. Omdat dit zeer verschillende groepen zijn, zullen ze misschien andere benaderingswijzes nodig hebben. Met hulp van de coaches en de kanalen van de Modestraat probeer ik hen te bereiken, en stippel ik een plan uit hoe elke groep het beste aan het project kan verbinden.

FASE 3: WORKSHOPS
In maart starten de theaterworkshops, waar iedereen vrijblijvend aan deel kan nemen. Tijdens deze werksessies kan er uitgebreider worden kennisgemaakt tussen het artistieke team, de professionele acteurs en mogelijke deelnemers en wordt een voorproefje gegeven van de werkwijze tijdens het repetitieproces.

Vanuit de gelijkwaardige ontmoeting krijgen de deelnemers én de makers de ruimte om zichzelf en hun talenten te presenteren. Eén van de opdrachten is bijvoorbeeld een act doen tijdens een bonte avond. Daarnaast oefenen de spelers ook hoe ze kunnen transformeren tot een personage dat ver van ze af staat. Zo onderzoeken we waar de deelnemers zelf het meeste plezier aan beleven en wat hun goed ligt. Ook leren we elkaar op een speelse manier kennen.

FASE 4: REPETITIEPROCES
Vervolgens kan men kiezen om vanaf april het repetitieproces in te gaan, waarbij echt commitment gevraagd wordt. Dit doen we enerzijds door deelnemers een kleine bijdrage te laten doen, en anderzijds door de spelers mede-verantwoordelijk te maken voor het eindresultaat. Tijdens de repetities worden er o.a. oefeningen gedaan waarbij vooroordelen over elkaar naar boven borrelen en werk ik met improvisaties vanuit de teksten van de schrijfster. Daarnaast leren we elkaar nog beter kennen middels een buddy-systeem, waarbij twee of drie mensen aan elkaar gekoppeld worden, en elkaar buiten de repetities om gaan bezoeken op een voor hen dierbare plek. Ook het artistieke team en de acteurs maken hier onderdeel van uit. Daarnaast wordt er verder aan teambuilding gewerkt, door o.a. een rondleiding over het plein te doen waarbij iedereen iets over zijn ervaringen vertelt.

Ook zullen we brainstormen over welke vorm het beste bij de voorstelling past en zullen we deze zo mogelijk op het plein uitproberen. In de samenwerking is iedereen gelijkwaardig: iedereen is medemaker van de voorstelling en draagt hier op zijn eigen manier aan bij, van kostuumontwerper tot amateurspeler. Op basis van het hoofdthema dat uiteindelijk naar voren komt tijdens het repetitieproces, zal in samenspraak met de spelers en het artistieke team een passende spelvorm voor de route bedacht worden.

Tijdens de repetities ontwikkelt elke speler uiteindelijk een personage dat bij hem past en hierbij is veel ruimte voor eigen inbreng, we willen alle deelnemers in hun kracht zetten en niemand en het gevoel geven dat hun verhaal, hoe klein ook, waardevol is. De betrokkenheid en het spelplezier van de deelnemers worden gestimuleerd door improvisaties met het materiaal en door ondersteuning van de professionele acteurs op de vloer. Zo ontstaan personages of figuren die dicht op de huid van de spelers zelf zitten, waardoor waarheid en fictie met elkaar versmelten.

Het artistieke team is eindverantwoordelijk voor het samenbrengen van de verschillende verhalen en het creëren van één geheel, zodat er een voorstelling van artistieke kwaliteit ontstaat. Dit neemt echter niet weg dat alle deelnemers zich veilig en gewaardeerd moeten voelen binnen het proces, elk idee zal met hen besproken worden en het team staat altijd open voor feedback en nieuwe ideeën.

FASE 5: SPEELPERIODE
Er zullen ten minste acht voorstellingen gespeeld worden, verspreid over twee weekenden. De deelnemers hebben ondertussen geleerd hoe een verhaal vorm te kunnen geven en hoe dit te presenteren aan publiek, in samenwerking met elkaar. Tijdens de voorstellingen zullen zowel deelnemers als publiek ervaren dat elk verhaal waardevol is en het verdient om gehoord te worden.

Omdat dit een intensieve periode is voor makers en deelnemers, zal dit de band binnen de groep nog meer versterken. Door samen te werken aan het artistieke product, ontstaat een gelijkwaardigheid die buiten het project misschien nooit was ontstaan. Naast het opdoen van nieuwe kennis en ontwikkelen van spelvaardigheden, draagt het project ook bij aan het zelfvertrouwen en zelfkennis van alle deelnemers. Door het samenstellen van een uiteenlopende groep met verschillende achtergronden en meningen, is het noodzakelijk om goed naar elkaar te luisteren, en elkaar proberen te begrijpen. Dit kan voor zowel de deelnemers als de makers resulteren in minder zwart-wit denken en een meer genuanceerde blik, waardoor ze beter met elkaar in dialoog kunnen gaan.

Daarnaast hopen we ook op grotere schaal verschillende publieksgroepen binnen te krijgen, naast buurtbewoners en winkeliers ook gemeenteambtenaren en investeerders. Zij zullen de complexiteit van het Buikslotermeerplein in de voorstelling te zien krijgen en elkaar tijdens de voorstelling ontmoeten, gestimuleerd door de spelvorm. Deze ontmoetingen kunnen ook leiden tot gelijkwaardige uitwisseling van gedachten.

FASE 6: NA AFLOOP en in de TOEKOMST
Na het spelen van de voorstellingen wil ik in samenwerking met de Modestraat en de partners het project bestendigen. Er zijn er een aantal mogelijke scenario’s, die afhankelijk van de wensen zullen worden ingevuld:

  • Het contact tussen alle deelnemers aan het project kan middels de Facebook pagina van de voorstelling warm blijven, door elkaar op de hoogte houden en uit te nodigen voor activiteiten waarbij we elkaar weer ontmoeten. Hierbij denk ik bijvoorbeeld aan het Wereldrestaurant dat maandelijks in de Modestraat georganiseerd wordt.
  • Wanneer daar behoefte aan is, kan er eind 2018 bijv. een amateurtheatergroep opgericht worden of maandelijkse theaterimprovisatielessen georganiseerd worden. Naar voorbeeld van het project Sweet 70 in de Modestraat, waar op eigen initiatief van de deelnemers de Rebellenclub uit voortkwam.
  • Daarnaast is het doel een gelijkwaardig gesprek op gang brengen tussen alle stakeholders rondom het Buikslotermeerplein. Na afloop van de voorstelling zal gekeken worden hoe we dit gesprek kunnen continueren, bijvoorbeeld door een nieuw (digitaal) platform op te richten of een plek te creëren waar men op creatieve wijze zijn ei kwijt kan. Dit kan zowel binnen de Modestraat zijn, of op een buitenlocatie op het Buikslotermeerplein.
  • De verhalen, fotoserie en het videoverslag van de voorstelling zullen na afloop in de vorm van een expo/installatie een vaste plek krijgen in de Modestraat. De opening van deze expositie zal ook een gespreksmoment zijn waarin de belanghebbenden worden uitgenodigd om over de actuele stand van zaken op het plein te praten, de ontwikkelingen gaan namelijk razendsnel.

Ik blijf zelf werkzaam in de Modestraat en zal dus nog steeds wekelijks op de locatie aanwezig zijn. Hierdoor kan ik een verbindende rol blijven spelen voor alle deelnemers van het project. Naast de buzz die dit project zal creëren op en rond het Buikslotermeerplein, zal het vooral een versterking van het cultuurklimaat zijn. Het plein wordt ervaren als cultuurarm, en er wordt enorm uitgekeken naar de bouw van een megabioscoop. Met dit project hoop ik veel mensen op een positieve manier kennis te laten maken met theater en zo mogelijk te enthousiasmeren om zelf ook deel te nemen aan kunst of cultuur.

Met wie werk je samen?: 

Samenwerkingspartners op artistiek en organisatorisch vlak:

  • Vereniging De Modestraat: Gwen van Zaane, Danny van Zuylen, Janine Driessen, Donna van Dijck en Inge Thoes
  • Winters Binnen festival
  • Beeldend kunstenaars Daniëlle Hooijmans en Brian Kersbergen (Royalsteez©)
  • Schrijfster Karien van Assendelft
  • Acteurs Ellik Bargai en Maaike Mathot
  • Muzikant Hans Jansen en rapper Jeroen Bartelings (Jeba)
  • Dennis van Galen van Adelheid Roosen/Female Economy & ZINA
  • Over het IJ festival i.c.m. Tolhuistuin en theatergroep De Stal van Dingo
  • Saskia Huybregtse van theatergroep Parels voor de Zwijnen
  • Sonja van der Valk van Domein voor de Kunstkritiek www.domeinvoorkunstkritiek.nl

Samenwerkingspartners op kennisvlak:

  • Ondernemers ‘Winkelcentrum Boven ’t Y’; o.a. Cora’s bloemenstal, Unique Uitzendbureau, Plantage Boekhandel van der Plas, Brood Café Noord e.v.a.
  • De ondernemers van de markt: o.a. Ed’s Groente en Fruit
  • Donica Buisman van State of Flux, intiatiefneemster Grote Plein
  • Office O.N.E.: Jonmar van Vlijmen
  • Historisch Centrum Amsterdam Noord
  • Gemeente Amsterdam Noord, gebiedsmakelaars CAN gebied
  • Luc Harings, oprichter platform ilovenoord

 

Nog samenwerking zoeken met:

  • Buurtkamer De Kleine Wereld (Noord)
  • Schrijver, journalist en ‘King of the North’ Chris Keulemans
  • Investeringsmaatschappijen met belangen op het Buikslotermeerplein
  • Leger des Heils
Wat is verder van belang om te weten?: 

Als een soort journalisten duiken we met alle deelnemers en het artistieke team de geschiedenis in , onderzoeken we het heden en kijken vooruit naar de toekomst van het Buikslotermeerplein. Doel is niet om dé oplossing te vinden waar iedereen tevreden mee is, die is er immers niet, maar om alle verschillende stemmen eens naast elkaar te plaatsen en de complexiteit van het gebied inzichtelijk en begrijpelijker te maken. Het Buikslotermeerplein is bij uitstek een plek waar de Nederlandse samenleving zich in volle glorie toont: er loopt een bonte mix van verschillende culturele achtergronden en verschillende sociale lagen van de samenleving rond. Deze lijken elkaar in eerste instantie allemaal prima te verdragen en veilig in hun eigen bubbel te leven, maar op Facebook en achter gesloten deuren blijkt dat de polarisatie ook hier alles op scherp zet. Er wordt vaak totaal langs elkaar heen geleefd, terwijl de behoefte om persoonlijke verhalen te delen groot is.

Als we tijdens het maken van deze voorstelling de spelersgroep als een mini-samenleving zien, kunnen we proberen een eerste stap zetten in het beantwoorden van de volgende vragen:

  • Waarom zijn we soms bang voor het onbekende, voor verandering?
  • Wat is het aan de Ander dat ons afschrikt?
  • Op welke manier is de polarisatie terug te zien in en rond het Buikslotermeerplein?
  • Is polarisatie iets slechts, of heeft het ook positieve kanten?
  • Werkt bepaalde architectuur polarisatie in de hand? Of kan ruimtelijke vormgeving tegenstellingen ook juist verkleinen of verzachten?

Als theatermaker heb ik vooral de rol van artistiek initiator en verbinder tijdens het proces. Door fysiek veel aanwezig te zijn op het plein bouw ik een vertrouwensband op, waarmee ik tijdens het repetitieproces voor alle deelnemers een veilige ruimte kan creëren. Met dit project geven we deelnemers niet alleen de tools om hun eigen verhaal te vertellen aan publiek, maar ook de kans om meer te weten te komen over een ander en in contact te komen met andere perspectieven. Theater is dé manier om binnen een veilige omgeving elkaar beter te leren kennen en de verbeelding te stimuleren. Dit gebeurt enerzijds tijdens het proces met de makers en deelnemers van het project, anderzijds met het publiek dat de voorstelling komt bezoeken. Daarom is het van belang dat bijzondere deelnemersgroepen zoals marktlieden, ondernemers en investeerders ook een rol spelen, zowel letterlijk als figuurlijk.

Door het project krijgen ook groepen die vaak niet gehoord worden een stem en de mogelijkheid deze aan groot publiek te laten horen. We hopen dat dit op de lange termijn een positief effect heeft op zowel het politieke als culturele klimaat in Amsterdam Noord. Na afloop van wil ik kijken hoe De Modestraat dit gesprek en de ontwikkelde methodiek kan continueren en verder kan stimuleren, met ondersteuning van mij als maker. Het eindproduct van de voorstelling kan tegelijkertijd ook weer het startpunt en inspiratiebron vormen voor nieuwe (kunst)projecten.

Bereik: 

 

aantal   activiteit               aantal deelnemers   aantal bezoekers 
  Ervaringsdeskundigen die hun verhaal delen tijdens het vooronderzoek 40-50  
1-2 keer Presentatie vooronderzoek op Winters Binnen Festival   30-50
25 repetities Amateurspelers van verschillende sociale en culturele achtergronden die repeteren voor de voorstelling 10-15  
       
8

Voorstellingen tijdens Over het IJ of Fringe Festival 2018 met amateurspelers en vrijwilligers die op een andere manier helpen bij de voorstelling (productioneel, vormgeving of techniek)

20-25

40 per voorstelling

Totaal: 320

       

 

TOELICHTING

Schatting in aantallen:

  • De ervaringsdeskundigen van het Buikslotermeerplein zijn de buurtbewoners, ondernemers, marktlieden, gemeente ambtenaren en investeerders die allemaal belangen hebben bij het Buikslotermeerplein en daar (zo nu en dan) fysiek te vinden zijn. Schatting is dat we minstens 50 mensen zullen spreken tijdens het vooronderzoek en de repetitieperiode.
  • De amateurspelers die deel zullen nemen, zullen buurtbewoners, winkeliers, marktlieden, ambtenaren en ondernemers zijn, die we tijdens het vooronderzoek ontmoeten op het Buikslotermeerplein en uitnodigen om mee te spelen. Doel is om een goede mix van verschillende sociale en culturele achtergronden te maken van 1015 spelers, die aangevuld wordt door twee acteurs en twee muzikanten.
  • Vrijwilligers uit de buurt die op een andere manier mee helpen bij de voorstelling (productie, scenografie of anderszinds) omdat ze wel betrokken willen zijn, maar liever niet als speler, schatten we op 510.
  • Om het voor de amateurspelers die daarnaast een vaste baan hebben behapbaar te houden, is het doel om twee weekenden te spelen met op zaterdag of zondag een extra matinee, zodat we op 8 speelbeurten uitkomen. Omdat het een route is, zal het publiek zeer waarschijnlijk opgedeeld worden in kleinere groepen en in carrouselvorm door de route geleid worden. Vandaar dat we uitgaan van een kleine hoeveelheid publiek per voorstelling (40) om de intimiteit te vergroten. Qua promotie zullen we ons vooral richten op lokaal relevant publiek, om zo een mix van meer en minder ervaren theaterbezoekers te krijgen. 8 voorstellingen à 40 man publiek = 320 toeschouwers

Het publiek wordt verder bereikt middels flyers, posters, een promotiefilmpje, social media, nieuwsbrief, persoonlijke mailings, vermelding in de stadsdeelkrant, AT5, Parool en ilovenoord.nl. Daarnaast zullen er speciale flyeracties in de buurten rondom het Buikslotermeerplein worden uitgevoerd, om mensen op de voorstelling te attenderen. En door onderdeel te worden van een bestaand festival, wordt direct extra publiciteit gegenereerd via hun kanalen.

Wat maakt het project bijzonder?: 

Als theatermaker ben ik onderdeel van het platform voor kunstenaars van De Modestraat. Ik huur een werkruimte in De Modestraat en ik word tijdens het maken van deze voorstelling organisatorisch en financieel ondersteund door de vereniging. Voor mij als theatermaker is dit project een nieuwe stap in het ontwikkelen van mijn eigen methodiek en onderzoek naar een nieuwe theatrale vorm, waarvoor ik coaching van buitenaf inschakel. Daarvoor ben ik o.a. in gesprek met Over het IJ festival of ik in hun Wijkmakerstraject pas. Ik ben een paar geleden afgestudeerd als Theaterdocent en hoewel ik inmiddels veel ervaring heb in het werken met amateurspelers, is dit project voor mij ook een nieuwe stap. Samenwerkingen zoeken met doelgroepen zoals marktlieden, ondernemers, investeerders en ambtenaren en hen enthousiast krijgen om te participeren in dit project, oftewel verschillende niet in kunst geïnteresseerde partijen laten deelnemen aan een kunstproject, is iets wat nog niet veel is gedaan en waarvoor ik een coach heb benaderd. Daarnaast is het maken van een interactieve theaterroute over het Buikslotermeerplein ook een bijzonder experiment, met nog een open eind: ik wil samen met de deelnemers een interactieve spelvorm creëren die qua vorm en inhoud aansluit bij de thematiek die uit de verhalen naar voren komt.

Wat voor de Modestraat nieuw is, is dat dit project niet binnen de muren van de broedplaats wordt aangeboden aan de reguliere Modestraat-bezoekers, maar juist naar buiten treedt en ook buurtbewoners, marktlieden, ondernemers, ambtenaren en investeerders benadert die niet vanzelfsprekend kunstminnend zijn. Daarbij is het voor het eerst dat de artistieke verbinding die vanuit de broedplaats wordt gestart, vertaald wordt naar een theatrale vorm.

Begroting: 

De subsidie van het Fonds voor Cultuurparticipatie zal voornamelijk worden besteed aan professionele begeleiding van de deelnemers en vrijwilligers, zowel voor als achter de schermen. Zij worden door hen gestimuleerd om hun artistieke talent te ontwikkelen en worden betrokken bij het maken van een bijzondere theatervoorstelling in een professionele setting. De kosten worden aangevuld door een bijdrage van de Modestraat en de coaching van de regisseuse wordt door een subsidie van de Gemeente Amsterdam gedekt. Door met elkaar en onder intensieve begeleiding nieuwe wegen te bewandelen hopen wij dat deelnemers en vrijwilligers zich in de toekomst verbonden voelen en het (zelf-)vertrouwen hebben om de opgedane energie, samenwerking en vaardigheden voort te zetten, zowel zelfstandig als in co-creatie met de Modestraat.

Locatie(s): 
Buikslotermeerplein, Amsterdam

afbeelding van Inge Thoes

Hallo, ik ben Inge Thoes, cultureel ondernemer. Als kwartiermaker was ik verantwoordelijk voor de transitie van De Modestraat naar een zelfstandige vereniging. In die hoedanigheid was ik nauw betrokken bij de ontwikkelingen rondom het Buikslotermeerplein. Ik heb Anne in het kader van de meerjarige programmering rondom het plein juist voorgedragen omdat ze als maker de wensen en ontwikkeling van de deelnemers centraal stelt en vanuit hier een voorstelling ontwikkelt. Ook heb ik ervaren dat Anne zeer goed op de hoogte is van de ontwikkelingen op het gebied van community art en bij ieder project opnieuw probeert uit te vinden hoe ze amateurbeoefenaars zo optimaal mogelijk tot hun recht kan laten komen. De mix van deelnemers en publiek die ze in samenwerking met partners in de omgeving samen weet te bereiken vind ik prijzenswaardig. Anne, laat samen met (eerdere) deelnemers op het platform zien hoe jullie ‘rocken’!

afbeelding van Gwen van Zaane

Ik ken Anne Stoop niet anders als een theatermaker die van bottom naar top werkt daarom steunen wij haar ook vol overtuiging omdat haar werkwijze past bij onze organisatie. Haar vorige voorstelling Overbruggen' is goed voorbeeld hoe ze buurtbwoners heeft gestimuleerd en geleerd om een stuk neer te zetten dat zij samen over een actureel thema in de buurt; gentrificatie, hebben gemaakt. Deelnemers kwamen tot bloei als echte spelers en stonden trots hun mannetje. Een totaal nieuw gebied voor velen maar een plek waar hun input essentieel was en waar ze leerde toneelspelen zij aan zij met professionele acteurs. Het werd een voorstelling waar al het Noordse publiek zich in herkende, dat had niet zonder de inbreng van de diverse groep amateur speers gekund. 

Betreft Pleinvrees; Op het Buikslotermeerplein is al tien jaar een actuele thema dat er een grootscheepse verandering komt. Het gebied staat op spanning en beslissingen worden uitgesteld. Noord wordt langzaam verovert vanaf de IJ kant en diversiteit van Noord  wordt steeds groter. De verschillende groepen die Noord rijk is komen samen in het winkelcentrum maar bewegen langs elkaar heen. De een hoort dit de ander dat en, niemand weet de waarheid maar de toekomst is iig onzeker.

Anne is een theatermaker die met een open blik, open houding en haar voelsprieten midden in de buurt gaat staan en uit licht wat er speelt. Hiermee gaat zij verder op onderzoek uit en maakt met zo veel mogelijk betrokkenen verbinding om hun stem te horen en vooral ook te geven met de invulling en/of de uitvoering. In een omgeving waar kunst en cultuur een ondergeschoven kindje is heb je alleen wel geduld nodig en moet je blijven zoeken en polsen. Onze evaring is dat het inwoners in Noord tijd nodig hebben stapje bij beetje moet je het vertrouwen winnen om mensen een (voor hen vaak gedurfde) stap te laten nemen in een wereld die soms nog helemaal niet bekend voor ze is maar waar ze wel belangstelling voor hebben. 

Met de voorstelling ’Overbruggen’ en projecten van de Modestraat is de ervaring dat als mensen eenmaal dat stapje hebben gezet er dingen gebeuren die jou maar ook vooral hen verrassen waar je bij staat. Co-creator zijn in een creatief project, je verbonden, gezien en gewaardeerd voelen in wat je kan en wie je bent zorgt er bijvoorbeeld voor dat we een hele actieve groep ouderen is ontstaan 'de Rebellenclub' die na n.a.v. een project zelf zijn gaan programmeren in de Modestraat. Zo’n natuurlijk proces zie ik ook heel goed mogelijkheid worden met het project van Anne. Om even voruit te fantaseren: een toneelgroep die nav van hun eigen leerwensen en thema’s repeteert en voorstelling maakt met profesionele makers die hen daar bij helpen, we kennen al een paar geinteresseerden. Er zijn hier al veel buurtkoren die soortgelijk functioneren maar op het gebied van theater is dit er nog helemaal niet. 

afbeelding van Gwen van Zaane

Ik ken Anne Stoop niet anders als een theatermaker die van bottom naar top werkt daarom steunen wij haar ook vol overtuiging omdat haar werkwijze past bij onze organisatie. Haar vorige voorstelling ’Overbruggen’ is goed voorbeeld hoe ze buurtbwoners heeft gestimuleerd en geleerd om een stuk neer te zetten dat zij samen over een actureel thema in de buurt, gentrificatie, hebben gemaakt. Deelnemers kwamen tot bloei als echte spelers en stonden trots hun mannetje. Een totaal nieuw gebied voor velen maar een plek waar hun input essentieel was en waar ze leerde toneelspelen zij aan zij met professionele acteurs. Het werd een voorstelling waar al het Noordse publiek zich in herkende, dat had niet zonder de inbreng van de diverse groep amateur speers gekund. 

Betreft Pleinvrees; Op het Buikslotermeerplein is al tien jaar een actuele thema dat er een grootscheepse verandering komt. Het gebied staat op spanning en beslissingen worden uitgesteld. Noord wordt langzaam verovert vanaf de IJ kant en diversiteit van Noord  wordt steeds groter. De verschillende groepen die Noord rijk is komen samen in het winkelcentrum maar bewegen langs elkaar heen. De een hoort dit de ander dat en, niemand weet de waarheid maar de toekomst is iig onzeker.

Anne is een theatermaker die met een open blik, open houding en haar voelsprieten midden in de buurt gaat staan en uit licht wat er speelt. Hiermee gaat zij verder op onderzoek uit en maakt met zo veel mogelijk betrokkenen verbinding om hun stem te horen en vooral ook te geven met de invulling en/of de uitvoering. In een omgeving waar kunst en cultuur een ondergeschoven kindje is heb je alleen wel geduld nodig en moet je blijven zoeken en polsen. Onze evaring is dat het inwoners in Noord tijd nodig hebben stapje bij beetje moet je het vertrouwen winnen om mensen een (voor hen vaak gedurfde) stap te laten nemen in een wereld die soms nog helemaal niet bekend voor ze is maar waar ze wel belangstelling voor hebben. 

Met de voorstelling ’Overbruggen’ en projecten van de Modestraat is de ervaring dat als mensen eenmaal dat stapje hebben gezet er dingen gebeuren die jou maar ook vooral hen verrassen waar je bij staat. Co-creator zijn in een creatief project, je gezien en gewaardeerd voelen in wat je kan en wie je bent zorgt er bijvoorbeeld voor dat we een hele actieve groep ouderen is ontstaan „de Rebellenclub” die na nav een project zelf zijn gaan programmeren in de Modestraat. Zo’n natuurlijk proces zie ik ook heel goed mogelijkheid worden met het project van Anne. Bijvoorbeeld een toneelgroep die nav van hun eigen leerwensen en thema’s repeteert en voorstelling maakt met profesionele makers die hen daar bij helpen, we kennen al een paar geinteresseerden. Er zijn hier al veel buurtkoren die soortgelijk functioneren maar op het gebied van theater is dit er nog helemaal niet.

afbeelding van Anne Arninkhof

Hoi Anne, zoals eerder aangegeven is JMHM specifiek bedoeld voor actieve cultuurbeoefening in de vrije tijd. Jouw behoeften, vragen en ontwikkeling als maker staan echter nog steeds centraal in het projectplan. En dus niet de actieve cultuurbeoefening in de vrije tijd. Maar waarom is dit een tof project voor je deelnemers en zouden zij mee willen doen? En is dit überhaupt het verhaal dat zij, ook op deze wijze, zouden willen vertellen? Het project leest nu erg top down, in plaats van dat de gelijkwaardigheid die je zoekt eruit spreekt. Ik betwijfel daarom of dit het juiste platform voor Pleinvrees is. Gelet op het soort project en de ontwikkeling die je als maker wilt realiseren.

afbeelding van Anne Arninkhof

Mocht je de aanvraag toch willen doorzetten raad ik je aan een flinke slag te slaan o.b.v. bovenstaande en eerdere opmerkingen. Houdt er ook rekening mee dat het niet ongewoon is dat deelnemers gedurende een repetitieproces invloed op de uiteindelijke voorstelling kunnen uitoefenen. Dus wat maakt de aanpak van Pleinvrees hierin vernieuwend en experimenteel?

afbeelding van Anne Arninkhof

Hoi Anne, je hebt een heldere omschrijving gegeven van je drijfveren en visie op het project als maker. Jij maakt het mee is echter specifiek bedoeld voor projecten waarbij kunstbeoefening in de vrije tijd centraal staat. Dus laat goed zien hoe het traject er voor je deelnemers (amateurspelers) uitziet, welke ontwikkeling zij door gaan maken en wat dit hen niet alleen tijdens maar ook na afloop van het project oplevert. Dit is nu nog onderbelicht en te weinig concreet. Je geeft aan al met een aantal ervaringsdeskundigen en wellicht toekomstige spelers gesproken te hebben. Waren zij enthousiast over de mogelijkheid om deel uit te maken van de voorstelling, en hadden zij misschien al wensen over de invulling hiervan? En verwachten zij ook dat mensen uit de gemeenschap de genoemde festivals bezoeken? Deelnemers en partners zijn bovendien van harte welkom om hier mee te denken in de rechterkolom. Tot slot valt het op dat de gevraagde subsidie een stevig deel van de dekking betreft. Heb je al nagedacht over een meer diverse financieringsmix?

afbeelding van Anne Stoop

Dag Anne, 

Onder 'Werkwijze' heb ik de verschillende fases van het project geprobeerd meer uit te werken, om zo de ontwikkeling voor de deelnemers meer concreet te maken en de ervaring met een aantal ervaringsdeskundigen te delen. Wordt dit nu goed duidelijk?

Wat betreft het publiek dat op de festivals afkomt, uit ervaring met eerdere deelname aan het Fringe Festival bleek dat wanneer we de communicatie vooral richten op de lokale gemeenschap via kranten zoals De Echo en lokale Facebookgroepen, het overgrote deel van de bezoekers inderdaad uit de eigen gemeenschap komt.

Wat betreft de financieringsmix bekijk ik nog andere mogelijkheden, hier kom ik dus op terug!

afbeelding van Davida de Hond

Hallo Anne, allereerst stel ik mij graag aan je voor. Ik ben Davida en als coach verbonden aan dit platform. De komende weken denk ik, net als Anne, graag met je mee over de verdere invulling van jullie project. 

Zou je een begroting toe kunnen voegen? Dan is het voor mij gemakkelijker nadenken over de invulling van het project, de verdeling in te maken kosten en de dekking van het totaal (en werk percentage hiervan eventueel bij deze regeling vandaag zou komen). 

De komende tijd verken ik graag het experiment in het project en de wijze waarop je mensen gaat motiveren mee te doen. 

 

Hartelijke groet, 

Davida

afbeelding van Anne Stoop

Hoi Davida,

Ik heb de andere velden van de Denk Mee fase uitgewerkt, en de begroting toegevoegd. Naast een bijdrage van de Modestraat, krijgen we ook subsidie van de Gemeente Amsterdam (deze zijn beide reeds toegezegd).

Graag hoor ik of jullie nog tips hebben of welk deel van de aanvraag ik nog verder zou moeten uitwerken!

Met vriendelijke groet,

Anne

afbeelding van Anne Arninkhof

Beste Anne, welkom op Jij Maakt Het Mee! De komende weken denk ik als adviseur van het Fonds met je mee om de plannen aan te scherpen. Interessant dat jullie bij de actualiteit van het Buikslotermeerplein willen aanhaken door ieders verhaal te theatraliseren. Bovendien is dit bijzonder passend bij de missie van de Modestraat/Broedstraten. Maar als het leggen van (artistieke) verbindingen met de buurt jullie corebusiness is, wat maakt dit dan een vernieuwend en experimenteel project dat bij JMHM past? Want doen jullie dit niet al? Zo niet ben ik benieuwd naar jullie plan van aanpak, en hoe jullie het project willen laten beklijven. Want hoe willen jullie het gesprek hierover blijven voeren? Of zien jullie misschien een andere rol voor jezelf weggelegd in het proces?

afbeelding van Anne Stoop

Dag Anne, dank voor je reactie! Allereerst denk ik dat het van belang is om onderscheid maken tussen vereniging de Modestraat (die inmiddels zelfstandig is geworden van de stichting Broedstraten) en mijzelf als kunstenaar. Ik ben theatermaker en ik ben onderdeel van het platform voor kunstenaars van De Modestraat. Ik huur een werkruimte in De Modestraat en ik word tijdens het maken van deze voorstelling organisatorisch en financieel ondersteund door de vereniging. Maar ik heb dit project op eigen initiatief opgezet. Wat voor de Modestraat nieuw is, is dat dit project niet binnen de muren van de broedplaats wordt aangeboden aan de reguliere Modestraat-bezoekers, maar juist naar buiten treedt en ook buurtbewoners, marktlieden, ondernemers, ambtenaren en investeerders benadert die niet vanzelfsprekend kunstminnend zijn. Om dat te bereiken moet een nieuwe methodiek ontwikkeld worden. Daarbij is het voor het eerst dat de artistieke verbinding die wordt gemaakt, vertaald wordt naar een theatrale vorm. 

Voor mij als theatermaker is dit project een nieuwe stap in het ontwikkelen van mijn eigen methodiek en onderzoek naar een nieuwe theatrale vorm, waarvoor ik coaching van buitenaf inschakel. Daarvoor ben ik o.a. in gesprek met Over het IJ festival of ik in hun Wijkmakerstraject pas. Ik ben een paar geleden afgestudeerd als Theaterdocent en hoewel ik inmiddels veel ervaring heb in het werken met amateurspelers, is dit project voor mij ook een nieuwe stap. Samenwerkingen zoeken met doelgroepen zoals marktlieden, ondernemers, investeerders en ambtenaren en hen enthousiast krijgen om te participeren in dit project, oftewel verschillende niet in kunst geïnteresseerde partijen laten deelnemen aan een kunstproject, is iets wat nog niet veel is gedaan en waarvoor ik een coach heb benaderd. Daarnaast is het maken van een interactieve theaterroute over het Buikslotermeerplein ook een bijzonder experiment, met nog een open eind: ik wil samen met de deelnemers een interactieve spelvorm creëren die qua vorm en inhoud aansluit bij de thematiek die uit de verhalen naar voren komt. Hiervoor zoek ik ook nog coaching (o.a. bij Over het IJ), omdat De Modestraat deze expertise niet in huis heeft. 

Als theatermaker heb ik denk ik vooral de rol van artistiek initiator en verbinder tijdens het proces. Ik wil kijken hoe De Modestraat dit gesprek en de ontwikkelde methodiek kan continueren en verder kan stimuleren, o.a. met ondersteuning van mij als maker, maar misschien ook weer met nieuwe projecten. 

Hopelijk heb ik je vragen zo voldoende beantwoord, zo niet dan hoor ik dat graag. De onderdelen die ik nu kort heb aangestipt zal ik uitgebreider uitwerken in mijn plan van aanpak, dat ik begin volgende week zal plaatsen.