menu denk mee beslis mee maak mee

KABAAL!

Internationale circusuitwisseling voor tieners

Stichting Rotterdam Circusstad
29 april 2019 tot 7 juli 2019

€10.000

Dit projectidee is in ontwikkeling. Geef je tips! Denk mee Beslis mee Maak mee

Ga direct naar de reacties

KABAAL!

Internationale circusuitwisseling voor tieners

afbeelding van Dirk Evers

Ingediend door:

Dirk Evers

Ik zoek meedenkers over deze vraag: 
Een van onze nieuwe partners is een havo opleiding voor circus (het Belgische Circushumanoria). Wij zouden het fantastisch vinden om ook in Nederland deze opleiding op te zetten. Hebben jullie ideeën hoe dit aan te pakken? Of met wie samen te werken?

Wat ga je doen?: 

INTRODUCTIE
Oordoppen in! Op 1 mei 2019 openen ruim 50 jongeren uit Nederland en België Circusstad Festival met een luide knal als sluitstuk voor een internationale uitwisseling waar ze zich maanden op hebben voorbereid.

Met KABAAL! neemt Rotterdam Circusstad (i.s.m. Circus Rotjeknor) het initiatief voor een unieke uitwisseling tussen Nederlandse én Belgische jeugdcircussen waarin zij met elkaar samenwerken en les krijgen van elkaars docenten en van een selectie internationale topartiesten die dan voor Circusstad Festival in Rotterdam is: het Australische topgezelschap Circa!.

Een regisseur reist in de weken vooraf langs de verschillende jeugdcircussen om de jongeren (14 t/m 18 jaar) en hun docenten voor te bereiden op de circusdisciplines en het voorstellingsconcept die het handvat vormen voor de samenwerking. Zo werken ze eerst in de eigen omgeving (maar buiten reguliere lestijden!) en later in een bruisende samenwerking in Rotterdam toe naar een gezamenlijke uitvoering (2 maal) op het hoofdpodium van Circusstad Festival 2019 en touren vervolgens langs festival Deventer op Stelten en circusfestival CircL in Leuven. Aldus bieden we hen een unieke inspiratie.
 

URGENTIE
De behoefte onder jeugdcircussen naar een dergelijke uitwisseling is groot! Het animo voor deelname aan KABAAL! is groter dan de capaciteit.

Met het project vullen we een met node gemiste schakel in voor het Nederlandse circusveld in het spanningsveld tussen het veelal op spelplezier gerichte jeugdcircus en de naar internationale standaard vormgegeven (voor)opleidingen van Codarts Circus Arts en ACaPA. We richten ons daarbij op tieners; jongeren die al enkele jaren circuservaring hebben en op zoek zijn naar nieuwe ontdekkingen in het leven. Door de lat hoog te leggen en de deelnemers écht uit te dagen met complexe technieken en internationale topartiesten bieden we hen een levensvormende ervaring. En voor hen die dat willen ontsluiten we de weg naar een toekomst in circus door ze een horizon, skills en netwerk te bieden.

Deelnemers aan de uitwisseling zijn de ‘oudsten’ binnen de jeugdcircussen en maken veelal deel uit van de optreedgroepen daar. Maar we merken dat er bij jeugdcircussen ook de behoefte bestaat om de ‘hummuslaag’ van kinderen (10-14 jaar) die zich net onder deze groep van oudsten bevindt nieuwe uitdagingen en verdiepingstrajecten te bieden. Zij moeten zich in de komende twee jaren immers ontpoppen tot de nieuwe ‘oudsten’. Het is dus van belang om op meerdere niveaus te investeren in talentontwikkeling. Alleen zo bouwen we aan een duurzame toekomst voor circustheater in Nederland. In dit kader nodigen we parallel aan KABAAL alle jeugdcircussen uit om Circusstad Festival te bezoeken middels een mini uitwisselingstraject. Dit traject bestaat uit voorstellingsbezoek, een presentatiemoment op het Schouwburgplein binnen het fringe programma en dagelijks een workshop in groepsverband.


MOTIVATIE
Juist nu het circus (in Nederland) zich sterk ontwikkelt, is het belangrijk om te investeren in het talent van morgen. Om tieners blijvend voor circus te interesseren is het noodzakelijk ze van tijd tot tijd een bijzondere ervaring en uitdaging mee te geven.

Rotterdam Circusstad heeft zich de laatste jaren met succes gericht op het verbreden van de belangstelling en het aanbod voor circustheater. Met cross-over projecten legden de verbindingen met tal van disciplines uit dans en (urban) sports. Circusstad Festival heeft hierin een aanjagersrol; het festival stond aan de wieg van verschillende innovatieve projecten die vervolgens een plek vonden in het vaste cultuureducatie aanbod in Rotterdam. Als voorbeelden noemen wij de vier wijkcircussen, een circus/urban dance groep bij de SKVR en een Extreme groep voor gevorderden bij Circus Rotjeknor. Ook werd een circusaanbod in het stedelijke cultuurtraject (Buurtsportcoaches) ontwikkeld. Zodoende werken we aan een bredere basis voor circustheater en een duurzaam meer divers aanbod.

Naast die welkome verbreding zien we nu een noodzaak tot meer verdiepend aanbod voor circustheater. Veel jonge tieners behoren tot de top van hun omgeving, maar zien geen mogelijkheid tot een vervolg. Een structuur voor talentontwikkeling, zoals die voor dans- of sportopleidingen bestaat, ontbreekt vooralsnog. Als gevolg daarvan blijft de instroom vanuit Nederland op de Nederlandse circushogescholen beperkt, terwijl er zo veel talent en enthousiasme aanwezig is. In dat spanningsveld willen wij de krachten bundelen door jongeren inspiratie en skills te bieden en energie en netwerken te verbinden. Juist de internationale connectie helpt daarbij; we bieden een ontmoeting met gelijkgestemden en een uitdaging en inspiratiebron om verder ter reiken.

Het verleden bewijst dat dit echt impact heeft. Huidige professionals zoals Tall Tales Company (Rotterdam, Harm & Maartje), Circus Katoen (Willem uit België en Sophie uit Rotterdam) en de oprichters van TENT hebben elkaar tijdens uitwisselingen in hun tienerjaren ontmoet. Toen is de basis is gelegd voor carrières en netwerken die nu het Nederlandse veld verder helpen. Onder druk van bezuinigingen vonden dergelijke uitwisselingen in het afgelopen decennia echter niet of nauwelijks meer plaats. Juist nu het circusveld in Nederland zich sterk ontwikkelt, is het juist belangrijk om nú te investeren in het talent van morgen.

Het 25-jarig jubileum van Circus Rotjeknor was afgelopen jaar aanleiding om de handschoen op te pakken en weer voor het eerst sinds jaren op nationale schaal een uitwisseling te organiseren. De energie en het niveau die loskwamen tijdens deze pilot waren overweldigend, net als de reacties van deelnemers en partners. Dat gaf aanleiding om te onderzoeken hoe dit een vervolg kon krijgen. Als samenwerkingsverband en jaarlijks brandpunt voor het internationale circus is juist Rotterdam Circusstad uitgerust om hier verder invulling aan te geven. Tegelijkertijd is dit voor een festivalorganisatie zo uitzonderlijk dat het niet vanuit reguliere middelen kan worden opgezet.

Wat bovendien interessant is voor Rotterdam Circusstad, is dat hiermee tieners als een nieuwe doelgroep aan het festival wordt verbonden. Gezinnen met kinderen tot 12 jaar zijn al een belangrijke doelgroep, net als cultuurliefhebbers voor theater of dans. Met avond-programmering op het Schouwburgplein is aansluiting gevonden bij twintigers/uitgaanspubliek. KABAAL! biedt juist de groep tieners een relevante manier om betrokken te raken als deelnemer én bezoeker. Tegelijkertijd zet het een voorbeeld voor jongere generaties van wat je allemaal met circus kunt bereiken.

En dat is uiteindelijk wat we willen: dat jongeren van alle komaf, de kans krijgen geïnspireerd te raken en zichzelf te overstijgen en de eigen kracht ontwikkelen om een positieve toekomst voor zichzelf te maken, of dat nu in het circus is of daarbuiten.

 

DE UITWISSELING – HET TRAJECT
Lerend van de pilot afgelopen jaar, is de opzet van de uitwisseling inhoudelijk doorontwikkeld. We spelen zo in op de duidelijke behoefte van de deelnemers naar verdieping, uitdaging en zelf doen.

Voorbereiding
In de weken voorafgaand aan de uitvoering reist de regisseur, Alexandre Fray langs de deelnemende scholen en jeugdcircussen om de groepen te ontmoeten en hen een voorbereidingsopdracht mee te geven. Zo zorgen we ervoor dat de verschillende groepen qua disciplines al hetzelfde ‘circus vocabulaire’ spreken tijdens de ontmoeting. De regisseur verzamelt tijdens zijn voorbezoek de ingrediënten / disciplines en mogelijkheden van de deelnemers die hij later zal gebruiken voor het voorstellingsconcept. Bovendien zorgt het bezoek - en de wetenschap dat ze straks met één van s ’werelds vetste circusgezelschappen mogen werken - voor veel motivatie en voorpret.

Uitwisseling
De daadwerkelijke uitwisseling start op maandag 29 april in de trainingshal van Circus Rotjeknor. De jongeren volgen vier dagen lang in de vrije tijd) een intensief programma.

Dag 1 en 2: samenwerken, workshops volgen en finetunen eindpresentatie.
Dag 3: Uitvoering eindpresentatie
Dag 4: Festivalbezoek bestaande uit het bezoeken van een voorstelling en verdiepende gesprekken met professionele artiesten en artistiek leider van Circusstad Festival.

Onder leiding van elkaars docenten wordt gewerkt in de circusdiscipline waarin elk jeugdcircus uitblinkt: bascule (springplank), luchtwerk en vloeracrobatiek. Regisseur Alexandre Fray werkt met de jongeren aan het versmelten van hun acts tot één presentatie, waarin iedere groep haar moment krijgt om echt te shinen.

De acrobaten van Circa, het topgezelschap uit Australië dat later die week in het Oude Luxor Theater te zien is tijdens Circusstad Festival, werken twee dagen lang met de jongeren; een fantastische magneet en inspiratiebron voor de deelnemers. Vergelijk het met de voetballer Messi, die een clinic komt geven aan jong-Feijenoord; een ontmoeting die tekent voor het leven. Rondom het werkprogramma bezoeken de deelnemers het festival in opbouw en ontmoeten ze de organisatoren en artiesten die zich eveneens aan het voorbereiden zijn.

Eindpresentatie: uitvoeringen op professionele festivals
Hoogtepunt is natuurlijk de uitvoering zelf. Op dag drie verhuist het hele gezelschap naar Circusstad Festival, waar ze op woensdag 1 mei met een luide knal de pleinopening van festivaleditie 2019 verzorgen, prominent in de centrale Arena op het Schouwburgplein. Hier zullen de deelnemers het publiek versteld doen staan met een spectaculair professioneel vormgegeven circustheaterstuk.

De deelnemers worden als artiesten ontvangen en in een professionele context gepresenteerd, op een goed podium met goede faciliteiten en een groot enthousiast publiek. Een moment om niet te vergeten waar ze nog lang trots op zullen zijn! Vervolgens komen ze nog twee keer samen voor uitvoeringen tijdens Deventer op Stelten en het festival CirkL in Leuven.

Reflectie
Op dag vier bezoeken de deelnemers en docenten gezamenlijk Circusstad Festival. Ze bezoeken een internationale topvoorstelling en hebben achteraf een nagesprek met de artiesten, zodat ze ook op de voorstelling leren reflecteren. Zo leren ze niet alleen nieuwe circusvaardigheden, maar ook inhoudelijk over de kunstvorm te discussiëren. Vanuit dezelfde gedachte ontmoeten ze de artistiek leider en enkele organisatoren / producenten van het festival.

Thema: druk!
We geven de uitwisseling en in het bijzonder de eindpresentatie een thema mee. We kiezen voor een thema dat dicht bij de belevingswereld van de jongeren staat: DRUK! Het druk hebben met schoolwerk, met circus, social media en met andere activiteiten; voor veel scholieren aan de orde van de dag. Maar hoe vind je de juiste balans? Druk gaat ook over groepsdruk, een thema dat jongeren dagelijks aan den lijve ondervinden en waar ze zich toe moeten leren verhouden.

DRUK is ook een thema dat zich visueel en fysiek goed leent voor de circusdisciplines: in partneracrobatiek, pyramides bouwen en het verdelen van druk tijdens je balanceer-act. Hoe ga je om met de druk van teveel? Hoe ga je om met groepsdruk? Waar zit je uitlaatklep? Wanneer voel je je juist helemaal vrij? Vragen en emoties die onderzocht en bevraagd worden en die we middels circustechnieken verwerken in de eindpresentatie.

Regisseur: Alexandre Fray
Alexandre Fray (FR/NL) is oprichter van het gerenommeerde circusgezelschap Un Loup Pour L’homme. Met hun voorstellingen Appris par Corps en Face Nord veranderden ze het acrobatieklandschap. De manier waarop zij acrobatiek bedrijven, welhaast een soort nieuwe partneracrobatiek taal schreven heeft sindsdien al vele jonge gezelschappen geïnspireerd. Sinds 2015 woont Alexandre in Nederland met zijn gezin, en spreekt hij ook Nederlands. Hij heeft veel ervaring in het werken met jongeren en ouderen.

Internationale inspiratie: Circa!
Als extra inspiratie krijgen de deelnemers les van één van de aanwezige internationale topgezelschappen op Circusstad Festival 2019: het Australische gezelschap Circa!.

Sinds 2004 verover Circa! podia op alle continenten. De ene na de andere vijfsterren recensie krijgen ze voor hun uitzonderlijke acrobatische werk dat zowel technisch top of the bill is en een schoolvoorbeeld van de Australische ‘circus wave’, maar daarnaast ook jong en oud weet te raken met hun eerlijke, rauwe verhalen/performers.

Circa! werkt met een grote pool van acrobaten die rouleren binnen de voorstellingen. De acrobaten van Circa zijn over de hele wereld geworven en gevormd. Ze vinden het fantastisch om hun kennis en kunde door te geven aan de volgende generaties en zijn hier ook zeer bedreven in.


BEREIK EN DOELGROEPEN
Streefcijfers

  • 6 jeugdcircussen
  • 55 jongeren (14 t/m 19 jaar oud)
  • 15 docenten
  • 5 artiesten uit de wereldtop, voor regie en workshops
  • 4 uitvoeringen op 3 festivals, waarvan de eerste 2 uitvoeringen op Circusstad Festival
  • 2.500 – 3.000 bezoekers
  • Onmeetbaar: Inspiratie, interactie, nieuwe netwerken en horizonten

Deelnemers: 14 t/m 19 jaar (Ná basisschool)
Jongeren met ervaring in circustheater die zich verder willen verdiepen, nieuwe inspiratie zoeken, uitdagingen willen aangaan en onderdeel willen uitmaken van een professioneel festival. Deze hebben we gevonden bij de volgende groepen:

  • Circus Rotjeknor: Extreme Groep
  • Codarts Circus Arts: Vooropleiding 1418 jarigen
  • Circus de Klim Deventer: optreedgroep
  • Circaso Den Haag: optreedgroep
  • België: Leuven Cirkl, Circushumanoria van Kon. Atheneum Redingenhof
  • Totaal circa 55 deelnemers, 15 professionals (partners, artiesten, docenten, organisatoren)
  • De deelnemers van alle groepen hebben één doel gemeen: het oefenen met andere jongeren van verschillende niveaus en het les krijgen van waanzinnig goede circusartiesten zal hen een boost geven om nóg meer te willen leren. Beide circusgroepen merken dat een groot deel van de jongeren (en jongens in het bijzonder) sneller afhaken als ze geen extreme, toegankelijke, superknappe voorbeelden hebben. Door deelname aan de uitwisseling doelen we erop om een enorm enthousiasme te creëren voor de jongeren om komende jaren circus te blijven oefenen – en de nieuwe voorbeelden te worden voor de jongere generatie.

Circus Rotjeknor – acrobatiek & luchtwerk
De optreedgroep van Circus Rotjeknor heeft zich het afgelopen jaar gericht op Extreme Circus: technieken waarbij vooral acrobatiek centraal staat zoals bascule en luchtwerk.

CircusTheaterSchool de Klim Deventer – theater in circus
In Deventer richt de circusschool zich naast circus op het theatrale aspect: hoe maak je een voorstelling met circustechnieken?

Circushumaniora Leuven:
Zes jaar elke dag op een zinvolle manier aan beweging doen tijdens de schooluren. Iedereen is het erover eens dat jongeren op school veel te weinig bewegen. In een normale Belgische ASO (verglijkbaar met Havo/VWO) komt men amper aan 2 x 50 minuten beweging per week. Atheneum Redingenhof startte in 2010 Circushumaniora, waarin kinderen als onderdeel 6 tot 11 uur per week circusles krijgen als onderdeel van het curriculum.

Vooropleiding Codarts Circus Arts
Voor jongeren vanaf 14 jaar die dromen van een carrière als circuskunstenaar, biedt Codarts de vooropleiding Circus. Het lesprogramma is heel divers, met als uitgangspunt dat de leerlingen hun talenten volop kunnen ontdekken en ontplooien. Het festival is – naast het ontmoeten van andere circusjongeren en het leskrijgen in nieuwe circustechnieken – vooral een podium voor hen om optreedervaring op te doen. De jongeren van de Vooropleiding bestaan ook uit leerlingen van jeugdcircussen. Hoewel zij vaker met circus bezig zijn, zijn zij niet per definitie óveral beter in. Ze zullen dus prima in de uitwisseling passen en bovendien de andere deelnemers bewust maken van deze mogelijkheid.

Publieksgroepen KABAAL

  1. Achterban deelnemende jeugdcircussen, hun vrienden, familie, achterban (bezoeken uit het hele land) Circus Rotjeknor heeft bijvoorbeeld een groot en enthousiaste achterban van jongere artiesten, fans en vrijwilligers die specifiek in dit soort projecten geïnteresseerd zijn.
  2. De jonge circusamateur uit heel Nederland: dit is voor hen een fantastisch inspirerend voorbeeld, waar zij eigenlijk zelf al aan mee hadden willen doen. We bereiken hen via de deelnemende jeugdcircussen, Circomundo, social media, circuswebsites en blogs
  3. Rotterdamse urban amateurs er lopen samenwerkingen in Rotterdam voor cross-over groepen met 010tricks, SKVR, Make you move en moves Rotterdam. Zij zijn al betrokken vanuit hun urban discipline en veel van hen zullen zich ook op het festival presenteren. Door hen op de openingsdag uit te nodigen ontmoeten zij andere jongeren ontmoeten die vanuit het circus in dezelfde ontwikkeling zitten als zij vanuit dans.



UITZONDERLIJKHEID
Voor de deelnemers en partners is KABAAL! uitzonderlijk door:

  • De koppeling aan Circa! – de ‘Messi’ van het Circus. Deelnemers werken met de absolute wereldtop die ze normaal gesproken waarschijnlijk nooit in hun leven zullen ontmoeten.
  • De koppeling aan Alexandre Fray, regisseur van hetzelfde niveau maar dichterbij, met hem kunnen ze wellicht in de toekomst nog samenwerken.
  • De koppeling tussen gelijkgestemden uit heel Nederland en België: door de samenwerking leren ze elkaar echt kennen en stuwen ze elkaar tot nieuwe hoogten.
  • De koppeling van de deelnemers aan het festival: ze maken er echt deel van uit als artiest, als bezoeker en leren de achterkant ervan kennen in een verdiepend programma.
  • Er zijn momenteel geen vergelijkbare initiatieven in Nederland.


De structuur voor educatie en talentontwikkeling in circus is smal vergeleken met muziek, dans of sport. Nu er een bredere basis onder het amateurveld ontstaat, is het belangrijk om meer mogelijkheden re bieden om te excelleren en vervolgstappen mogelijk te maken. KABAAL! spreekt jongeren aan op een bestaande passie, en helpt hen zichzelf te overstijgen. Of ze nu in het circus terecht komen of niet, dit is een vormende ervaring die hen voor het leven versterkt.

Circus is in veel andere Europese landen al veel langer en verder in de ontwikkeling. Met KABAAL! helpen we een zaadje dat Circus Rotjeknor afgelopen jaar plantte vanwege hun 25-jarig jubileum te ontkiemen door het in een breder (internationaal) samenwerkingsverband te brengen. Zo schetsen we nieuwe horizonten: KABAAL! is een nieuwe schakel tussen het amateurveld en de vooropleiding van Codarts. We zorgen letterlijk voor nieuwe Nederlandse aanwas voor het circusveld. Voor Rotterdam Circusstad is dit een project dat zich met name buiten de grenzen van het festival afspeelt en derhalve niet vanuit de gangbare middelen georganiseerd kan worden.


BEGROTING
De projectbegroting bedraagt in totaal € 30.112,-. Ruim de helft daarvan kan worden gedekt uit eigen bijdragen en inkomsten. Echter, om het project door te kunnen laten gaan, is aanvullende steun onmisbaar, waarbij we het Fonds voor Cultuurparticipatie willen vragen om het verschil te maken.


afbeelding van Alexander Klapwijk

Beste Dirk,

Welkom terug bij Jij Maakt Het Mee. De komende weken denk ik als adviseur van het fonds met je mee over je project en op welke onderdelen het eventueel aangescherpt kan worden om tot een kansrijke aanvraag te komen.

Jij Maakt Het Mee heeft het project Kabaal! van Circus Rotjeknor afgelopen voorjaar ondersteund. Ook dat betrof een internationale samenwerking. Daarnaast is ook jullie project Circus meets sport vorig jaar door Jij Maakt Het Mee ondersteund. Wat is er wezenlijk anders aan jullie huidige plan? Want wij zoeken naar echt nieuwe, vernieuwende en experimentele projecten.