menu denk mee beslis mee maak mee

Gouden Boeken

Gouden levensboeken, een kunst project voor...

Goudader trainingsbureau
1 oktober 2018 tot 30 april 2019
letteren, tekenen en schilderen
ouderen
€7.500

Dit projectidee is in ontwikkeling. Geef je tips! Denk mee Beslis mee Maak mee

Ga direct naar de reacties

Gouden Boeken

Gouden levensboeken, een kunst project voor ouderen

afbeelding van Eva Durlacher

Ingediend door:

Eva Durlacher

Ik zoek meedenkers over deze vraag: 
Hoe kunnen we de bekendheid en impact van het project onder ouderen vergroten? Mijn intentie is om met Gouden boeken een beweging op gang te brengen in Nederland waarin iedereen zijn verhaal kan nalaten en verbeelden.

Wat ga je doen?: 

Het project Gouden boeken, getekende en geschreven levensboeken, is een kunst- en cultuurproject voor ouderen. In creatieve schrijf- en tekenbijeenkomsten worden mensen begeleid bij het maken van een eigen levensboek. In de bijeenkomsten krijgen ze inspirerende opdrachten om hun eigen verhalen en gevoelens tot uitdrukking te brengen.De deelnemers aan het project werken op losse bladzijden die later gebonden worden tot een boek.

De boeken zijn een plezier om aan te werken en geven betekenis en zin aan iemands persoonlijke leven. Ze kunnen later van grote waarde worden voor de nabestaanden van de maker. Je geeft op creatieve en expressieve wijze vorm aan wat je achter wilt laten. Een testament van onschatbare waarde. Als afsluiting houden we een expositie waarin familie wordt uitgenodigd om samen te praten over de verhalen en beelden uit het boek.

Het Gouden boek is het recept tegen eenzaamheid en het gevoel er niet meer bij te horen.

Eind expositie

In april 2019 wordt in de Toneelschuur een presentatie gegeven van Haarlems goud “Age friendly city. Hier worden alle projecten van “Age friendly city” getoond. Hier worden de inmiddels veertig goeden boeken geprsenteerd, en worden verhalen vertelt.

Doelstelling

De doelstelling is om ouderen in staat te stellen om hun leven terug te zien op een plezierige manier.Om iets te kunnen nalaten wat ze nog willen vertellen, uitdrukken, getuigenis geven van wat belangrijk voor hun is. Een testament van sfeer, gevoel, verhaal, en beeld.Ouderen weer in contact brengen met hun eigen teken- en schrijfmogelijkheden, zodat ze de vrijheid voelen om na de bijeenkomsten verder te werken aan een creatieve zingeving.En wellicht het allerbelangrijkste: mensen ontmoeten waarmee ouderen hun verhalen kunnen delen.

Welke eindresultaten worden verwacht?

Persoonlijk eindresultaat: Iedere deelnemer heeft na afloop een eigen boek.

Contact met familie: Dit persoonlijke boek kan de aanleiding vormen voor dieper contact met familie.

Diepgaande gesprekken: Deelnemers raken met elkaar in gesprek over wat voor hen van wezenlijk belang is.

Nieuwe hobby: Na afloop kan er een creatieve schrijf- of tekenstroom zijn ontstaan waardoor ze verder kunnen werken, en nog meer verhalen kunnen opschrijven en verbeelden.

Minder eenzaamheid: Niets maakt zo eenzaam als er niemand is die met je meeleeft en je verhalen wil horen.

Wat gaan deelnemers beleven?

In de cursussen zullen mensen leren hun verhalen te schrijven, te verwoorden en te verbeelden. Ze leren creatief schrijven over zichzelf. Ze gaan zich bijzondere momenten herinneren op een originele manier. Dit geeft eigenwaarde.Ze leren simpele tekentechnieken, omgaan met tekenmaterialen, vertrouwen krijgen in verbeelden. Woorden gebruiken, en taal en beeld combineren.Ze krijgen technieken om een verhaal te vertellen en tevens om te luisteren naar elkaar.

In de laatste bijeenkomst leren ze om een boek te binden, en hierbij krijgen ze assistentie van een professional.

In de eindpresentatie krijgen ze de gelegenheid om uit hun boek te vertellen aan familie en vrienden, en als ze willen ook aan een groter publiek.

Wat gaan bezoekers en familie leden beleven?

Familieleden, vrienden bekenden gaan verhalen horen die ze misschien niet eerder hebben gehoord. Ze zullen misschien gemeenschappelijke herinneringen herkennen. (Voorbeelden: de kolenkachel, melkboer met echte flessen)

Ze krijgen een ingang tot meer contact. Wat heeft mensen geraakt, geroerd, en wat verbindt? De tekeningen en teksten vormen soms een begin van hele bijzondere gesprekken.

De gouden boeken kunnen voor de bezoekers een aanleiding zijn tot mooie gesprekken, eigen herinneringen die weer naar bovenkomen, en bovenal inspiratie.

Waarom past het project goed in Haarlem?

Als Age friendly City is Haarlem bij uitstek geschikt voor dit project.

Haarlems Goud

De culturele organisatie Hart heeft samen met de verschillende culturele en sociale partners het programma ‘Haarlems Goud’ ontworpen: een samenhangend programma waarbij kennis, ervaring en bevlogenheid van professionals binnen cultuur, zorg en welzijn zijn gebundeld.

Age friendly city

De Gouden boeken mogen zich in de slotbijeenkomst van de Age friendly city in de Toneelschuur presenteren. Dit zal in april 2019 plaats vinden. De boeken worden geëxposeerd en mogelijk dat een paar deelnemers daar hun boek toelichten. Verder is er geen inhoudelijke samenwerking. Age friendly city ondersteunt de Gouden boeken niet financieel.

Dit project is vriendelijk voor de oudere deelnemers omdat het hen in contact brengt met de bijzonderheid en kunst van hun eigen leven

Waarom is dit belangrijk voor ouderen?

Soms is het voor ouderen moeilijk om te praten over je gevoelens, gedachten en herinneringen. Als oudere kun je kampen met lichamelijke beperkingen en het gevoel hebben dat anderen je zien als patiënt, of als oude man of vrouw in plaats van wie je bent. De diepste behoefte van een mens is gezien te worden, erkend te worden in wie je bent – als mens. Het oplichten van mooie herinneringen geeft herwaardering aan ieders leven.

 

Hoe ga je te werk?: 

Het project Gouden boeken wordt aangeboden aan een doelgroep die anders misschien nooit in contact zou komen met hun eigen creativiteit en met het verbeelden van hun leven.

Mensen die nooit bedacht hebben dat ze een kunstenaar in zich hebben.

De technieken: De combinatie van tekenen en schrijven, met als resultaat een soort visueel verslag, een strip is voor ouderen een geheel nieuwe uitdrukkingsvorm.

De uniciteit van dit project zijn de nieuwe werkvormen en oefeningen om mensen te prikkelen. Ouderen die dat niet kennen te laten durven om zich te gaan uitdrukken.

Het aanbieden aan deze doelgroep vraagt om een vernieuwende werkwijze. Nieuw trainingsmateriaal, 

Werken met fotoos en digitale camera, gebruik van socialmedia, collage technieken, film.

Ze gaan in de doodgewone dingen, de herinneringen aan dagelijkse voorwerpen en gebeurtenissen verbeelden, tekenen, beschrijven. Dit wordt de ingang om kunst te maken.

Het bijzondere leren herkennen in het gewone. Een getekende theelepel kan een kunstwerk worden,

Een wasmachine uit je jeugd een beeld, een tekening, in het gewone zit de poëzie verpakt als je het kan herkennen. De oefeningen helpen om dit te gaan herkennen en uitdrukken.

Deze aanpak geeft mensen de gelegenheid die zelden tekenen of schrijven het vertrouwen geven om hun eigen levensverhalen te gebruiken om een boek over te maken.

Hierdoor kan er een nieuwe hobby ontstaan.

Het Gouden boek kan een beginpunt worden van nieuwe uitingsvormen, zoals het verhalen vertellen in het openbaar, filmpjes, vervolgboeken etc.

De foto’s van de tekeningen en teksten kunnen gedeeld worden met vrienden en familie leden op sociale-media zoals facebook en Instagram

Artistiek inhoudelijk:

  • Leren oude herinneringen te verbeelden
  • Leren werken met kwasten en pennen, inkt, gouache, krijt, kleurpotloden, aquarel.
  • Handgeschreven teksten plaatsen naast beeld
  • Foto’s bewerken met verf en lijnen.
  • Collages maken met gekleurde stukken papier, afval papier, tijdschrift foto’s
  • Gekleurde ondergronden maken als sfeer, en daar later op door werken met lijnen.
  • Werken met zwarte inkt en water, grijstonen leren maken.
  • Leren werken met lagen,
  • Scheur technieken,
  • Aquarel technieken

Stap 2:

Tekeningen sorteren en op volgorde leggen

Een verhaallijn aanbrengen in de losse getekende blz.

Blz. verder bewerken,

  • Teksten schrijven en toevoegen
  • Schutblad beschilderen
  • Kaft en achterkant uitzoeken

Hoe verloopt de artistieke ontwikkeling:

Veel deelnemers hebben last van gebrek aan zelfvertrouwen in hun tekenvaardigheden en schrijfvaardigheden. Ze gaan ervaren dat de gedachte “ik kan niet tekenen” omkeert naar “Iedereen kan tekenen”, zoals ieder mens kan zingen. Ieders hoofd is volgestopt door vroegere aannames en ervaringen op school. Het plezier van het zonder oordeel uitproberen is een soort tekenbevrijding, net als stem bevrijding maakt het een stroom los van creativiteit en uitdrukkingsmogelijkheden.

Teken de plank met pannen uit de keuken van vroeger. Moeten dat exact lijkende pannen zijn, nee. Gewoon doen en met een inkten en Oost-Indische inkt beginnen, na korte tijd is echt iedereen tevreden met het resultaat, want de pannen beginnen te leven, doordat ze verbeeld worden.

Na drie vier bijeenkomsten worden de tekeningen steeds vrijer, met meer kleuren en interessante details, er is aandacht voor de vlakverdeling, de kleur keuze, de tekst en beeld verdeling, donker licht, structuur.

Som der delen:

Gedurende de bijeenkomsten krijgen mensen steeds meer zelfvertrouwen omdat de blz. zich opstapelen, de som der delen is van groot belang. Een enkele tekening is niet op zichzelf staand, maar eenmaal als een doorlopend verhaal geeft het een totaalbeeld en wint aan kracht dat geeft meer vertrouwen in het eigen kunnen.

De getekende pannen, de geschilderde lamp, de geplakte stoel van opa, alles bij elkaar wordt het langzaam een veel gelaagd kunstwerk.

Een nieuwe hobby:

De artistieke ontwikkeling is zeer groot, door zowel de teken materialen te leren kennen en daarmee te durven spelen. In de bijeenkomsten komt er vrijheid om te combineren en te proberen en steeds met een simpele opdracht aan de slag te gaan.

Ze worden gestimuleerd zelf de materialen aan te schaffen. Tussen de bijeenkomsten zijn er kleine teken opdrachten, blz. afmaken, of in kleuren, of door te werken aan een thema, zo ontstaat er zelfvertrouwen om ook thuis te werken. Na afloop van de bijeenkomsten is een nieuwe hobby is ontstaan en gaan de deelnemers verder en maken een tweede en derde levens boek.

De groeps inspiratie: Omdat iedereen gezamenlijk aan het werk is en elkaar complimenten geeft en werkelijk interesse heeft in elkaars uitingen wordt de originaliteit en durf steeds groter om zelf nieuwe manier uit te proberen.

“Wij hadden vroeger ook zo’n soort kolenkachel”, “dan kwam de kolenman”. Hoe zagen de raampjes van die kachel eruit? De collectieve herinneringen worden getekend en iedereen vult elkaars hiaten aan.

Met wie werk je samen?: 

De cursus bijeenkomsten zullen gehouden worden op verschillende locaties in Haarlem en Heemstede.

De samenwerkingspartners hebben toegezegd bij te dragen aan het project op de volgende manieren:

  • · Zij stellen van een ruimte ter beschikking voor de bijeenkomsten. De huur komt daardoor niet op de begroting, en wordt gedragen door de verschillende locaties.
  • · Zij leveren een bijdrage aan de publiciteit en marketing van het project: de website, folder, andere uitingsvormen van de organisatie.
  • · Ze bieden actieve ondersteuning bij het bereiken van de doelgroepen, door middel van mondelinge en schriftelijke publiciteit, zoals posters ophangen, mensen bellen, en de bezoekers op Gouden boeken attenderen.
  • · Open dagen: Op deze dagen zal ik ook aanwezig zijn en het project tonen en mensen te woord staan.
  • Zij nemen deel aan de cursus, en misschien aan de vervolg cursus train de trainer. 

Inhoudelijke samenwerking met de partners:

Op de verschillende locaties waar de Gouden boeken gehouden worden zullen op de volgende manieren worden samen gewerkt:

Inloophuizen Nederland:

Op verschillende locaties in Nederland zijn inloophuizen, en komen mensen bijeen die te maken hebben gehad met kanker. Hier werken veel vrijwilligers. De inspirator en directie Jet Winkel van het inloophuis Schalkwijk heeft aangegeven dat er vanuit de inloophuizen, voor vrijwilligers en betaalde krachten, behoefte is aan creatieve manieren van werken. Dit is goed op een op een andere manier uitdrukking geven aan gevoelens en ervaringen.

Zij zelf zal de bijeenkomsten bijwonen en zelf meedoen. Zij leert hierdoor over deze manier van creatieve expressie, en het gebruik van visualisatie. Ze heeft aangegeven ook met het vervolgtraject; Train de trainer te willen meedoen, en wellicht andere medewerkers en vrijwilligers in geheel Nederland,

In de Odensehuizen in Nederland is ook vraag om de train de trainer te volgen door medewerkers en vrijwilligers. Hierdoor hoeven deze gesubsidieerde instelling niet steeds externe mensen aan te trekken, maar kunnen zelf op een professionele manier een creatief proces faciliteren. Ellis Middelhuis gaf van het Odensehuis Haarlem gaf aan dat er zeker vraag is vanuit de verschillende Odense huizen in Nederland om kennis en ervaring op te doen met deze teken en schrijf technieken die in de Gouden Boeken worden aangeboden. Er is dus voldoende draagvlak voor de vervolgcursus: train de trainer.

Zij zal ook proberen deel te nemen aan de Gouden boeken,

Ze zal hierdoor meer leren om met licht dementerenden een creatief proces te begeleiden.

René Rijst van het Verhalenhuis wordt medetrainer in de bijeenkomsten. René Rijst zal in deze samenwerking werken vanuit zijn ervaring in het begeleiden van gesprekken over religieuze en spirituele onderwerpen. Hij begeleid de vragen en de uitwisseling die hierdoor opgang komt.

De behoefte van de deelnemers zijn:

o Buurthuis Trefpunt het Trionk: Ouderen die een werkelijk luisterend oor missen en hierdoor last hebben van eenzaamheid. Hun behoefte is om contact te maken met hun eigen leven, en hun verhalen te vertellen maar ook zich te herkennen in de verhalen van anderen.Michelle Drion en Marjolein Huijser van Haarlem effect hebben toegezegd de cursus Gouden Boeken voor ouderen aan te gaan bieden. De ouderen die in de Leidse buurt wonen zijn welkom op de bijeenkomsten.Deze bijeenkomsten zullen op woensdag ochtenden starten.

Buurtgenoten Buurthuis de Trionk

In de cursus voor het Trionk is de cursus speciaal bedoeld voor ouderen uit de Leidsebuurt. De Leidsebuurt was van oorsprong een arbeidersbuurt, met veelal lage inkomens.

In deze cursus zal het gaan over het benadrukken dat elk leven de moeite waard is om aandacht aan te geven.

Vaak hebben mensen gehoord: Doe maar gewoon dan doe je al gek genoeg, maar toch is er behoefte om je persoonlijke kant te vertellen, en ook zelf bijzonder en een beetje gek te mogen zijn.

Ouderen die opgegroeid zijn in grote families, met weinig geld, en niet veel aandacht voor persoonlijke gevoelens en wensen krijgen de mogelijkheid zich uit te drukken.

In de cursus komt er juist de aandacht dat elk individu het waard is, elk verhaal de moeite waard is gehoord te worden, we gaan op zoek naar het eigene, unieke, wat maakt dat jij bent wie je bent.

In de bijeenkomsten zijn de opdrachten eerst gericht op het vinden van de buurt cultuur, de sfeer van het gezin, het herkennen van de overeenkomsten,

wat werd er als normaal gezien en wat als abnormaal. Wat was de norm, en hoe ging je daar zelf mee om.

Hoe werd er vroeger met geld omgegaan, met vakanties, met werk, met sport.

In deze bijeenkomsten wordt de nadruk gelegd op de groep versus het individu.

Voorbeeld: Hoe speelde je vroeger op straat, wat voor spelletjes deed je, was het knikkeren, voetballen, herinner je voorbeelden en neem een herinnering in gedachte. wat voor soort kind was je daarin, de sterkste, de clown, de underdog.

Hoe zag de straat er toen uit?

Dan teken of schrijf een detail uit dit spel, herinner je nog hoe jij was, wat je deed, welke kleren had je aan.

Deze oefening geeft zoveel herkenningspunten dat de openheid ontstaat om ok de individuele gevoelens te herkennen, en verwoorden en verbeelden.

Het creatieve proces is het leren plezier te krijgen inde eigen taal en uitingsvorm die anders misschien nooit toegankelijk zou zijn geworden. In de veiligheid dat tekenen voor iedereen is, en dat het niet is weggelegd voor kunstenaar en striptekenaars, maar ook voor hun is zo een groot geschenk.

o Inloophuis:

Mensen die met een ziekte te maken hebben gehad, zoals kanker en een boek willen maken om dit verwerken. Zo kunnen ze weer contact maken met hun goede herinneringen en de balans van hun ervaringen opmaken.In oktober start in Inloophuis Kennemerland in Haarlem de bijeenkomsten Gouden boeken. Het inloophuis Kennemerland is voor een ieder die in zijn of haar leven te maken heeft (gehad) met kanker. Het project het Gouden boek is voor onze gasten een prachtig middel om in contact te komen met emoties, te 'ordenen' en zonder woorden gevoelens te kunnen uitdrukken, nieuwe kanten van hun levensverhaal te ontdekken en helpen een (nieuwe) balans te vinden in het leven. We hebben afgesproken dat de bijeenkomsten zullen worden gegeven voor onze gasten met de titel "Teken je leven, een getekend leven".

Creatieve processen: 

In deze bijeenkomsten zal de nadruk liggen op herstellen in de ruimste zin van het woord.

De cursus Gouden boeken zal hier vooral gaan over de thema’s die de deelnemers zelf belangrijk vinden.

De eerste bijeenkomst zal gaan over het vinden van deze thema’s, hoe wil je je boek laten heten, wat wil je uitdrukken. Hierin werk ik samen met Jet Winkel. Zij is deskundige op het gebied van rouw verwerking. In de cursus zal zij ook aanwezig zijn en haar expertise op gebied van rouw en herstel inbrengen in de cursus.

Vragen

Het eerste moment dat je hoorde dat je ziek was, en het verloop van de ziekte maken vanzelfsprekend deel uit van de teken en schrijf onderwerpen, maar de toevoeging is om dit onderwerp te vertalen in een creatief proces is wat hier bijzonder aan is. Juist door het er niet over te hebben, het weg te laten, of soms is het juist een raar detail zien wat symbool staat voor de vechtlust, voor het volhouden, het ontkennen.

De liedjes, de zinnen die je in je hoofd schreef tijden chemo kuren.

Niet een ziekte is het zelfde, niet een patiënt is het zelfde, niet een herstel proces is het zelfde.

Het vertalen van jouw persoonlijke ziekteproces in een boek, een visueel creatief verslag is zeer bevrijdend en kan de mooiste momenten opleveren.

In deze bijeenkomsten zal de humor en zwaarte elkaar gaan afwisselen. Wat is de troost of schoonheid in de ellende.

Soms zal het in bijeenkomsten juist niet gaan over kanker, gewoon om het te vergeten,

Het creatieve werk is in het ompoolen van een ziekte ervaring naar een poetische, kunstzinnige uiting.Alles kan een aanleiding zijn tot kunst, en zeker ook ziek zijn en weer herstellen.

o Odense huis Dementie: Mensen met een beginnende dementie kunnen de Gouden boeken gebruiken om hun geheugen te versterken. Wat ze zich nog herinneren kunnen ze opslaan voor de familie en op die manier iets tastbaars van hun levensverhalen nalaten voordat hun geheugen verder verslechtert.Ellis Middelhuis is leidinggevende in het zojuist geopende Odense huis in Schalkwijk en wil graag de bijeenkomsten in het Odensehuis aan beginnende dementerende ouderen aanbieden.

Doelgroep Licht dementerende:

Geheugen oefeningen:

Creatieve ontwikkeling bij mensen met dementie:

Mensen met dementie kunnen zich soms de meest recente gebeurtenissen niet herinneren, maar visuele details uit hun jeugd zijn meestal veel toegankelijker, en goed op terug te roepen.

De cursus voor licht dementerende ouderen heeft daarom de focus op het ophalen van herinneringen uit de jeugd.

De eerste bijeenkomst gaan we een oefening doen die gaat over het herinneren van de woonkamer van je ouders toen je klein was. Je loopt rond in deze kamer en kijkt om je heen of je je nog details herinnert, zoals hoe zag de lamp boven de tafel eruit, hoe zagen de eetkamers stoelen eruit, hoe de

bank of luie stoel. Het geheugen is een wonderlijk fenomeen, het kan zich soms grote gebeurtenissen niet meer herinneren, maar juist deze schijnbaar onbelangrijke voorwerpen kunnen opeens naar boven komen.

Als iedereen iets genoemd heeft wat hij, zij zich herinnerde wordt er iets gekozen wat aanspreekt, ontroerd, wat verwondering oproept.

In de volgende stap gaan ze woorden op schrijven die te maken hebben met een van deze herinneringen:Een voorbeeld: bv de lamp boven de eetkamertafel. De lamp is getuige geweest van vele familie bijeenkomsten, en volgt een perspectief wissel: wat zag de lamp?., wat kan de lamp zich herinneren?

Nu kunnen deelnemers zelf kiezen of ze dit willen tekenen of schrijven.

Er ontstaat een creatief proces waarin de lamp het begin punt is, en aan de lamp hangen verhalen,

Ze leren met eenvoudige middelen de lamp te verbeelden, maar ook de sfeer van de tafel te vertalen in kleur en taal, soms komen er verhalen of gedichten. De lamp is de focus, maar daaruit kan een een scala aan technieken van uitdrukken worden ingezet. Het resultaat is een blz waarin herinneringen zijn verbeeld, een visuele tekstuele blz. Aan het einde van de bijeenkomst vertellen de deelnemers iets over wat ze zich hebben herinnert, wat ze hebben gemaakt. Dit geeft saamhorigheid en herkenning, andere hebben vergelijkbare beelden, dat schept een band en ook stof tot contact.

o Verhalenhuis: Mensen die behoefte hebben aan het onder ogen zien van hun sterfelijkheid, en willen nadenken over waar hun leven over ging, wat belangrijk voor ze was en wat ze willen uitdrukken.

Zingeving, Het verhalen huis;

In het verhalenhuis ga ik in samen werking met Rene Rijst, de dominee van de gemeente van de Imanuelkerk de cursus Gouden boeken aanbieden. In deze cursus zal het vooral gaan over levensvragen en betekenisgeving.

Rene Rijst zal in deze samenwerking werken vanuit zijn ervaring in het begeleiden van gesprekken over religieuze en spirituele onderwerpen.Hij begeleid de vragen en de uitwisseling die hierdoor opgang komt.

Ik zal de thema’s vertalen in creatieve teken en schrijf oefeningen zodat de deelnemers niet alleen erover spreken maar een kunstzinnige vertaling kunnen maken.

Een voorbeeld: Herinner je een plek waar je als kind je eigen veilige ruimte voelde, waar je kon zitten en over het leven nadacht, waar je voor je uit kon turen, en jezelf kon zijn.

De visuele vertaling: Als kind zat ik altijd in de perenboom, uren kon ik daar blijven en niemand viel me lastig. Er wordt een perenboom getekend, niet een gewone boom maar een boom die is als een nest. De gedachten en contact met iets onbenoembaars wordt hier vertaalt in tekst en beeld.

De vraag; kun je je herinneren wat je toen dacht, wat je voelde, wat wist je over het leven,

Voorbeeld vragen Als jij er niet meer bent, wat zou je willen dat er van je wordt herinnert?,

wat is het waarvoor je je in je leven trots op bent?

Wat zou je jou kinderen willen zeggen, wat je ze wellicht niet rechtstreeks kan vertellen?

Als je kinderen na je dood jouw boek vinden, wat is het wat je zou willen over brengen.?

De antwoorden die uit deze vragen omhoog komen zijn de ingang tot schrijven en tekenen.

Voorbeelden 2: Iemand die in de oorlog als kind ondergedoken heeft gezeten, in deze onderduik tijd heeft ze veel moeilijke momenten gehad, maar ook iets geleerd wat ze bijna niet in woorden kan vatten. Dat te vertalen in een beeld, in een kleur is het begin van een creatief proces. Ze herinnert zich de onderduiklocatie, de boeken die ze las, maar vooral de gedachten die haar de moed gaven om het vol te houden. Dit zijn spirituele gedachten die een mens vormen.

Het creatieve proces bestaat uit het ontsluiten van de visuele beelden en het thema wat haar ten diepste raakt te verbeelden in deze serie bijeenkomsten, steeds een anders facet van deze periode uit haar leven.

 

o Luifel: Oudere mensen die na hun pensioen hun creativiteit verder willen ontwikkelen en uitdrukking willen geven aan zichzelf middels tekenen en schrijven. Hierdoor krijgen ze een nieuwe bezigheid krijgen waarmee ze zichzelf verder kunnen ontwikkelen na afloop van de cursus.Ellen Swart van De Luifel in Heemstede heeft toegezegd om in het najaar de cursus te programmeren in het aanbod van De Luifel.

Ouderen die enige ervaring hebben met tekenen en schrijven. De Luifel

Deze doelgroep kiest voor de Gouden Boeken waarschijnlijk omdat ze hun kunstzinnige talent willen verdiepen, en dit willen omzetten in een persoonlijk boek.

De opdrachten die ik hier zal geven gaan wat dieper in op techniek. Hierin zullen collage technieken,

Gemengde teken technieken meer worden belicht. Hoe zet je een mooie blz op, wat zijn interessante verhoudingen, kleurgebruik. Hier zal ik ook nieuwe materialen toelichten.

De opdrachten gaan over persoonlijke themas die juist te maken hebben met creativiteit.

De herinneringen die worden opgehaald hebben allemaal te maken met de biografie van de creatieve ontwikkeling.

Voorbeeld: Hoe was je creativiteit voor je zevende, wat maakte jetoen, hoe waren je kindertekeningen,

Kun je je herinneren wat je maakte met handenarbeid, met handwerken?

Misschien kwam je creativiteit op een andere manier tot uitdrukking.

De gouden boeken worden hier een uitdrukking van het ontstaan van ieders creativiteit, het verloop van deze vormen. Door dit te herinneren en op te tekenen kom je weer in contact met al deze manieren en vrijheid. De Gouden boeken worden inspiratie boeken voor het wekken van creativiteit die uit ieders leven omhoog zijn gekomen.

Samenwerkingen interdiciplenair:

Het project Buurtblik gaat werkt nauw samen met de Gouden Boeken.

Buurtblik is een initiatief waarin ouderen leren filmen en monteren met een ipad.

Buurtblik is als pilot begonnen in Haarlem noord, en wordt nu door heel Haarlem uitgevoerd.

Hoe werkt buurtblik: Ouderen leren interviewen, filmen en monteren en maken zo korte opnames van activiteiten in hun buurt.

De samenwerking zal bestaan uit twee mogelijkheden:

Opgeleide ouderen die door Buurtblik hebben geleerd te filmen maken de opnames van de deelnemers van de gouden boeken. Het resultaat zijn korte filmpjes met tekeningen en verhalen.

De deelnemers krijgen mede regie en beslissen in samenspraak met de filmers hoe ze hun boek, tekeningen en verhalen in beeld willen brengen.

Hierdoor maken deelnemers kennis met het proces van het filmen. Ze leren dat getekende beelden en gesproken woord een nieuwe creatieve laag kunnen aanbrengen in hun verhaal.

Het leren kennen van de verschillende mogelijkheden en keuzes die hierin gemaakt kunnen worden zijn een nieuwe dimensie van het verbeelden van hun verhaal.

Deelnemers van Gouden boeken leren zelf bij buurtblik filmen, en gaan met elkaar in teams hun boeken verfilmen.

Dit is een bijzonder vervolg en leert de deelnemers die elkaar inmiddels goed hebben leren kennen, om samen hun boeken te verfilmen.

Het creatieve proces van filmen krijgt een extra dimensie omdat het heel intiem is en gaat over hun eigen verhalen. Hoe breng je dat in beeld?. Ze werken hierin samen en helpen in teams elkaar om tot de meest optimale resultaat te komen.

Voorbeelden:

Filmen als een animatie film de tekeningen filmen met een gesproken stem.

Tekeningen en teksten aan elkaar gezet met muziek

Een vrouw in haar eigen woning die aan het tekenen is en een voice over die vertelt wat ze verbeeld.

Foto’s en oude archief beelden in combinatie met de tekeningen, gecombineerd met een interveuw.

De korte films zullen op een website komen zodat anderen ouderen de verhalen kunnen zien.

Wat is verder van belang om te weten?: 

Het vervolg van de Gouden boeken

Nadat de vijf cursussen zijn afgerond en ik ervaring heb opgedaan met de vijf verschillende doelgroepen wil ik eerst een verslag maken.. De vijf doelgroepen zijn:

  1. Zingeving-Ouderen met een zingevingsvraag, die een persoonlijk testament willen nalaten voor hun kinderen, klein kinderen
  2. Dementie- Licht dementerende ouderen
  3. Herstel- Mensen die herstellende zijn van een ziekte.
  4. Kunst- Creatieve Ouderen, mensen die al teken en schrijf ervaring hebben.
  5. Buurt- Buurt genoten, in buurten met lage-inkomens

Hierna als vervolgstap wil ik een korte opleiding ontwikkelen voor mensen die met ouderen werken.

Voor wie:

De opleiding is bedoeld voor

  • Mantelzorgers,
  • Activiteitenbegeleiders
  • Iedereen die met ouderen werkt.
  • Buurtwerkers in buurthuizen.
  • Vrijwilligers
  • Geriaters

In deze opleiding leren de deelnemers om aan de hand van een werkboek zelf deze cursus te verzorgen. Hiervoor krijgen ze handvaten om de cursus te geven. Hierdoor kan de kwaliteit van de creatieve ontwikkeling bij de deelnemers worden gewaarborgd.

Inhoud lessen: In de opleiding gaan de deelnemers zelf een eigen levensboek maken, en tevens leren hoe deze oefeningen weer over te brengen op hun doelgroep.

Per doelgroep is er een andere focus, een verschil in aanpak. Deze verschillen wil ik zelf gaan ervaren in de startfase, waarin ik zelf de vijf cursussen geef aan deze doelgroepen.

Werkboek:

Na afloop van alle cursussen wil ik een werkboek samenstellen met oefeningen en instructies. Per oefening zal er een aparte uitleg komen hoe de oefening te geven, en de verschillende manieren om per doelgroep deze te begeleiden.

Bij het werkboek zullen ook begeleidende video-tutorial gemaakt worden.

Het werkboek zal een belangrijk instrument worden om veel mensen in staat te stellen om Gouden boeken te maken. Het maken van levens boeken is een prachtig diepgaand creatief proces. Deze boeken zullen van onschatbare waarde worden voor zinvolle gesprekken met de mensen in hun leven.

Als nalatenschap zullen de boeken kinderen en kleinkinderen inspireren om het leven van de vorige generatie te begrijpen en in herinnering te houden.

Wat gaan de deelnemers leren:

  • Creatieve ontwikkeling helpen ondersteunen tijdens het maken van levensboeken;
  • In de lessen ontstaat er steeds meer vrijheid in het tekenen en beschrijven van de eenvoudige herinneringen. In het begin zijn mensen onzeker over hun uiting, is dit wel de moeite waard, is het wel mooi getekend, maar naarmate er meer blz. ontstaan zijn, zien de deelnemers dat iets wat met liefde wordt herinnerd, beschreven, verbeeld ook een bijzondere blz. wordt, en een diepe betekenis krijgt.
  • “Die ene oom die een cadeau meebracht uit een ver land, en dit cadeau bleek een wezenlijke herinnering dat iemand zich geliefd voelde, en de kiem bleek om later in zijn leven ook een reis te maken. De tekening en tekst begint met een voorwerp en leidt tot een prachtig verhaal.”
  • Creatieve Schrijf oefeningen: woorden opschrijven, brainstormen, los maken, vrijheid vinden.
  • Creatieve tekentechnieken: verschillende materialen leren gebruiken, spelen met kleuren, lijnen, met achtergronden, collages, en foto’s gebruiken.
  • Kennis van tekenmateriaal: hoe werkt een Oost-Indische inkt, krijt enz.
  • Leiden van een levensverhalen groepsgesprek: De lessen eindigen met het vertellen met de verhalen, en de tekeningen tonen. Het is van wezenlijk belang dat er goed gereageerd wordt, zowel door de begeleider, als door de groepen genoten, er kan daardoor een zeer intieme magische sfeer ontstaan, waarin er openheid is om dingen te vertellen die misschien nooit zijn gedeeld. De lichtheid, niet therapeutische reacties, maar wel veilig.
  • Groepsdynamiek: kennis van groepsprocessen is noodzakelijk om dit goed te begeleiden.
  • Omgaan met onzekerheid en reacties in creatief werk; In creatieve processen kun je vastlopen, weerstand krijgen, opgeven, het lijkt soms een vreemd oerwoud waar je doorheen wil, maar wordt geremd, al deze dingen moet je als begeleider doorzien en geduldig maar positief in banen leiden, ook dat kan je alleen overbrengen als je het zelf hebt ervaren.
  • Mind-fullness-oefeningen, de lessen beginnen en eindigen met mind-fullness oefeningen, je leert om dit te begeleiden.
  • Compassie oefeningen: zelf compassie is de enige houding waarin deze boeken kunnen ontstaan. Kun je werkelijk jezelf als maker de ruimte geven om dat wat er is toe te laten.
  • Biografie onderzoek: Elk leven bestaat uit fases, en patronen, en herhalingen, kennis over biografieën helpt om te herkennen wat er in verschillende levensboeken gebeurd, en mogelijke de oefeningen te verdiepen.
  • Deep listening -Luister-vaardigheden: Hoe luister je naar verhalen, hoe haal je de essentie eruit, en help je het op een interessante manier vorm te geven.
  • Aandachts-oefeningen; de aandacht in het tekenen is van groot belang, hoe je een lijn tekent, er echt bij bent als je iets maakt, bepaalt de kracht van het creatieve proces.
  • Creatieve Oefeningen uitleggen, begeleiden: Het is belangrijk dat iedereen de oefening goed snapt, en vrijheid voelt en tevens de beperking van de oefening als een houvast.
  • Sorteren en volgordes aanbrengen: Na een aantal bijeenkomsten is het van belang te leren ondersteunen in het aanbrengen van een structuur, een verhaallijn, een volgorde, zodat uiteindelijk het boek gebonden kan worden.
  • Boekbinden: In de cursus kan er steeds een boekbinder bij gevraagd worden, maar als daar geen middelen voor zijn, is het handig als de begeleider zelf de deelnemers kan leren hoe ze hun boek kunnen binden.

 

Het te verwachten resultaat:

Door het werkboek en de korte opleiding kan er een beweging op gang komen die duizenden in geheel Nederland ouderen in staat stelt om hun verhaal na te laten. Verhalen die misschien anders in de vergetelheid zouden verdwijnen. Mensen die anders niet gehoord worden, waar niet meer naar geluisterd wordt, krijgen hierdoor de gelegenheid om hun verhaal op een creatieve manier tot uitdrukking te brengen.

De opleiding bereikt door deze opzet, investeren in een opleiding voor mensen die met oudeen werken,  een steeds groeiend aantal mensen door geheel Nederland.

Bereik: 
aantal   activiteit               aantal deelnemers   aantal bezoekers 
5 Teken/schrijf cursus Gouden boeken 8 per cursus, 40 totaal 5x 40=200 laatste bijennkomsten
1 Eind expositiein de Toneelschuur in Haarlem   300 bezoekers 
40 per jaar Opleiding Gouden boeken: Voor mensen die met ouderen werken 8 per cursus,   
       
       
       

Projectbeschrijving

De cursus omvat in totaal negen bijeenkomsten. Er zijn zeven sessies waarin er wordt er getekend en geschreven, een bijeenkomst houdt zich bezig met boekbinden en de laatste is een expositie met familie, buren, vrienden bekenden en verzorgers.

Eind expositie:

In april 2019 wordt in de Toneelschuur een presentatie gegeven van Haarlems goud “Age friendly city. Hier worden alle projecten van “Age friendly city” getoond.

In overleg met de directie van Hart, zullen de verhalen en Gouden boeken van dit project hier gepresenteerd worden.

In deze eerste vijf cursussenbestaande ieder uit  negen bijeenkomsten zullen 40 ouderen mee kunnen doen met de cursussen. In de laatste presentatie bijeenkomst zal de familie en netwerk van de ouderen worden uitgenodigd, gemiddeld vier personen per deelnemer,

We verwachten op de laatste bijeenkomst veertig mensen.

In de eindexpositie van Haarlems goud kunnen de cursisten verhalen vertellen of voorlezen. In deze bijeenkomst wordt gerekend op driehonderd bezoekers.

Haarlems Goud

Intergenerationeel cultuurproject | Age Friendly Cities 2018 2019

Doel en bedoeling

Haarlems Goud is een samenhangend programma waarbij kennis, ervaring en bevlogenheid van professionals binnen cultuur, zorg en welzijn wordt gebundeld. Het staat garant voor een inhoudelijk sterk en maatschappelijk goed verankerd resultaat.

We willen hiermee het volgende bereiken:

Ouderen schoonheid en zingeving te laten ervaren door actief mee te doen aan kunstprojecten

Onderlinge samenhang tussen de verschillende projecten bewerkstelligen

Het creëren van werkelijk contact, ontmoetingen tussen jong en oud en het leren kennen van elkaars leefwerelden

Eenzaamheid bestrijden, afbrokkelende netwerken tegengaan

Gevoel van trots, welbevinden, eigenwaarde en erbij te horen vergroten

Ouderen de kans geven nieuwe ervaringen op te doen en nieuwe technieken te leren.

de projecten en daarmee de ouderen zichtbaar maken om zodoende een minder eenzijdig beeld van ouderen te geven, ouderen te tonen als deelnemer, inspirator, regisseur en waardevolle ‘partner’.

Voor wie, met wie en waar?

ouderen (65+), te bereiken via huisarts, zorg- en welzijnsorganisaties, bestaande netwerken en maatschappelijke organisaties, waaronder Welzijn op Recept, sociale wijkteams, woningcorporaties, ouderenbonden, Tandem, Buuv, kerken en moskee, burenhulp, tafeltje dekje. Aanpak: bestaande netwerken op een laagdrempelige en persoonlijke manier inzetten en uitbouwen, vertrouwen winnen, onder andere door resultaten van eerder projecten te delen en ervaringen te laten uitwisselen.

 

Wat maakt het project bijzonder?: 

Wat is cultureel/ kunstzinnig gezien bijzonder aan het project?

Dit project gaat ervan uit dat kunst ontstaat daar waar inhoud en emotie om de hoek komen kijken. Schrijf- of tekentalent zijn niet nodig om toch prachtige boeken te maken die de lezers en kijkers tot diep in de ziel raken. En is dat niet waar het om draait in de kunst?

De reeks getekende boeken vertegenwoordigen een verzameling van onschatbare culturele waarde, te vergelijken met dagboeken uit een ver verleden die ons nu nog een kijkje geven in een ‘gewoon’ leven uit vervlogen tijden.

Om deel te nemen aan De Gouden boeken hoef je geen tekenervaring of speciaal talent te hebben.

Noch hoef je te kunnen schrijven, of dichten.

Door middel van tekeningen en tekst kunnen unieke ervaringen en gevoelens verbeeld worden.

Tijdens de bijeenkomsten krijgen de deelnemers opdrachten die ze helpen om remmingen en schaamte los te laten, zodat ze in vrij en veilig uitdrukking kunnen geven aan wat voor hen belangrijk is en wat ze zich herinneren.

Zo ontstaat een unieke verzameling getekende boeken met verhalen van gewone levens. Het boek is meer dan de som der delen: alle kleine tekeningen gebonden tot een boek vormen samen een ontroerend document. De ervaring leert dat deze boeken van grote waarde zijn voor zowel de maker als de kijker.

Mijn intentie is om met Gouden testament boeken een beweging op gang te brengen Nederland waarin iedereen zijn verhaal kan nalaten en verbeelden.

Wat maakt dit project uniek?

Sessies waarin zowel tekst als beeld worden gecombineerd bestaan nergens anders dan in het project Gouden Boeken.

De sessies zijn niet bedoeld als creatieve therapie; er komt geen nadruk te liggen op de therapeutische werking, er hoeft niets genezen, veranderd of verbeterd te worden.

Pijnlijke ervaringen mogen zeker verteld en gezien worden. De nadruk blijft liggen op het zien, beschrijven en verbeelden van de wat er op dat moment herinnerd wordt, als waarnemer.

De bladzijden kunnen zeer kunstzinnig worden en vol schoonheid zijn, dat is echter niet het doel.

De opdrachten gaan voorbij begrippen als mooi en lelijk. Wat er getekend en geschreven wordt is steeds een verrassing, of het mooi wordt is niet belangrijk. Het is persoonlijk, intiem en uniek. Meestal komt daardoor een zeer ontroerend werk naar buiten.

Begroting: 

De subsidie van het FCP zal  gebruikt worden om dit project te realiseren en grotere bekendheid te geven voor middel van een training voor mensen die met ouderen werken.

In oktober zal het project starten, op de verschillende lokaties in Haarlem.De subsidie is vormt een noodzakelijke bijdrage om de Goudenboeken cursussen te realiseren. Hierdoor kunnen nieuwe doelgroepen deze Gouden boeken gaan maken. Als vervolg in januari zal hierdoor een werkboek gemaakt kunnen worden en een training die door geheel Nederland gegeven kan worden aan mensen die met Ouderen werken. De eerste vijf cursussen zullen als tryout en ervaring gebruikt worden om de oefeningen speciaal aan te passen voor de verschillende doelgroepen, zodat het werkelijk een stroming in Nederland op gang kan brengen. 

Andere subsidies en fonden zijn aangevraagd bij: 

Sluyterman van Loo fonds, Ruigrokfond, Rabobank, op dit moment is er een toezegging van de Rabobank , en een garant verklaring van het Ruigrokfonds.

 

Locatie(s): 
Haarlem, Heemstede
vervolg: opleiding voor mensen die met ouderen werken: Geheel Nederland

afbeelding van Eva Durlacher

Beste Anne

Hartelijk dank voor je vragen, ik heb nu uitgebreider beschreven hoe ik inhoudelijk te werk wil gaan. 

De tweede vraag die je stelt is me niet geheel duidelijk, ik probeer je er zo over te bellen. 

Er zijn is naast de praktische samenwerking ook meer kruisbestuivingen met medewerkers van de locaties.ook die zal ik wat meer in detail toevoegen, heel fijn dat ik wat extra tijd kreeg om dit toe te voegen. 

Hopelijk lukt het je vandaag te bereiken? 

Me vriendelijke groeten Eva 

 

afbeelding van Anne Arninkhof

Hoi Eva, ik weet niet of je mijn feedback al hebt gelezen maar ik laat jullie project tot dinsdag in de Denk mee-fase staan zodat er nog ruimte is om aanpassingen te maken. Veel succes!

afbeelding van Anne Arninkhof

Hoi Eva, ik begrijp dat je door omstandigheden eerder in de Denk mee-fase niet toekwam aan het aanvullen van je projectplan. Ter vervanging van Martine denk ik op de valreep dan ook graag nog even mee! Op je website lees ik dat je vaak cursussen levensboeken maken geeft, maar dat je voor deze doelgroep nieuwe werkwijzen wilt ontwikkelen. In je projectplan lees ik echter nog weinig over hoe zich dit concreet vertaalt en op welke wijze deze artistiek-inhoudelijke vernieuwing vorm krijgt. Ook het creatieve proces van de ouderen en de begeleiding daarbij blijft nog onderbelicht. Terwijl dit juist van belang is voor de match met JMHM; een regeling die specifiek gericht is op actieve kunstbeoefening in de vrije tijd. Dus kijk daar nog even goed naar. Daarnaast valt op dat je een knip hebt gemaakt in de uitvoering en de scholing, waardoor het samenspel en eventuele ruimte voor kruisbestuiving niet echt aan de orde komt. Kun je de onderlinge aansluiting nog verbeteren? Ook goed om aan te geven of er nog partners zijn waarmee je meer inhoudelijk samenwerkt. De genoemde partners hebben juist een instrumentele rol, terwijl een samenwerking voor beide partijen gunstig zou moeten zijn. Tot slot is het van belang om helder aan te geven wat de verhouding van het project tot het Age Friendly programma Haarlems Goud is. Het Fonds ondersteunt dit programma namelijk al, en kan dus niet aan projecten die daar onderdeel van zijn extra bijdragen.

afbeelding van Eva Durlacher

Beste Marine 

in de vragen heb ik je vragen zoveel mogelijk verwerkt, en de begroting aangepast. 

Op je eerste vraag waarin het "Gouden Boeken project" verschilt wat je neomde een terugkerende activiteit.

Dit is een geheel andere aanpak en voor een groep mensen die  anders zelden op zo'n manier hun leven zouden verbeelden in kunst. dit heb ik proberen te verwoorden in de vraag Hoe ga je te werk.

In de extra vraag: Wat is verder van belang om te weten?:  beschrijf ik hoe het project een vervolg krijgt.

Ik wacht nog even tot morgen om het door je sturen naar de "Beslis mee fase", mocht je nog aanvullingen adviseren.

Alvast hartelijk dank Eva

afbeelding van Martine Rippen

Beste Eva, je zit ongeveer op de helft van de Denk Mee fase. Ik ben benieuwd naar de verdere uitwerkingen en wil je graag nogmaals wijzen op het tabblad Bewerken - Denk Mee (meer projectinformatie). Hier staan een aantal vragen, is ruimte voor de bereikcijfers en kun je een begoting uploaden. Ik hoor het graag als je vragen aan ons hebt of aanvullingen hebt opgeschreven, zodat Joop en ik weer verder met je mee kunnen denken. Succes!

afbeelding van Eva Durlacher

Beste Martine

Door prive omstandigheden en gezondheid heb ik het werken aan het project even moeten uitstellen, maar de komende week ga ik er hard aan werken en je adviezen en vragen verder uitwerken. 

Ik houd je op de hoogte, hartelijk dank voor je meedenken, veel goeds Eva

afbeelding van Joop van van Liere

Dag Eva, de tijd schrijdt voort, verloopt alles een beetje voorspoedig? Heb je misschien nog vragen op inhoudelijk gebied?

afbeelding van Joop van van Liere

Dag Eva,

Als coach bij het fonds mag ik met je meedenken en proberen zinnige tips te geven voor de verdere ontwikkeling van je project.

In antwoord op je meedenkvraag kom ik op de volgende, mogelijk interessante suggesties:

- Kijk eens naar 'Old stars' van het nationale ouderenfonds. In je projectinhoud en opschalingswens zie ik overeenkomst met de ontwikkelingsgang van dit project. https://oldstars.nl/

- Daarbij past interessante info/studie over het opschalingsvraagstuk van het Oranjefonds. http://view.publitas.com/oranje-fonds/oranje-fonds-groeiprogramma-public...

- Ook 'De bibliotheek' kan een passende partner voor opschaling zijn. 'De bibliotheek' is op steeds meer lokaties in het land bezig met een kunstzinnige(r) randprogrammering.

Ik ben benieuwd of dit je inhoudelijk verder helpt.

afbeelding van Martine Rippen

Beste Eva, welkom op het platform! Mijn naam is Martine en de komende tijd denk ik als adviseur van het fonds graag met je mee om deze aanvraag aan te scherpen in het licht van de subsidieregeling. Je vraagt subsidie aan voor het project Gouden boeken, waarin ouderen hun (levens)verhaal kunnen vastleggen zowel in schrift als in tekeningen. Een bijzonder initiatief.

Vanuit de doelstellingen van JMHM zou ik je graag de volgende punten willen meegeven. Bij JMHM staat de deelnemer centraal en zijn/haar creatieve ontwikkeling centraal. Ik ben benieuwd hoe dit vorm krijgt in de creatieve schrijf- en tekenbijeenkomsten. Ik begrijp dat je zelf beeldend kunstenaar bent? Geef jij deze bijeenkomsten alleen of worden hier bijvoorbeeld andere beeldend kunstenaars/storytellers of ander soortige professionals bij betrokken? En wat voor creatieve ontwikkeling maken de deelnemers door en hoe geef je dit vorm in de bijeenkomsten? Daarnaast ben ik benieuwd wat je startpunt is. Is er al contact met ouderen die eventueel interesse hebben, reageren je op hun behoefte door signalen vanuit de doelgroep? 

Verder wil ik je wijzen op het volgende. JMHM ondersteund projecten die op een vernieuwende en experimentele manier een bijdrage leveren aan de actieve cultuurbeoefening in de vrije tijd. Terugkerende activiteiten zijn helaas niet subsidiabel. Ik zou je adviseren om weer te geven wat dit project specifiek anders maakt dan eerdere cursussen die je hebt gegeven. Mogelijk kan een verrassende samenwerkingspartner hier een bijdrage aan leveren?

Misschien heb je het al gezien, maar bij het tabblad Bewerken > Denk Mee (meer projectinformatie) staan verschillende invulvelden en specifieke vragen die je op weg kunnen helpen om je aanvraag te concretiseren. Ik zou je aanraden om hier gebruik van te maken. Hier kun je ook een modelbegroting downloaden en uploaden zodat we zicht krijgen op de subsidiebehoefte voor je project.

Succes en ik lees graag je reactie.