menu denk mee beslis mee maak mee

Haptische beeldvorming en kunstparticipatie

Kleur, beeld en kunst voelen voor en door...

Stichting KIVI
15 maart 2018 tot 15 maart 2020
tekenen en schilderen
jongeren, kinderen, ouderen, volwassenen
onze website / check facebook
€15.000

Dit project wil subsidie. Geef je stem! Denk mee Beslis mee Maak mee
FCP18
max 50 / 2 van 2 gestemd
publiek50
max 50 / 111 gestemd
totaal68
nog nodig7
De stemperiode is voorbij.
Het is niet meer mogelijk om te stemmen.

Ga direct naar de reacties

Haptische beeldvorming en kunstparticipatie

Kleur, beeld en kunst voelen voor en door mensen met een visuele beperking

afbeelding van Marlies van der Linden

Ingediend door:

Marlies van der Linden

Ik zoek meedenkers over deze vraag: 
Hoe overtuigen we traditioneel en visueel ingestelde organisaties van de meerwaarde van een voelbare methode voor kleurbeleving, beeldvorming en kunstparticipatie?

Wat ga je doen?: 

We leven in een visueel ingestelde wereld. Wat we ergens van vinden is voor een groot deel afhankelijk van wat we zien. Met onze kledingkeuze laten we zien wat voor type we zijn. De meeste tekens en signalen die ons wegwijs moeten maken in de maatschappij zijn visueel. In het onderwijs wordt de theorie onderbouwd met illustraties en afbeeldingen. Als iemand vraagt: ‘Waar ben je?’ zeggen we automatisch: ‘Hier.’ Maar: waar is hier als je niets kunt zien? Hoe kun je leren over perspectiefwerking, wanneer dit geen onderdeel is van jouw belevingswereld? Wat is de kleur groen, als je deze nog nooit gezien hebt? Hoe weet je welke deur naar de dames- of herentoilet gaat?

  • Er zijn ongeveer 380.000 mensen met een visuele beperking in Nederland.
  • Wereldwijd hebben 285 miljoen mensen een visuele beperking, waarvan er 39 miljoen blind zijn.
  • Er zijn 2500 tot 3000 blinde en slechtziende schoolgaande kinderen en jongeren in Nederland.
  • Daarbij zijn er nog zo’n 700.000 mensen in Nederland kleurenblind.

Ziende en niet- of slechtziende mensen begrijpen elkaar vaak niet goed. Zelfs organisaties die zich inzetten voor de doelgroep, denken vanuit hun eigen (visuele) logica. Dit levert frustraties op. Er wordt verwacht dat mensen met een visuele beperking zich aanpassen aan de visuele norm en er wordt weinig gedacht vanuit de non-visuele belevingswereld. Veel mensen met een visuele beperking hebben behoefte aan inzicht in de visuele wereld waarin ze leven, willen hun eigen belevingswereld aan anderen uitleggen en willen graag deelnemen aan kunstbeleving en -beoefening. We willen immers allemaal gehoord en gezien worden en als een volwaardig mens deel kunnen nemen aan de samenleving. Stichting KIVI wil zich hiervoor inzetten met het project “Haptische kunstbeoefening en -participatie”. Met het ontwikkelen en verspreiden van de Taktila methode maken we haptische beeldvorming en keurbeleving (=op de tast) mogelijk en meer vanzelfsprekend.

Wanneer mensen met een visuele beperking leer- of hulpmiddelen willen gebruiken, is men doorgaans afhankelijk van vergoedingen door gemeenten, zorgverzekeraars of aankoop door onderwijsinstanties. Wanneer deze organisaties hun prioriteiten elders leggen, komen nieuwe initiatieven moeilijk bij de persoon. Om mensen zélf de keuze te bieden willen wij laagdrempelige oplossingen bieden door de ontwikkeling van tactiele kleurenkaarten, hulpmiddelen, spellen en illustraties. Taktila is een jonge uitvinding en we zitten in de voorbereidingsfase. Een bijdrage van uw fonds zou de bereikbaarheid van de Taktila methode mede mogelijk maken.

Achtergrond
Jofke van Loon, geschoold beeldend kunstenaar, werkt ruim 10 jaar met  mensen met een visuele beperking. Ze ontdekte dat het onmogelijk was om tijdens haar lessen visuele informatie over te brengen met enkel woorden. Begrippen als “paars”, “rood, “schaduw” of “perspectief” hebben geen betekenis voor iemand die dit nog nooit heeft waargenomen. Het bracht haar op het idee om eigenschappen van kleur en beeldende aspecten zoals dieptesuggestie en schaduwwerking, te laten voelen. Jofke heeft vervolgens een aantal jaar geïnvesteerd in de ontwikkeling van de Taktila methode; een unieke methode met voelbare illustraties en bijbehorende theorie, die leidt tot een zeer succesvol en snel inzicht in de kleurenleer en andere beeldende aspecten.

De cursussen
Inmiddels hebben tientallen mensen bij Jofke een aha-erlebnis mogen ervaren. Tijdens haar cursussen leren blinde en slechtziende mensen namelijk in een half uur over de kleurenleer. Zij laat voelen hoe verschillende bruintinten zijn opgebouwd om bijvoorbeeld aan te geven dat een boomstam al die tinten bevat. Een tachtigjarige blinde man leerde hoe hij zijn jeugdherinnering van zijn ouderlijk huis in tweepuntsperspectief kon vertalen naar een schilderij.
Fenomenen die heel hun leven abstracte begrippen voor hen waren, worden tastbaar. Ook tactiele theorie over schaduwwerking, atmosferisch perspectief en compositiewerking brengt de cursisten op ideeën hoe zij hun non-visuele belevingswereld kunnen verbeelden met visuele middelen. Deze ideeën zetten zij om in voelschilderijen, opgebouwd uit verf en materialen zoals zand, touw, houtjes, textiel en alles wat aansluit bij de ideeën van de cursisten. Dat laatste is altijd het uitgangspunt. Er worden middelen en technieken aangereikt om de ideeën van de cursisten vorm te geven. En door het laten inwerken van de theorie ontstaan ook weer ideeën. Zo kan het werk steeds meer verdiepen en hebben de lessen hetzelfde niveau als de schilderlessen voor ziende mensen.

Op een rijtje:
- De cursussen zijn een grensverleggende dagbesteding. Het ontdekken van nieuwe mogelijkheden en inzichten zorgt voor meer zelfvertrouwen.
- Door toepassing van de Taktila methode kunnen de cursisten op hetzelfde niveau mee doen als ziende mensen.
- De cursisten krijgen inzicht in visuele begrippen.
- De cursisten kunnen hun gevoels- en ideeënwereld uiten.
- Het werk wordt gedeeld door middel van een expositie, waardoor aandacht wordt gegeven aan de non-visuele belevingswereld. Hiermee ontstaat begrip en inspiratie bij de ziende mens.
- Kunstmaatjes ondersteunen de cursisten waardoor de activiteit geen tot weinig energie kost.
- De cursisten hebben plezier met hun medecursisten en hun persoonlijke kunstmaatje.
- De cursisten kunnen genieten en ontspannen i.p.v. ‘overleven’.
- Er zijn gevallen waarbij kleurbeleving en -herinnering weer terugkomt.
- De cursisten zonder visueel geheugen krijgen begrip voor zaken als diepteperceptie, compositie, schaduwwerking en kleurbeleving.
- De cursus wordt aangeboden vanuit de niet-/slechtziende beleving in plaats van de visuele norm.
- We willen Jofke haar expertise en hulpmiddelen laten verspreiden, zodat er meer mensen baat bij hebben.

Uit de praktijk blijkt dat Jofkes methode naast kunstbeoefening ook kunstbeschouwing mogelijk maakt. Door op tactiele wijze inzicht te geven in beeldende aspecten, zoals schaduwwerking, dieptesuggestie en compositievormen gaat er een nieuwe wereld open voor mensen waarbij de visuele wereld geen onderdeel is van de belevingswereld. Uit de onderzoeken kwam naar voren dat het voor hen een avontuur is om een schilderij af te tasten. Voorzien van beeldende beschrijving is het mogelijk om de essentie van een kunstwerk over te brengen aan iemand die blind is. Zelfs zonder uitleg ervoer de blinde C. Balemans de hectiek van New York die schilder Piet Mondriaan verbeelde met zijn “Victory Boogie Woogie" (1942-44) toen zij een voelbare replica bekeek met haar handen.

Onafhankelijkheid
De deelnemers leven vaak in een uitkeringssituatie, waardoor ze niet de financiële middelen hebben voor een cursus, inclusief materialen en de bijkomende reiskosten. De cursussen kunnen alleen doorgaan met financiële ondersteuning uit subsidie of donaties.
De doelgroep is vaak van afhankelijk of leer- of hulpmiddelen die worden vergoed door gemeenten, zorgverzekeraars of aangeschaft door onderwijsinstanties. Wanneer zij hun prioriteiten elders leggen, komen nieuwe initiatieven moeilijk bij de hulpbehoevenden. Om mensen zélf de keuze te bieden willen wij laagdrempelige oplossingen bieden door de ontwikkeling van tactiele kleurenkaarten, hulp- en leermiddelen, spellen en illustraties. Een bijdrage van uw fonds zou dit mede mogelijk maken.

Wat gaan we doen?
Studio Xplo is de werkplaats in Tilburg waar Jofke teken- en schilderles geeft aan mensen met een visuele beperking en de prototypes worden ontwikkeld. Vandaaruit start het project met:

  • Cursussen aan mensen met een visuele beperking.
  • Vanuit de belevingswereld van de cursisten gaan stagiaires, vrijwilligers en creatieve ondernemers onder leiding van Jofke leermiddelen ontwikkelen om haptische kunstparticipatie en beeldvorming toegankelijker te maken.
  • Jofke heeft dagbestedingscentra gevonden die bereid zijn de leer- en hulpmiddelen mee te produceren.
  • Vrijwilligers en stagiaires gaan tactiele illustraties maken van bestaande schilderijen. Hiermee kunnen we musea en culturele organisaties laten zien hoe zij hun collectie toegankelijk kunnen maken voor bezoekers met een visuele beperking, .
  • Onze missie en de hulpmiddelen willen we door middel van een nieuwe toegankelijke website delen.
  • Zodra de productie van de leermiddelen in gang is gezet en de website online staat gaan we de doelgroep benaderen via social media en belangenorganisaties. Dit is de daadwerkelijke start van het project. We beogen medio mei 2018 zo ver te zijn. We gaan dan in samenwerking met Jofke, stagiaires en vrijwilligers: scholen, musea, dagbestedingsateliers en dienstverleners ervan bewustmaken hoe zij naast de visuele standaard haptische kunstbeoefening toegankelijker kunnen maken en wat de meerwaarde daarvan is. Dat doen we onder andere door hen uit te nodigen voor  inspiratiedagen, het verzorgen van voorlichting en een aantal try-outs op locatie. Voor het laatste zijn we bezig met het verzamelen van intentieverklaringen. De aanzet hiervan volgt verderop in dit projectplan.
  • Begin 2019 gaan we een tussentijds evaluatiemoment organiseren d.m.v. een expositie inclusief vernissage.
  • Begin 2020 gaan we dit traject 'afronden' of beter gezegd lanceren door middel van een Eat & Greet voor de zintuigen voor alle betrokkenen en belangstellenden.


Wat hebben we nodig?
Met behulp van een kleurenkaart en een introductiespel kunnen mensen met een visuele beperking het tactiele kleurensysteem eigen gaan maken en toepassen. Met voelbare stickertjes kunnen verfpotten, schilderpallets, stiften en andere kleurige objecten worden voorzien van voelbare kleuren. Het maken van deze middelen gebeurt handmatig en is véél werk. Dagbestedingsplekken staan klaar om mee te gaan helpen, maar we moeten nog een hoop voorwerk doen om het werk aan te leveren. Hiervoor hebben we onder andere nodig:

  • Stoffen en texturen voor het Taktila systeem
  • Gereedschap, lijm en materialen
  • Grafische en braille vormgeving
  • Spelborden voor introductiespel t.b.v. tactiele training
  • Een toegankelijke website
  • Reis- en onkostenvergoedingen voor betrokkenen.
  • Honoraria toeleveranciers en artistiek leider
Hoe ga je te werk?: 

Sociale integratie
Hoe leg je iemand die blind is uit wat het effect van een kleur rood is?
Hoe leg je uit wat diepteperceptie uit voor iemand die geen diepte kan waarnemen?
Hoe wij de ruimtelijke wereld vertalen naar een plat beeld. Dat bestaat niet voor hen. Misschien kunnen ze goede uitleg wel begrijpen, maar het is geen onderdeel van hun belevingswereld, dus abstract. Bij alle vragen over het overdragen van visuele informatie was voor Jofke het antwoord: ‘Door het te laten voelen!’
Door tactiele illustraties ondersteund door 3d modellen te laten voelen worden visuele begrippen logisch voor hen. Mensen van middelbare leeftijd hebben al regelmatig een aha-erlebnis mogen ervaren terwijl Jofke hen iets uitlegde met behulp van de Taktila methode™.

Geen subjectieve associaties, maar een objectieve beleving, zodat zij een persoonlijk ‘beeld’ kunnen vormen en gelijkwaardig kunnen deelnemen aan een schildercursus en aan de maatschappij. Als zij inzicht hebben in onze visuele wereld, kunnen ze hun bijzondere belevingswereld makkelijker communiceren met de ziende medemens, waardoor sociale integratie ontstaat. Het moet niet zo zijn dat zij zich steeds moeten aanpassen. Het moet tweerichtingsverkeer zijn. We kunnen namelijk van elkaar leren door open te staan voor een andere manier van kijken en zo onze kijk op de wereld verrijken. Kijken op de tast dient meer vanzelfsprekend te worden naast onze visuele standaard.

Ontwikkelingen sinds het project Kunst met de zintuigen als inspiratie
In 2014 vond het project Kunst met de zintuigen als inspiratie plaats. Hierbij werkten kunstenaars in diverse disciplines met mensen met een visuele beperking toe naar een multizintuiglijke expositie. Bekijk de korte videoregistratie: https://www.youtube.com/watch?v=ijHsPCE9QeQ&index=5&list=PLKP8QAVAvUZdid...
Tijdens de schildercursus in dat projectjaar is het concept voor de Taktila methode gestart. De prototypes zijn gelanceerd tijdens de expositie in januari 2015. Omdat de gekozen structuren voor de kleuren niet klopten met het ons kleurenmengsysteem en gebaseerd waren op subjectieve associaties, is Jofke verder op zoek gegaan naar structuren waarbij de visuele eigenschappen te voelen zijn. Hierdoor klopt het systeem ondertussen aan alle kanten. Zo voelt groen tussen het stralende geel en koude blauw in en oranje tussen het stralende geel en warme magenta. Roodbruin voelt meer aan als magenta, lichtbruin meer als geel en donkerbruin meer als blauw et cetera.

De gekozen materialen zijn afkomstig uit standaardcollecties, waardoor het Taktila kleurensysteem op lange termijn inzetbaar. Met een tactiele kleurenkaart en stickertjes kunnen mensen op een simpele manier kleur in hun omgeving en bij hun creatieve activiteiten aangeven. Nu staan we voor de klus om deze tactiele kleurenkaarten te (laten) produceren in samenwerking met grafisch vormgever Maarten van den Beemt, de CBB (Christelijke Bibliotheek voor blinden en slechtzienden) en verderop genoemde dagbestedingscentra. Voorzien van braille, gesproken toelichting in de vorm van een digitaal bestand en tactiele stickertjes, kan het kleurensysteem laagdrempelig voor diverse doeleinden worden toegepast. Culturele centra en scholen kunnen verfpotten, pallets en visuele afbeeldingen voorzien van tactiele kleurenstickers en met de kleurenkaart kan achterhaald worden welke kleuren men voelt. In de praktijk is gebleken dat door een intensieve oefening de texturen al in enkele uren in de vingers zit. Hiervoor bestaat een prototype voor een introductiespel. Om Taktila te introduceren bij belangenorganisaties en de doelgroep willen we graag 100 spellen produceren in samenwerking met Houtwaar in Nijmegen. Houtwaar is gespecialiseerd in het vervaardigen van leer- en hulpmiddelen voor mensen met een visuele beperking.

Afgelopen twee jaar is Jofke samen met studenten de behoefte gaan onderzoeken aan deze haptische manier van waarnemen van kleur-, beeld en kunst. De verslagen zijn gebundeld op deze webpagina: http://taktila.com/onderzoek/.
De uitkomsten deden ons besluiten een introductietraject op te starten om haptische kleurbeleving, beeldvorming en kunstparticipatie te stimuleren met behulp van de Taktila methode. Dat is waar we nu staan.

We verdelen de doelgroep voor dit traject in twee:

  1. De particulier willen we bereiken via een nieuwe toegankelijke website, social media en belangenorganisaties.
  2. Aan de intermediairs zoals culturele-, onderwijs-, zorginstellingen en musea bieden we voorlichting en try-out programma's aan.

Momenteel wordt er vaak verondersteld dat er andere prioriteiten zijn, omdat het voor velen geen vanzelfsprekendheid is om blinde mensen te laten deelnemen aan beeldende activiteiten. Dankzij de Taktila methode is er geen reden meer om dit te veronderstellen. Het doel is om zo veel mogelijk mensen met een visuele beperking de keuze te geven om deel te nemen aan kunst. Dit kan op diverse niveau's; van basale kleurbeleving op de tast tot het leren begrijpen van de ingewikkelde principes van het perspectivisch kijken.

Met wie werk je samen?: 

Jofke heeft door de jaren heen een groot netwerk opgebouwd. Momenteel is zij hen aan het aanschrijven ten behoeve van samenwerking rondom dit project.

  • Saskia Waijers van SWP Productions heeft aangegeven dat ze gaat werken aan een documentaire over de missie van Taktila.
    ‘Ik heb vanuit mijn bedrijf, SWP Productions, de intentie om samen de documentaire over Jofke en de Taktila methode vorm te geven. Ik heb er zin in! ‘ Saskia Waijers
  • Elvera van Leeuwen van Mikxs gaat met Jofke in overleg hoe Taktila te introduceren bij museumpersoneel. Elvera werkt momenteel samen met het museum Boijmans van Beuningen ten behoeve van het opstellen van een trainingsprogramma voor museumpersoneel in het kader van toegankelijkheid voor mensen met een visuele beperking.
    ‘Ik loop met het idee om een informatiemiddag over Taktila te organiseren hier in de regio. Ik realiseer me dat als we Taktila in de musea willen gaan gebruiken er meer mensen kennis moeten hebben van de methode,’ Elvera van Leeuwen
  • Sandra Bolten van Colour me Beautiful verzorgt imageconsulting en heeft de intentie andere consultants te trainen in het gebruik van Taktila, zodat zij hun advies en kleurenpaspoort ook kunnen aanbieden aan kleurenblinde mensen.
  • Yvonne van der Laan is ambassadeur en vertaalt haar schilderijen in Taktila replica’s om deze te exposeren bij zorgcentra voor mensen met een visuele beperking, zoals Het Schild in Wolfsheeze. Daarbij staat zij op beurzen om Taktila onder de aandacht te brengen.
  • Er liggen lijnen bij grote belangenorganisaties voor mensen met een visuele beperking in Nederland en België, zoals Dedicon, Visio, Kentalis, Bartiméus, Oogfonds, Robbert Coppes en Licht & Liefde. Werknemers zijn aan het aftasten wat de mogelijkheden zijn om Taktila intern toe te passen. We mogen helaas pas namen en intenties noemen als er van hogerhand toestemming is gegeven. Zodra dat gebeurt, stellen we jullie op de hoogte.


Leerbedrijf voor studenten

  • Jofke gaat samenwerken met studenten van Avans Marketing, die uitgedaagd worden om te onderzoeken via welke wegen de Taktila methode het meest efficiënt onder de aandacht wordt gebracht. Er wordt gedacht om de doelgroep te gaan benaderen via social media en belangenorganisaties.
  • Jofke is met haar Studio Xplo erkend leerbedrijf en heeft reeds tientallen stagiaires een werkervaringsplaats geboden. Zo hebben studenten van de kunstacademie en cultuurwetenschappen bijvoorbeeld onderzoek gedaan naar behoefte aan en meerwaarde van Taktila. We gaan voor dit project nieuwe studenten aantrekken om Taktila te introduceren bij musea, onderwijsinstellingen en belangenorganisaties. MBO stagiaires werk(t)en mee aan de productie.
    Alle stagiaires leren in de praktijk door kunstbuddy te zijn van een van de cursisten met een visuele beperking.


Productie

  • De ontwikkeling van de prototypes van leermiddelen en voelbare illustraties gebeurt onder leiding van Jofke door stagiaires en vrijwilligers bij Studio Xplo in Tilburg. Vrijwilligers worden aangedragen door de gemeente Tilburg en vrijwilligersorganisatie ContourdeTwern. Ook via sociale media en mond-tot-mond komen er mensen op ons af die willen meehelpen.
    ‘Ik ben erg tevreden over de samenwerking met Jofke. Zij staat altijd open om in gesprek te gaan met onze cliënten om een goede plek voor hen te vinden binnen haar organisatie. Ik ervaar onze samenwerking als zeer positief,’ Chantal Willemen - Netwerkconsulente werk en inkomen Gemeente Tilburg
    ‘Mijn ervaring is dat iedereen door Jofke serieus wordt genomen, gehoord en gezien wordt en op hun eigen kracht wordt aangesproken, ongeacht het verhaal van iemand. Dit maakt dat ik regelmatig haar werk en studio bij vrijwilligers of mensen die een hobby zoeken onder de aandacht breng. Ik weet dat mensen door Jofke hartelijk ontvangen en begeleid worden. Zeker een hele positieve referentie!’ Maaike Stevens - Steunpunt vrijwilligerswerk
  • Twee dagbestedingscentra en reclassering hebben aangegeven te gaan helpen met de productie van tactiele stickertjes en kleurenkaarten. Na een try out samenwerking, kunnen zij ook tactiele illustraties gaan maken die we kunnen aanbieden aan scholen, musea, belangenorganisaties en de doelgroep zelf. Deze dagbesteding zorgt tevens voor betrokkenheid bij de doelgroep en inzicht in tactiele kleurbeleving bij de cliënten en leerlingen die het werk uitvoeren.
    Het betreft:
    - Arbeids Transitiecentrum (ATC) Eindhoven met als contactpersoon Romy Beckers, arbeidstoeleider MBS Eindhoven en docent werkbegeleider ATC,
    - Kempenhaeghe expertisecentrum Epilepsie in Heeze en Oosterhout met als contactpersoon Nicole van Thiel en
    - Reclassering Breda met als contactpersoon Björn van Overveld.


Ervaringsdeskundigen
Bij Studio Xplo worden in kleine groepjes (max 6 personen tegelijk) teken- en schildercursussen gegeven aan mensen met een visuele beperking. Dankzij de Taktila methode kan de theorie op hetzelfde niveau verzorgd worden als voor ziende mensen. Wel is het zaak om steeds te denken vanuit de non-visuele beleving van de cursist en geen aannames te doen vanuit onze visuele logica. Jofke van Loon is hierin gespecialiseerd en verzorgt de lessen. Uit deze praktijksituatie wordt steeds bekeken hoe visuele aspecten kunnen worden uitgelegd.

Bekijk video 1 en 2 voor een kijkje achter de schermen.
1. https://www.youtube.com/watch?v=lPDdgxf5ciY&t=63s
2. https://www.youtube.com/watch?v=2yYuClSB7bo&t=86s

Iedere cursist heeft een persoonlijk kunstmaatje. Hij of zij ondersteunt, maar het is niet de bedoeling dat er voor de cursist gedacht wordt. De intentie is de cursisten zo autonoom mogelijk te laten werken op een manier die bij hen past.
Op andere plaatsen worden vaak aanpassingen gedaan om iemand met een visuele beperking zo goed mogelijk mee te laten doen volgens visuele normen. Hierbij wordt verondersteld dat de visuele norm de standaard is en niet gekeken naar andere werkwijzen.
Daarom vragen we Jofke voorlichting en inspiratieavonden te verzorgen aan professionals. Zij kan  professionals ook trainen in de toepassing van de Taktila methode binnen hun organisatie.

De cursisten van Jofke zijn leergierig en vinden het leuk om mee te denken waar Jofke rekening mee kan houden om haar middelen zo toegankelijk mogelijk aan te bieden aan hun lotgenoten. Zij zijn dan ook ambassadeurs voor de Taktila methode en gaan wanneer mogelijk is mee om hun verhaal te vertellen tijdens een voorlichting.

Dit project is er een vóór en dóór de maatschappij. De ene doelgroep doet iets voor de ander, waardoor zij zelf ook ontwikkelen. Door de uitvoering van dit project werken we direct aan onze doelstelling: meer begrip creëren voor elkaars belevingswereld.

Wat is verder van belang om te weten?: 
  • Zodra er financiële middelen zijn, kan de schildercursus bij Studio Xplo beginnen. We beogen medio mei 2018 te starten.
  • Zodra er financiële middelen zijn, kunnen we beginnen met de productie van de kleurenkaarten, stickertjes, spellen en voelbare kunstwerken.
  • Zodra er financiële middelen zijn, kan Jofke starten met het voorlichtingstraject.
  • Begin 2019 is er een tussentijds evaluatiemoment in de vorm van een expositie inclusief vernissage/ontmoeting met de makers. Hiervoor gaan we op zoek naar een geschikte locatie.
  • Begin 2020 organiseren we een Eat & Greet voor de zintuigen voor álle betrokkenen en belangstellenden om het project af te ronden. Hiervoor gaan we op zoek naar een geschikte locatie.

De spreiding van de Taktila methode wordt hierna op reactieve basis voortgezet.

Bereik: 
aantal   activiteit               aantal deelnemers   aantal bezoekers 
36 Lessen beeldende vorming en schilderen aan mensen met een visuele beperking bij Studio Xplo 8 8 kunstmaatjes
10 Voorlichting op diverse locaties 10 x 25 = 250  
8 Try out programma’s op locatie               8 x 4 = 32  
1 Expositie en vernissage - begin 2019 8 á 10 100
1 Eat & Greet voor de zintuigen - begin 2020 15 200
  Particulieren die dankzij de hulp- en leermiddelen in hun thuissituatie zelfstandig aan de slag kunnen 60*  


*Van de 350.000 mensen met een visuele beperking in Nederland proberen we zoveel mogelijk mensen te bereiken. 60 deelnemers die zelfstandig aan de slag gaan, lijkt ons een haalbaar streven binnen twee jaar.

Wat maakt het project bijzonder?: 

Kunst en cultuur vervullen een belangrijke rol in de samenleving. Eigenschappen die vaak met kunst in verband worden gebracht zijn zelfkennis, zelfontplooiing, morele ontwikkeling en inzicht in ‘de ander' of ‘de samenleving'. Deze eigenschappen hebben te maken met de reflectiviteit en verbeeldingskracht van kunst. Via kunst leren we de wereld, onszelf en de ander vanuit verschillende gezichtspunten kennen. Via kunst leren we elkaar en onszelf beter verstaan. Stichting KIVI wil bijdragen aan een maatschappelijk klimaat waar aandacht voor menselijkheid en eigenheid centraal staat.
Wij zien in de praktijk dat cultuurparticipatie sociale cohesie, inzicht, inspiratie en verdieping met zich meebrengt. Dit mogelijk maken is onze missie. We beogen deze missie te volbrengen door de financiering en bemiddeling voor dit project te realiseren.

Participatie en zelfredzaamheid
Omdat onze maatschappij enorm visueel is ingesteld lijkt het voor mensen met een visuele beperking dat zij steeds minder kunnen participeren. Sommigen -vooral mensen die op latere leeftijd slechtziend worden- raken in een sociaal isolement. De mogelijkheden voor dagbesteding lijken ook steeds beperkter te worden. Tóch kan er nog een héle hoop wel!

Dát is ervaren mensen als zij bij Jofke op schilderles komen. Dankzij de Taktila methode kunnen zij op eenzelfde niveau meedoen aan de teken- en schilderlessen als ziende mensen. Dit is goed voor hun zelfvertrouwen en persoonlijke ontwikkeling. Gevoelens en ideeën kunnen uiten heeft een therapeutische werking en dit samen doen met anderen geeft een sociale meerwaarde. Doordat er gekeken wordt naar wat er nog wél kan neemt de zelfredzaamheid toe. Mensen gaan bijvoorbeeld (voor het eerst) zelfstandig met het openbaar vervoer om naar de schilderles te komen.

Kortom: de Taktila methode is een unieke methode voor kleurbeleving en beeldvorming voor visueel gehandicapte mensen: zien met je handen. Blinde personen kunnen hiermee kleuren ervaren waardoor ze zelfstandiger zijn en beter communiceren met zienden. Daardoor biedt het ook scholen, musea en bedrijven mogelijkheden om hun collectie, producten of lessen beter toegankelijk te maken voor blinden. De behoefte bestaat overal en de methode is makkelijk te exporteren.

Begroting: 

Een aantal kleine (blinden)fondsen dragen bij aan de schilderlessen bij Studio Xplo in Tilburg die tevens dienen als broedplaats en testomgeving.

De bijdrage van het Fonds voor Cultuurparticipatie hebben we nodig voor de voorlichting, presentaties en initiëren van try-out programma's op diverse locaties in Nederland. Daarmee kunnen we de voordelen van haptische beeldvorming voor meer mensen met een visuele beperking bereikbaar maken.

Via Aanvraag.nl en het Bergmansfonds vragen we financiële ondersteuning voor aanschaf van de materialen en ontwikkeling van de hulpmiddelen. Het Makersfonds Tilburg wordt aangeschreven voor de dekking van algemene kosten.

Locatie(s): 
De projectleiding en lessen vinden plaats bij Studio Xplo in Tilburg
Locatie expositie wordt later bekend gemaakt
Locatie Eat & Greet voor de zintuigen wordt later bekend gemaakt
Voorlichting en try outs vinden op diverse locaties plaats zoals blindenonderwijs, oogvereniging, revalidatiecentra, belangenorganisaties. De locaties worden later bekend gemaakt
Dagbesteding t.b.v. productie vindt plaats bij Epilepsiecentra Kempenhaeghe in Oosterhout en Heeze
Dagbesteding t.b.v. productie vindt plaats bij het Arbeidstransitiecentrum (ATC) in Eindhoven
Dit zijn de de opmerkingen en adviezen uit Denk Mee, aangevuld met de stem-motivatie van de adviseurs van FCP.
afbeelding van Lidian Fleers

Het Fonds beoordeelt een project op de criteria artistieke of inhoudelijke waarde, samenwerking en impact.

Jij maakt het mee is gericht op projecten waarbij verschillende mensen, disciplines, wensen en behoeften samenkomen in een artistiek-inhoudelijk proces dat (mogelijk) tot iets nieuws kan leiden. Echter de aanvraag focust zich met name op het produceren van een eindproduct. Ik mis in de uitwerking precies dat artistiek-inhoudelijke proces waarbij specifieke behoeften en wensen vanuit de doelgroep kenbaar worden en aan de hand waarvan keuzes worden gemaakt, waarbinnen verschillende mensen en/of organisaties een artistiek-inhoudelijke bijdrage leveren. De aanvraag is op dit moment teveel geschreven vanuit het werk één kunstenaar, waarbij veel aandacht en financiële middelen worden besteed aan de productontwikkeling en PR. Er is onvoldoende sprake van een inhoudelijke meerwaarde in de samenwerkingen om binnen Jij maakt het mee een succesvolle aanvraag te kunnen doen. Theorie beïnvloedt de praktijk, maar ik mis in de uitwerking de verbinding tussen de receptie en de productie van kunst; op welke wijze kan de methode impact hebben op de actieve kunstbeoefening van mensen met (en zonder) een visuele beperking? Wellicht bied het aan de slag gaan met de methode vanuit een specifieke invalshoek nog een keer een mogelijkheid voor een succesvollere aanvraag, maar helaas zijn er op dit moment onvoldoende aanknopingspunten met de doelstelling en criteria subsidieregeling om de aanvraag te kunnen honoreren. 

afbeelding van Giovanni Campbell

Het Fonds beoordeelt een project op de criteria artistieke of inhoudelijke waarde, samenwerking en impact.

Ik heb waardering voor de uitgangspunten van jullie aanvraag waarin je een impuls wilt geven aan de actieve cultuurbeoefening door mensen met een visuele beperking en dat je hiervoor verschillende activiteiten organiseert. De aanvraag geeft zicht op de uitgangspunten, maar desondanks ben ik ook kritisch over de inhoudelijke opzet. Jullie gaan vrij summier in op de creatieve ontwikkeling die de deelnemers gedurende het proces gaan doormaken. Ook blijkt uit het plan te weinig hoe je met de gepresenteerde vorm inspeelt op de behoeften van de deelnemers. Hierdoor komt de aanvraag aanbodgestuurd over. De innovatieve kracht die wij op JMHM zoeken zit juist in de inhoudelijke samenwerking met de deelnemers en de vormen waarmee je de nieuwe verbindingen concreet tot stand brengt, ook met partners. In het voorliggende plan stel je echter vooral het voortraject centraal. Daarmee is het nog onduidelijk welke blijvende en inhoudelijke impuls jullie aan de deelnemers gaan meegeven. 
Ook de betrokkenheid van de deelnemers met een visuele beperking in het voorstadium zou ten goede kunnen komen aan het succes van het project. Wellicht zijn zij een bron van inspiratie over hoe je het bereik voor de activiteiten kunt vergroten. Mijn tip is daarom om hen te laten meedenken over de opzet van het creatieve proces en tot werkvormen te komen die concreter aansluiten bij hun specifieke behoeften. Hiermee kun je mogelijk het duurzame effect van het project nog verder vergroten.
Ik zie inspirerende mogelijkheden die je kunt inzetten voor een herkansing.

afbeelding van Marlies van der Linden

We kunnen nog steeds geen video's uploaden. Er verschijnt een wit veld als we op deze optie klikken. Daarom zijn er een aantal links in het plan toegevoegd.

afbeelding van Johanneke Minnema

Ha Marlies,

Je hebt nog maar minder dan 2 weken de tijd om de aanvraag verder af te maken. Vergeet niet om goed in te gaan op de vragen die Lidian en ik hebben gesteld. Ook mis ik nog een begroting bij je aanvraag. Veel succes!

Johanneke

afbeelding van Lidian Fleers

Beste Marlies, welkom op Jij maakt het mee. Als adviseur denk ik graag met je mee op welke wijze jullie project mogelijk binnen deze subsidieregeling zou kunnen passen. In de projectomschrijving heb je het over een cursus en over de methodiek. Zou je iets scherper kunnen formuleren in welk opzicht dit zich onderscheid of een doorontwikkeling is van het project "Kunst met de zintuigen als inspiratie?" Daarnaast ben ik benieuwd naar welke nieuwe samenwerkingspartners onderdeel zijn van het project.

afbeelding van Marlies van der Linden

We krijgen helaas geen video geüpload. Het browseveld is blanco.

afbeelding van Lidian Fleers

Ik zal mijn collega vragen om hier naar te kijken. 

afbeelding van Johanneke Minnema

Beste Marlies,

Welkom bij Jij Maakt het Mee. Als coach denk ik de komende weken graag met jullie mee!

Mooi om te lezen over haptische kunstbeoefening en -participatie. Ik begrijp dat jullie met deze aanvraag de Taktila methode een groter bereik willen geven.

Kan je in de aanvraag wat meer vertellen over de cursussen die jullie willen geven aan mensen met een visuele beperking? Hoe worden de deelnemers hiervoor geworven en geselecteerd? Wat leren zij in deze cursus?

Klik daarvoor op Bewerken - Denk mee (meer projectinformatie). Succes met uitwerken!

Johanneke

afbeelding van Marlies van der Linden

In 2014 hielp het FvCP ons met het toewerken naar een bijzondere expositie, waarbij de ontwikkeling van een tactiele methode om kleur- en beeld te vertalen voor mensen met een visuele beperking is gestart.
Bekijk een korte video-impressie van de expositie: https://www.youtube.com/watch?v=ijHsPCE9QeQ&list=PLKP8QAVAvUZftz_j2aWGl9...

Hoe kunnen wij organisaties overtuigen dat de visuele norm niet de enige standaard is en hoe tactiele beeldvorming ons inspireert anders te kijken?

afbeelding van Elvera van Leeuwen

Ha Jofke,

Misschien is het goed om ook een van de filmpjes over Taktila toe te voegen zodat geinteresseerde een goed beeld krijgen van de mogelijkheden van het systeem.

Elvera

afbeelding van Marlies van der Linden

Dank je voor de tip Elvera.

Deze procedure is nieuw voor ons. We gaan ons er de komende tijd in verdiepen hoe we de camagne het beste kunnen aanpakken en daar gaan zeker filmpjes bij komen!

Heb jij ervaring met dit traject? Dan zijn je tips meer dan welkom.

Marlies